MÁI CHÈO GIỮ LỬA ĐẠN

Năm 1972, Quảng Trị trở thành một trong những chiến trường ác liệt nhất của cuộc kháng chiến. Trong những ngày tháng ấy, dòng Thạch Hãn đã trở thành nơi chứng kiến biết bao chuyến vượt sông của bộ đội, dân công và thương binh. Giữa hoàn cảnh đó, ông Võ Văn Tấn, một người vốn quen thuộc với sông nước từ nhỏ, đã dùng chính chiếc đò của gia đình để tham gia phục vụ chiến trường. Ban ngày, bom đạn khiến việc qua sông đầy hiểm nguy nên những chuyến đò thường được thực hiện khi màn đêm buông xuống. Có những hôm mưa lớn, nước sông chảy mạnh và đục ngầu, nhưng ông vẫn cẩn thận chuẩn bị mọi thứ rồi đưa người và hàng hóa sang bờ. Trên những chuyến đò ấy có khi là những người lính trẻ đang cần trở lại đơn vị, có khi là lương thực hoặc người bị thương cần được đưa về nơi an toàn. Đối với ông, chỉ cần còn người đang đợi ở phía bên kia thì chuyến đò vẫn phải tiếp tục.

Có lần, trong lúc đang đưa mọi người vượt sông, ánh sáng từ pháo sáng bất ngờ chiếu xuống mặt nước. Trước tình huống nguy hiểm, ông Tấn nhanh chóng cho chiếc đò tạm tránh vào khu vực kín bên bờ, chờ thời điểm thích hợp mới tiếp tục hành trình. Trong một chuyến khác, sau khi vừa đưa người cập bến, ông phát hiện một chiến sĩ trẻ bị lạc khỏi đơn vị. Không đành lòng để người lính ở lại giữa lúc chiến trường còn nhiều nguy hiểm, ông quay lại đón anh và đưa trở về. Những hành động ấy có thể rất nhỏ bé nếu đặt cạnh những chiến công lớn trên chiến trường, nhưng lại mang ý nghĩa đặc biệt đối với những người được ông giúp đỡ. Chiếc đò ngày càng cũ, những tấm ván dần mang đầy dấu vết của năm tháng, nhưng nó vẫn đều đặn hoàn thành nhiệm vụ. Qua những chuyến đi trong đêm, ông Tấn đã góp một phần công sức thầm lặng vào việc bảo đảm sự liên lạc, vận chuyển và cứu trợ trên chiến trường Quảng Trị.

Khi chiến tranh kết thúc, chiếc đò không còn phải vượt sông trong những đêm đầy hiểm nguy nữa. Ông Võ Văn Tấn đưa nó trở về quê và lưu giữ như một kỷ vật của những năm tháng đã qua. Đối với ông, giá trị của chiếc đò không nằm ở những tấm ván hay mái chèo đã cũ mà ở những con người nó từng đưa qua sông, những nhiệm vụ nó từng hoàn thành và những ký ức không thể quên của một thời chiến tranh. Câu chuyện về người dân chài bình dị ấy cho thấy trong những năm tháng gian khổ, không phải chỉ những người trực tiếp cầm súng mới góp phần vào cuộc chiến. Những người dân làm nhiệm vụ vận chuyển, cứu thương, tiếp tế cũng đã âm thầm đóng góp sức mình cho quê hương. Bởi vậy, chiếc đò của ông Tấn có thể được xem như một hình ảnh đẹp về sự dũng cảm và tinh thần trách nhiệm của những con người bình thường trong thời chiến - những người đã lặng lẽ làm công việc của mình để giúp những chuyến đò tiếp tục đến được bờ bên kia.