MÁI CHÈO TRÊN DÒNG NHẬT LỆ

Có một người phụ nữ đã bước xuống dòng Nhật Lệ khi tuổi đã gần 60, mang theo một mái chèo và một nhiệm vụ giản dị: đưa người và hàng hóa qua sông an toàn. Trong những năm chiến tranh ác liệt, khi máy bay Mỹ liên tục đánh phá Đồng Hới, người phụ nữ ấy vẫn ngày ngày bám bến, bám sông. Người dân gọi bà bằng cái tên thân thương: Mẹ Suốt.

Nguyễn Thị Suốt sinh năm 1906 tại Mỹ Cảnh, Bảo Ninh, Đồng Hới, trong một gia đình ngư dân nghèo. Sau Cách mạng Tháng Tám, bà làm nghề chèo đò trên sông Nhật Lệ. Công việc bình thường ấy trở nên đặc biệt khi chiến tranh lan rộng và dòng sông trở thành tuyến giao thông quan trọng.

Từ năm 1964, khi Quảng Bình trở thành một trong những địa bàn bị đánh phá dữ dội, Mẹ Suốt tình nguyện đưa cán bộ, bộ đội, thương binh và hàng hóa qua sông. Mỗi lần rời bến là một lần đối diện với máy bay, bom đạn và nguy hiểm.

Có những lúc tiếng máy bay vừa xuất hiện, Mẹ Suốt vẫn giữ mái chèo, bình tĩnh đưa người qua sông. Theo tư liệu của ngành du lịch Quảng Bình, bà thực hiện khoảng 1.400 chuyến đò mỗi năm. Con số ấy cho thấy phía sau hình ảnh người mẹ bình dị là một sức bền phi thường.

Điều đặc biệt là Mẹ Suốt không phải một nữ quân nhân. Bà là một người dân bình thường, nhưng đã biến công việc quen thuộc thành một phần của cuộc chiến đấu. Mỗi chuyến đò qua sông là một lần góp sức giữ mạch giao thông, để người và hàng hóa tiếp tục đến nơi cần đến.

Năm 1966, Mẹ Suốt được mời dự Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua toàn quốc. Ngày 1/1/1967, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng ngành Giao thông vận tải trong kháng chiến chống Mỹ. Hình ảnh người mẹ tóc bạc, tay cầm mái chèo giữa dòng Nhật Lệ trở thành biểu tượng của phụ nữ Quảng Bình thời chiến.

Năm 1968, Mẹ Suốt hy sinh trong một trận bom. Bà không trở về sau một chuyến đò như bao lần trước. Nhưng dòng Nhật Lệ vẫn tiếp tục chảy, và câu chuyện về người mẹ chèo đò cũng tiếp tục được kể lại.

Nhà thơ Tố Hữu đã viết bài thơ “Mẹ Suốt”, đưa hình ảnh người phụ nữ bình dị ấy vào văn học. Ngày nay, tượng đài Mẹ Suốt bên sông Nhật Lệ vẫn là nơi các thế hệ tìm về, tưởng nhớ một con người đã biến mái chèo thành biểu tượng của lòng yêu nước.

Mẹ Suốt nhắc chúng ta rằng lòng yêu nước đôi khi bắt đầu từ những việc rất bình dị: làm tốt công việc của mình, không bỏ cuộc trước khó khăn và sẵn sàng góp phần nhỏ bé để người khác có thể đi xa hơn.

Từ bến đò năm xưa, câu chuyện ấy vẫn gửi đến hôm nay một thông điệp giản dị: không cần phải là người phi thường mới có thể làm nên điều phi thường.