MÁI ĐÌNH HỒNG THÁI - CÂY ĐA TÂN TRÀO
Tân Trào, “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng
Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang được Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng là di tích Quốc gia đặc biệt ngày 10/5/2012. Khu di tích nằm trên địa bàn 11 xã, bao gồm: Tân Trào, Minh Thanh, Trung Yên, Bình Yên, Lương Thiện (huyện Sơn Dương); Kim Quan, Trung Sơn, Hùng Lợi, Trung Minh, Đạo Viện, Công Đa (huyện Yên Sơn) với 138 di tích, cụm di tích. Đây là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các cơ quan Trung ương ở và làm việc trong thời kỳ tiền khởi nghĩa và thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, gồm các di tích tiêu biểu như: Đình Hồng Thái, Cụm di tích Nà Nưa, Đình Tân Trào, cây đa Tân Trào…
Từ năm 2021, Khu di tích có thêm Khu tưởng niệm các vị tiền bối cách mạng ở Tân Trào. Nơi đây có nhà lưu niệm 14 vị tiền bối cách mạng gồm các đồng chí: Trường Chinh, Lê Duẩn, Tôn Đức Thắng, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Bùi Bằng Đoàn, Phạm Hùng, Võ Văn Kiệt, Nguyễn Lương Bằng, Lê Văn Lương, Hồ Tùng Mậu, Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Chí Thanh và Tố Hữu. Khu tưởng niệm các vị tiền bối cách mạng ở Tân Trào cũng là công trình có giá trị lịch sử, văn hóa, nơi hội tụ sức mạnh và hào khí dân tộc. Nơi đây là “địa chỉ đỏ” giáo dục lòng yêu nước, tinh thần dân tộc cho thế hệ hôm nay và mai sau.
Nhắc đến Tân Trào có lẽ không ai quên hai thời khắc lịch sử quan trọng của đất nước. Mùa thu năm 1945, Bác Hồ đã từ Cao Bằng trở về Tuyên Quang để chỉ đạo phong trào cách mạng cả nước. Người đã chọn xã Tân Trào, huyện Sơn Dương làm Thủ đô Khu giải phóng, căn cứ địa cách mạng. Tại nơi đây, ngày 13/8/1945, Đảng Cộng sản Việt Nam đã tiến hành Hội nghị toàn quốc để quyết định Tổng khởi nghĩa giành chính quyền.
Tiếp đó, ngày 16/8/1945, Đại hội Quốc dân cũng đã họp thông qua 10 chính sách lớn của Việt Minh quy định Quốc kỳ là lá cờ đỏ, sao vàng, Quốc ca là bài “Tiến quân ca” và bầu ra Ủy ban Giải phóng dân tộc Việt Nam, tức là Chính phủ Lâm thời do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Chiều hôm đó, dưới bóng Cây đa Tân Trào, Việt Nam Giải phóng quân đã làm lễ xuất quân trước sự chứng kiến của nhân dân Tân Trào và 60 đại biểu. Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp đọc bản Quân lệnh số 1 và sau đó tiến quân về giải phóng Hà Nội. Sáng 17/8/1945, thay mặt Uỷ ban Dân tộc giải phóng Việt Nam, Bác Hồ đã đọc lời thề thiêng liêng trong lễ ra mắt quốc dân tại nơi đây cùng với câu nói bất hủ “Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”.
Lần thứ hai, Bác Hồ quyết định trở lại Tân Trào khi cả dân tộc ta bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ. Một lần nữa, Tân Trào lại được Trung ương Đảng và Chính phủ chọn làm căn cứ địa cách mạng của cả nước, nơi làm việc của các Bộ, ngành Trung ương lãnh đạo toàn dân kháng chiến kiến quốc suốt 9 năm chống thực dân Pháp xâm lược. Từ năm 1945 đến năm 1954, căn cứ địa cách mạng mãi ghi dấu những năm tháng Bác Hồ đã ở và làm việc, những ân tình sâu nặng, son sắt đồng bào Tân Trào - ATK Sơn Dương đối với Bác.
Tân Trào là cái nôi của cách mạng, thời cách mạng “trứng nước” và “ngàn cân treo sợi tóc”. Đúng như nhà thơ Tố Hữu viết: “Ở đâu đau đớn giống nòi / Trông về Việt Bắc mà nuôi chí bền” (Việt Bắc).
