Mái đình làng nơi ghi danh liệt sĩ

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, quân đội nhân dân Việt Nam đã xuất hiện nhiều chiến sĩ trẻ có lòng yêu nước và tinh thần chiến đấu kiên cường. Trần Can là một trong những người tiêu biểu. Những chiến công của ông gắn liền với quá trình chiến đấu của Trung đoàn 209 và đặc biệt là trận Him Lam trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Trần Can sinh tại Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ và được biên chế vào Đại đoàn 312. Trong những năm đầu quân ngũ, ông luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt khó.

Năm 1952, Trần Can tham gia Chiến dịch Tây Bắc. Trong trận Bản Hoa, ông được giao nhiệm vụ xung kích. Với sự dũng cảm, ông dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch, giúp đơn vị có điều kiện tiến công.

Khi tiểu đội chịu nhiều thương vong, Trần Can không dao động. Ông phối hợp với các chiến sĩ ở tiểu đội khác, dẫn đầu tổ chiến đấu tiêu diệt ba ụ súng, đánh vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng. Những chiến công ấy giúp ông được tin tưởng giao nhiệm vụ tiểu đội trưởng.

Cuối năm 1953, Trần Can cùng đồng đội bước vào giai đoạn chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất là kéo pháo vào trận địa.

Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo. Những khẩu pháo nặng phải được đưa qua những con đường núi hiểm trở. Máy bay địch liên tục đánh phá nhằm ngăn cản tuyến vận chuyển của quân ta.

Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa vào trận địa. Tuy nhiên, khi phương án tác chiến được thay đổi sang “đánh chắc, tiến chắc”, quân ta phải kéo pháo ra.

Trong lúc rút pháo, năm khẩu pháo do Tiểu đoàn 130 phụ trách gặp nguy hiểm. Máy bay địch phát hiện và ném bom napalm, khiến cỏ cháy dữ dội. Pháo địch cũng bắn chặn đường.

Trước tình thế ấy, Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Nhiều chiến sĩ cùng tham gia hỗ trợ. Nhờ tinh thần quyết tâm, những khẩu pháo được đưa ra an toàn. Tuy nhiên, Trung đoàn 209 chịu tổn thất lớn với 25 chiến sĩ hy sinh và 95 người bị thương.

Ngày 13-3-1954, quân ta bắt đầu trận Him Lam. Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3.

17 giờ, pháo binh ta đồng loạt khai hỏa. Sau đó, bộ binh tiến lên mở cửa qua hàng rào. Đại đội 366 của Trần Can xung phong đánh chiếm tiền duyên.

Quân ta từng bước phát triển lên mỏm 3 nhưng gặp sự chống trả mạnh từ lô cốt số 6. Trước khó khăn, Trần Can vẫn cùng đồng đội kiên quyết chiến đấu.

Cuối cùng, quân ta làm chủ cứ điểm Him Lam. Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy. Chiến thắng này đánh dấu trận thắng đầu tiên của quân ta trong chiến dịch.

Sau Him Lam, Trần Can tiếp tục tham gia những trận đánh tiếp theo. Ông chiến đấu cho đến ngày cuối cùng của chiến dịch.

Ngày 7-5-1954, Trần Can hy sinh. Đây cũng là ngày quân ta giành thắng lợi hoàn toàn tại Điện Biên Phủ.

Sự hy sinh của Trần Can đã hòa vào chiến thắng chung của dân tộc. Ông đã dành những năm tháng tuổi trẻ đẹp nhất để chiến đấu vì độc lập, tự do.

Câu chuyện về ông cho thấy một người lính không nhất thiết phải bắt đầu với những điều lớn lao. Chính sự kiên trì trong từng nhiệm vụ, lòng dũng cảm trong từng trận đánh và tinh thần trách nhiệm với đồng đội đã làm nên một người anh hùng.

Thế hệ trẻ hôm nay cần ghi nhớ những bài học ấy. Hòa bình là thành quả đáng quý, vì vậy mỗi người cần biết trân trọng lịch sử và cố gắng học tập, rèn luyện để đóng góp cho đất nước.