Mãi mãi tuổi hai mươi (1)

Năm 1966, sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Y Hà Nội, bác sĩ Đặng Thùy Trâm tình nguyện vào chiến trường miền Nam công tác. Chị được phân công làm bác sĩ tại một bệnh xá dã chiến ở tỉnh Quảng Ngãi, nơi hằng ngày phải đối mặt với bom đạn và sự thiếu thốn đủ bề.

Trong điều kiện vô cùng khó khăn, bệnh xá chỉ có ít thuốc men và dụng cụ y tế. Nhiều ca phẫu thuật phải thực hiện dưới ánh đèn dầu hoặc trong hầm trú ẩn. Tiếng máy bay gầm rú trên đầu đã trở thành âm thanh quen thuộc. Mỗi khi có thương binh được đưa về, chị cùng đồng đội lập tức lao vào cấp cứu, bất kể ngày hay đêm.

Những lúc hiếm hoi được nghỉ ngơi, Đặng Thùy Trâm ghi lại cảm xúc, suy nghĩ và những câu chuyện về đồng đội trong cuốn nhật ký của mình. Chị viết về nỗi nhớ gia đình, về những người chiến sĩ trẻ vừa cười nói hôm trước nhưng hôm sau đã hy sinh, về khát vọng hòa bình và niềm tin mãnh liệt vào thắng lợi của dân tộc.

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trên đường công tác, chị anh dũng hy sinh khi mới 27 tuổi. Sau trận đánh, một sĩ quan quân đội Mỹ đã thu giữ cuốn nhật ký của chị. Theo quy định lúc bấy giờ, những tài liệu như vậy thường bị tiêu hủy. Tuy nhiên, một phiên dịch người Việt đã nói với người sĩ quan rằng: "Đừng đốt cuốn sổ này. Bên trong đã có lửa rồi." Chính câu nói ấy đã giúp hai cuốn nhật ký được giữ lại.

Nhiều năm sau khi chiến tranh kết thúc, người sĩ quan Mỹ tìm cách trao trả cuốn nhật ký cho gia đình Đặng Thùy Trâm tại Việt Nam. Những trang viết chân thành của chị được xuất bản thành sách và nhanh chóng nhận được sự yêu mến của đông đảo bạn đọc trong và ngoài nước.

Ngày nay, mỗi khi đọc những dòng nhật ký của Đặng Thùy Trâm, người đọc không chỉ cảm nhận được sự khốc liệt của chiến tranh mà còn thấy rõ lòng nhân ái, tinh thần cống hiến và tình yêu đất nước của một nữ bác sĩ trẻ. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng cao đẹp của chị đã trở thành biểu tượng cho thế hệ thanh niên Việt Nam trong những năm tháng "thời hoa lửa".