"Mãi mãi tuổi hai mươi"
Mô tả ngắn: Câu chuyện về liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc – chàng sinh viên tài hoa gác lại giảng đường để ra chiến trường Quảng Trị, mang theo cuốn nhật ký ghi lại những suy nghĩ trong sáng và sâu sắc nhất của một thế hệ thanh niên hiến dâng tuổi trẻ cho Tổ quốc.
Mãi Mãi Tuổi Hai Mươi
Có những người ra đi không để lại nắm mộ. Có những người ra đi để lại một cuốn sách – và cuốn sách đó sống lâu hơn mọi bia đá.
Nguyễn Văn Thạc là người như vậy.
Sinh năm 1952 tại Hà Nội, ông là một trong những sinh viên xuất sắc nhất của khoa Toán – Cơ, Đại học Tổng hợp Hà Nội. Khi chiến trường miền Nam gọi, ông gác lại những bài toán, gác lại người bạn gái thương yêu, và bước thẳng vào hàng ngũ.
Đơn vị ông được điều vào chiến trường Quảng Trị – vùng đất đang đỏ lửa của năm 1972.
Nhật ký viết từ hành quân đến chiến hào
Dọc đường hành quân xuyên rừng Trường Sơn vào Quảng Trị, Nguyễn Văn Thạc không ngừng ghi chép. Ông viết về rừng, về mưa, về bạn đồng hành, về những ước mơ còn dang dở. Ông viết về nỗi nhớ Hà Nội, về người con gái tên Như Anh ông để lại phía sau.
Nhưng không một dòng nào mang giọng than vãn.
Ông viết: "Cuộc chiến này sẽ kết thúc. Và chúng ta sẽ lớn lên từ đây, hoặc là... chúng ta sẽ không còn nữa. Nhưng dù thế nào, mình đã sống đúng."
Ngày 30 tháng 6 năm 1972, Nguyễn Văn Thạc hy sinh trên chiến trường Quảng Trị khi chưa đầy hai mươi tuổi. Cuốn nhật ký được đồng đội giữ lại, trao cho gia đình sau ngày hòa bình.
Khi nhật ký trở thành di sản
Năm 2005, cuốn nhật ký được xuất bản với tựa đề "Mãi mãi tuổi hai mươi" – và ngay lập tức trở thành một hiện tượng văn học. Hàng triệu bạn đọc, đặc biệt là thế hệ trẻ, đọc và khóc. Không phải vì đau thương mà vì sự trong sáng đến choáng ngợp của một tâm hồn dám yêu, dám sống, dám hiến dâng.
Tại Quảng Trị – nơi Nguyễn Văn Thạc nằm lại – mảnh đất đó không chỉ là chiến địa. Đó là nơi hàng nghìn chàng trai như ông đã để lại tuổi trẻ của mình, không đòi hỏi, không tiếc nuối.
Tuổi hai mươi không bao giờ già
Hơn nửa thế kỷ sau, cuốn nhật ký của Nguyễn Văn Thạc vẫn được tái bản đều đặn, vẫn được đưa vào chương trình giáo dục. Mỗi thế hệ mới đọc nó và thấy trong đó một điều gì đó rất thiết thân – câu hỏi về ý nghĩa của tuổi trẻ, về trách nhiệm, về tình yêu và lý tưởng.
Quảng Trị – mảnh đất đã nhận ông – giữ ký ức đó bằng từng nghĩa trang, từng tên đường, từng lễ thả hoa trên sông Thạch Hãn mỗi tháng Bảy.
Và tên ông, mãi mãi, gắn với hai chữ: tuổi trẻ.
