“Mãi mãi tuổi hai mươi" cùng khát vọng dâng hiến
Sinh ngày 14 tháng 10 năm 1952 tại làng Bưởi, Hà Nội, Nguyễn Văn Thạc lớn lên trong một gia đình thợ dệt thủ công đông con. Dù hoàn cảnh gia đình vô cùng thiếu thốn, anh vẫn bộc lộ trí tuệ xuất sắc và đặc biệt là một tâm hồn văn học nhạy cảm, sâu sắc. Năm học 1969 – 1970, khi mới là học sinh lớp 10, anh đã xuất sắc đoạt giải Nhất kỳ thi Học sinh giỏi Văn toàn miền Bắc.
Năm 1971, khi đang là sinh viên năm thứ nhất khoa Toán - Cơ, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, anh tự học xong toàn bộ chương trình năm thứ hai để được lên thẳng năm thứ ba. Tương lai học vấn và nghiên cứu khoa học rộng mở trước mắt, nhưng tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc lại thôi thúc trái tim người thanh niên Hà thành. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, hàng nghìn sinh viên gác lại giấc mơ đèn sách để khoác lên mình màu áo chiến sĩ.
Ngày 6 tháng 9 năm 1971, Nguyễn Văn Thạc cùng 21 bạn học khóa 15 khoa Toán - Cơ chính thức lên đường nhập ngũ. Bắt đầu từ ngày 02/10/1971, anh mở cuốn sổ tay ghi lại những dòng nhật ký đầu tiên mang tên "Chuyện đời". Những trang viết nắn nốt ấy đồng hành cùng anh qua những tháng ngày huấn luyện gian khổ, những đêm gác rát sương và chặng đường hành quân dài dặc qua các vùng quê Bắc Giang, Bắc Ninh, Hà Tĩnh... Trong khói bom đạn giặc, ngòi bút của anh không hề nhuốm màu đau thương mà chan chứa tình yêu cuộc sống, nỗi nhớ gia đình, bạn bè và ước mơ cống hiến mãnh liệt. Giữa những dòng chữ đầy trăn trở, anh gửi lại một câu hỏi đau đớn mà kiêu hãnh: "Nếu như tôi không trở lại – ai sẽ thay tôi viết tiếp những dòng sau này?"
Tháng 4 năm 1972, sau nửa năm rèn luyện, đơn vị của anh nhận lệnh hành quân thẳng vào chiến trường Quảng Trị — vùng đất đỏ rực lửa đạn lúc bấy giờ. Trước khi vượt sông Bến Hải bước vào làn ranh sinh tử, tại địa phận Hà Tĩnh, anh đã gói gém cẩn thận cuốn nhật ký dở dang cùng những lá thư tay gửi qua đường bưu điện về hậu phương cho gia đình.
Chỉ vỏn vẹn hai tháng sau khi vào chiến trường, ngày 30 tháng 7 năm 1972, trong đợt chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị vô cùng khốc liệt, người chiến sĩ – sinh viên Nguyễn Văn Thạc đã anh dũng hy sinh khi mới vừa tròn 20 tuổi đời và chưa đầy một năm tuổi quân.
Đến năm 2005, cuốn nhật ký "Chuyện đời" được nhà thơ Đặng Vương Hưng sưu tầm, Nhà xuất bản Thanh Niên biên tập và ấn hành dưới tựa đề "Mãi mãi tuổi hai mươi". Tác phẩm nhanh chóng trở thành một hiện tượng văn học, làm lay động hàng triệu trái tim độc giả ở mọi thế hệ. Sự hy sinh và những trang viết tràn đầy lý tưởng của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc đã trở thành biểu tượng thiêng liêng cho một thế hệ thanh niên Việt Nam xếp bút nghiên ra trận, sẵn sàng dâng hiến trọn vẹn tuổi xuân cho độc lập, tự do
