MÃI MÃI TUỔI HAI MƯƠI

Có một cuốn nhật ký được viết giữa những ngày chiến tranh, trong đó người viết không chỉ kể về bom đạn mà còn viết về gia đình, tình yêu, bạn bè, những suy nghĩ rất đỗi đời thường của một chàng trai đôi mươi. Đó là nhật ký của Nguyễn Văn Thạc, người sinh viên Hà Nội đã gác lại giảng đường để lên đường chiến đấu và mãi mãi nằm lại trên chiến trường Quảng Trị năm 1972.

Nguyễn Văn Thạc sinh ngày 14/10/1952 tại Hà Nội. Anh từng là học sinh giỏi Văn toàn miền Bắc, sau đó trở thành sinh viên xuất sắc Khoa Toán – Cơ, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Cuối năm 1971, khi tuổi đời mới 19, anh tình nguyện nhập ngũ. Trong những tháng ngày huấn luyện và hành quân vào chiến trường, Thạc mang theo một cuốn sổ nhỏ để ghi lại những suy nghĩ của mình.

Cuốn nhật ký ban đầu có tên “Chuyện đời”, bắt đầu từ tháng 10/1971 và dừng lại ngày 3/6/1972 tại Ngã ba Đồng Lộc. Những trang viết ấy cho thấy một người lính rất trẻ luôn trăn trở về ý nghĩa của cuộc sống, về tình yêu, gia đình và trách nhiệm của tuổi trẻ trước vận mệnh đất nước. Trước khi tiếp tục hành quân vào Quảng Trị, anh gửi cuốn nhật ký về cho gia đình lưu giữ.

Rồi anh đến Quảng Trị.

Mùa hè năm 1972, chiến trường nơi đây diễn ra những trận chiến vô cùng ác liệt. Nguyễn Văn Thạc làm nhiệm vụ thông tin. Ngày 30/7/1972, tại khu vực Hà My, trong một trận pháo kích, anh bị thương nặng và hy sinh khi mới vừa tròn 20 tuổi. Một người đồng đội sau này kể lại rằng khi chạy ra khỏi hầm, anh nhìn thấy Thạc nằm bất động giữa khu vực vừa bị pháo cày nát.

Anh ra đi khi tuổi trẻ còn dang dở.

Chưa kịp trở lại giảng đường. Chưa kịp viết hết những trang nhật ký. Chưa kịp sống một cuộc đời bình thường mà một chàng trai 20 tuổi có quyền mơ ước.

Nhưng những trang viết của anh đã ở lại.

Năm 2005, nhật ký được sưu tầm, biên tập và xuất bản với tên “Mãi mãi tuổi hai mươi”. Từ đó, câu chuyện về Nguyễn Văn Thạc đến với nhiều thế hệ độc giả, đặc biệt là những người trẻ.

Điều khiến câu chuyện ấy lay động không phải bởi anh là một nhân vật phi thường, mà bởi anh rất đỗi bình thường. Anh cũng biết nhớ nhà, biết yêu, biết buồn, biết tiếc tuổi trẻ. Nhưng giữa thời chiến, anh đã lựa chọn đặt trách nhiệm với Tổ quốc lên trên những ước mơ riêng.

Hôm nay, khi đọc những trang nhật ký ấy giữa một đất nước hòa bình, câu chuyện của Nguyễn Văn Thạc đặt ra cho mỗi người trẻ một câu hỏi:

Nếu tuổi hai mươi là quãng đời đẹp nhất, chúng ta sẽ làm gì để tuổi hai mươi của mình trở nên có ý nghĩa?

Nguyễn Văn Thạc đã để lại câu trả lời bằng chính cuộc đời mình.

Anh mãi mãi ở tuổi hai mươi, nhưng những điều anh viết và những gì anh đã sống vẫn tiếp tục đi cùng tuổi trẻ Việt Nam hôm nay.