Mãi mãi tuổi hai mươi - Nguyễn Văn Thạc (25)

Chương 27

26/3/72

Tôi đã hiểu rằng thật khó khăn mà những mơ ước của tôi với Như Anh lại có thể thực

hiện được ở ngày mai – Hôm nay, đã viết được cho Như Anh 1 lá thư tương đối lạc

quan – Đành vậy, đừng nên để Như Anh nghĩ ngợi và buồn bực. Chẳng thà chỉ có một

mình mình chịu đựng cái cảnh u buồn này.

27/3/72

Cơn mưa cũng buồn – Mưa rừng buồn hơn những trận mưa ở nhà rất nhiều. Người ta

sức chịu đựng cũng chỉ có hạn – Cố nén cũng khó mà nén được. Sống được trên đời

này cũng là một vấn đề đáng suy nghĩ đây. Tự dưng thấy chán nản với hết thấy những

gì mà người ta hằng ao ước – Buồn chán lắm. Chỉ mong đi chiến trường và có thể

quên đi cái cảnh đáng kinh sợ này!

4.4.1972

Những ấn tượng tốt đẹp đang đến, đang đến làm mình rạo rực. Nếu như cuộc đời

nhiều những ngày như hôm nay có lẽ mình cũng không thể ủ rũ, không thể nào buồn

bã hay nghĩ về câu chuyện cá nhân mình nhiều như những ngày qua.

Buổi trưa, mình không ngủ, ngồi trong hội trường (Hội trường là gọi cho sang, chứ

thực ra đó chỉ là 1 cái nhà bạt, giống như lều trên đồng cỏ của dân du mục – Bàn ghế

không có, phải đào hố lấy nền nhà làm mặt bàn, và gõ ma rúp ấy cái hội trường thật

dã chiến, nó giống như cuộc sống dã ngoại của đơn vị). Mình ngồi trong hội trường

như vậy và đọc Pơma của Goocky – Phải đấy, khi cuộc sống bên ngoài đang rạo rực

vì niềm vui chiến thắng thì mình đang băn khoăn vì sự gặp gỡ của Goocđêep và

Pavlôpna. Đài phát thanh đang truyền đi tin chiến thắng rực rỡ của tiền tuyến ở mặt

trận Trị – Thiên – Huế ở đường 9, Cam Lộ, Gio Linh, đã diệt 5.500 tên. địch 10 vạn

đồng bào nổi dậy – Đài phát thanh tiến.g nói Việt Nam đã phải mở thêm các buổi phát

thanh để truyền tin chiến thắng của miền Nam anh hùng. Có bao nhiêu lần mình

mong được sống những ngày sôi nổi niềm tin chiến thắng của một dân tộc hôm nay, ừ,

chính trong quân đội, mình đã nghe niềm vui ấy dâng lên trong lồng ngực…

Ý nghĩ về ngày mai chiến thắng… Ừ, hôm nay mình chợt nhớ ra rằng, đây chinh là

hạnh phúc bất diệt mà những người khác, nhiều người bạn khác của nình không được

hưởng – Các bạn đi xa, các bạn ở hậu phương làm sao có thể được sống những ngày

như ngày hôm nay. Mình chọt nghĩ rằng, ngày mai, khi đất nước chiến thắng rồi, khi

đất nước đã hoàn toàn giải phóng, mình sẽ làm gì? úp bàn tay lên má, lên mặt và nghĩ

về tương lai. Không, chẳng có gì đáng lo ngại cả. Lúc đó sẽ đi học, chắc là không

muộn, không bao giờ muộn cả. Mình sẽ trở về và gặp lại tất cả mọi người, gặp lại Như

Anh thân yêu.

… Người ta đang học hát. Những bài hát tự biên tự diễn, tối mai sẽ hội diễn trực thuộc

toàn E. Và cũng chính ngày mai mình cùng các bạn dưới D. lên đây học tín sẽ trở về

đơn vị cũ Ngọn đèn này đây, mai, tao sẽ xa mày – Và vĩnh viễn, vĩnh viễn sẽ xa mày,

chẳng bao giờ gặp lại – Hãy thắp sáng, thắp sáng cho ta viết nốt những dòng này. Từ

giã C18, và cô dịp nào lên đây nữa hay không cũng không còn rõ nữa. Đơn vị cũng

sắp di chuyển rồi – Có lẽ tuần sau sẽ hành quân về Yên Thế đánh công kiên. Rồi sau

đó chuyển đi tận đâu nữa thì cũng chưa biết – Mình mong mỏi biết bao, ngày nào sẽ

được chính thức đi chiến trường…

Mấy bữa nay, trên đài, trên báo đang tuyên truyền tấm gương sống, chiến đấu dũng

cảm hết lòng vì đất nước vì sự nghiệp cách mạng của Đảng của Vương Đình Cung.

Cung là con đồng chí bí thư lính ủy Hải Dương. Trước kia, anh học cấp 3 trường Yên

Hoà (cũng không hiểu có phải Yên Hoà của mình hay không) – Anh xin đi học trường

Đại học Nông nghiệp với mục đích sau này được phục vụ thiết thực cho đất nước, phù

hợp với công tác của bố anh. Một đảng viên. Đất nước còn giặc, đã khiến anh không

thể ngồi yên trên ghế nhà trường. Anh đã xung phong đi bộ đội – ở trong quân đội,

anh là một chiến sĩ gương mẫu, 1 đảng viên tích cực . Đã 2 lần anh từ chối không đi

học nước ngoài vì muốn được trực tiếp góp sức mình vào sự nghiệp cách mạng cứu

nước của dân tộc.

Anh từ chối tất cả sự ưu tiên, đãi ngộ mà Đảng dành cho. Với anh, tất cả là cho Đảng,

cho cách mạng. Tình yêu đằm thắm và mãnh liệt nhất trong anh là yêu chiến trường

Anh có một mối tình đẹp đẽ, cao quí với Kim Anh- Anh đã hứa với A. bao giờ đến

ngày toàn thắng mới trở về gặp nhau…

Đẹp đẽ xiết bao tấm gương của người đảng viên cộng sản trẻ tuổi Vương Đình Cung.

Anh không còn sống nữa, những người Cộng sản có cần gì cuộc sống riêng tư, khi họ

đã cống hiến đến phút cuối cùng hơi thở trong sáng của mình cho Đảng.

Hiểu cuộc đời Vương Đình Cung, mà mình hổ thẹn với lương tâm mình. Sao mình

hèn kém và nhu nhược đến như vậy. Không thể nào tha thứ được. Thử hỏi mình đã có

được niềm say mê cống hiến như vậy chưa? Mình đã sẵn sàng làm theo yêu cầu của

Đảng chưa? Chưa! Phải thành khẩn nhận lấy điều đó. Mình đi bộ đội, chẳng qua là

buộc phải đi! Không đi ư, thì tức là anh đã chống lại chính sách, chống lại Đảng. Đấy,

những ngày đầu của mình đi bộ đội là như thế. Tuy đó không phải là chủ yếu, nhưng

cũng phải thành thật mà nhận lấy thiếu sót đó. Nhưng giờ đây, mình đã hoàn toàn an

tâm, phấn khởi. Mình mong mỏi khi nào được đi chiến trường. mình sẽ làm tốt những

công việc gian khổ mà cuộc sống chiến đấu sẽ đặt ra. Mình mong mỏi sẽ vượt qua tất

cả mọi thử thách. Mình sẽ sống, say sưa, chân thành, cởi mở, trong sáng. Mình sẽ

xứng đáng với lòng tin của mọi người, sẽ sống cuộc đời đẹp nhất ở trên trận chiến

đánh quân thù mà Lê Mã Lương, mà Vương Đình Cung hằng ao ước và đã sống đẹp

đẽ.

8.4.1972

Ga Phố Tráng.

Dừng chân tại một bãi bạch đàn. Đi đâu cũng gặp bạch đàn thôi. Rậm rịch suốt đêm

qua, chuẩn bị di chuyển (chẳng phải, chuẩn bị hành quân diễn tập cấp E). Nửa đêm,

trời nổi gió – mưa lớn anh Tuyến phải dậy che lại lán, gió giật đùng đùng. Lạnh quá,

mình và Quang lấy võng bạt ra đắp. Được một lát thấy lành lạnh, tỉnh giấc hoá ra vách

lán bị bật, gió mưa tha hồ tốc vào. Màn và võng ướt hết. Che đậy xong, nằm ngủ thì

có còi, lại dậy. Lúc ấy 2 giờ sáng.

Dỡ lán, xếp lại ba lô trong cơn mưa. Mình hiểu rằng không phải chỉ có riêng mình

đêm nay làm những công việc này. Nhưng vẫn băn khoăn, nóng ruột và vẫn có một

chút gì tự hào.

Ánh lửa loang loáng trên nền cát, đất cát – Nhưng cây bạch đàn thì chẳng còn nhìn

thấy gì hết – Tội nghiệp – Chào bạch đàn nhé, các anh đi…

Cứ tưởng đợi ngớt cơn rồi mới đi. Ai ngờ các cụ ấy bắt đi luôn, trời còn tối mịt mùng,

và gió đánh ào ạt trên đầu, nước mưa xối xả. Mình đi sau cùng của B. Trước mình là

Y. Nó đeo cũng khá nặng. Và cả anh nữa, lần này dễ chưng nặng nhất từ khi đi bộ đội.

Phía đại đội 1, bọn nó đốt lửa bập bùng, ngọn lửa bốc lên thật cao, lực phựt trong mưa

giống như pháo hoa trên bầu trời Hà Nội. Mình bước qua một khe suối cạn, nước lấp

xấp dưới chân – Và tự nhủ, mình được một hạnh phúc đây – Được đi cùng những con

người dũng cảm trong đội quân chiến thắng.

Càng ngày, mình càng hiểu sâu sắc hạnh phúc lớn lao mà hôm náy mình đang được

hưởng. Một nửa là nghĩa vụ và một nửa là vinh dự. Không hiểu có ai đã nói: Giải

thưởng lớn nhất đối với người viết văn là được sống trong hàng ngũ quân đội. ở đó,

anh sẽ thấu hiểu tất cả nỗi nhọc nhằn, đau khổ và những niềm vui bất tận của con

người.

Mình rất nhớ Cầm vào lúc này, cũng như Hậu, Lăng, Thịnh. Cầm đang ở Quảng Bình,

có lẽ không lâu nữa mình cũng sẽ vào đấy với nó. Mình nhớ bài thơ Bức tranh… Cầm

đọc khi hành quân lần đầu. Ừ, ở nó thật sự có khả năng.

Mình nghĩ có lẽ cuộc sống tâm hồn của nó hẳn phải phong phú lắm. Giá như nó còn ở

đây, chắc nó đã nghêu ngao hát và đọc những câu thơ hàm súc, uyển chuyển:

“Tôi đọc chuyện cổ tích của Ng.

Và biết được giọt sương đêm thánh thót nói lên lời.

Biết được mới tháng 4, trái đào còn chát

Biết được trái đất này nhọc nhằn mà đêm nào cũng hát

Những bài hát không tên…”

(Anđécxen – H N. Cầm)

Mình đã sửng sốt về nó nhiều và hẳn là còn phải sửng sốt hơn nữa. Được đi vào cuộc

chiến đấu ác liệt của dân tộc với khả năng quí giá đó, nếu Cầm thực sự sống đẹp đẽ,

hẳn nó sẽ là cây bút trẻ xứng đáng với lòng mong mỏi của mọi người.

Nhưng trong những người cùng đi với mình đêm nay, chẳng có ai đọc hay ngâm nga

một câu thơ nào cả. Có Th. và Q. hát thôi, song mình nghi ngờ hiện tượng đó. Tối

qua, Q có phát biểu trong buổi họp Phân đoàn, động viên mọi người lúc hành quân

cố gắng hát hò cho phấn khởi. Mình để ý chẳng có ai hát cả. Q. nghêu ngao một bài gì

đó,nhưng lạc lõng và tẻ nhạt biết bao. Dường như – Dường như thôi! Q. có ý tỏ ra

rằng mình đang làm công tác động viên anh em đây.

Về D độ được 2 hôm, mình thấy anh em trong A sống không thật lòng với nhau. Mọi

người còn ham chuộng thành tích và khen thưởng lắm. ít lâu nay mình có cảm giác

mình không còn là người gương mẫu, tiên tiến như hồi còn nhỏ đi học nữa. Anh em

không tín nhiệm là điều dằn vặt mình nhất. Dấu hiệu đó chứng tỏ rằng mình đang có

chiều hướng đi xuống. Mình không ham chuộng một lời khen ngợi của thủ trưởng cấp

trên, không màng lợi lộc gì hay 1 giấy báo công về gia đình. Có lẽ, mình đã sống quá

riêng tư?

Nhưng mình rất không ưa việc mọi người tỏ ra quá sốt sắng tranh giành cái thứ tự nhất

nhì. Để làm gì nhỉ, mấy bao thuốc lá giải thưởng ư? Hay là tiếng tăm? Trong B hình

thành các nhóm khác nhau; nói bậy. nói tục… Lằng nhằng mình thật ghét. Những

người đồng tình với mình sao ít ỏi như vậy nhỉ – Chẳng có ai cả – Mình nghe mãi mới

lọc được câu nói của anh Mười: Người ta không thể sống riêng biệt với cá tính của

mình! Không hiểu sao chính anh Mười lại là người tán thành lối biểu hiện thái độ

dung hoà giữa hai cách sống. Người ta không thề chỉ nhìn nhận cuộc sống mà còn cần

cả thái độ và làm việc để thay đổi cuộc sống đến hoàn thiện.

So kè thiệt hơn, tranh giành phần tốt – Mình chẳng thể nào hiểu được có những người

lại tồi tệ như thế được! Lẽ ra, trong quân đội, khi cuộc sống của nhân dân ta gắn liền

với Cuộc sỏng của đồng đội, người ta phải cao thượng, phải khiêm nhường hơn. Mình

sẽ gắng sống như thế. Nhiều lúc mình chỉ thích chiều chuộng thằng Y thôi. Nó còn

nhỏ tuổi quá mặt búng ra sữa, nhưng nhận thức nhanh và nhiệt tình sống, làm việc.

Sung sướng thật, khi nình chiều được và được chiều Y. Nhưng có lẽ nó cũng chẳng

thèm gì sự chiều chuộng ấy của mình.

Nhưng suy nghĩ ấy hình thành trên xe lửa từ Bến Tắm đến Bắc Giang. Cứ đi trẽn xe

lửa lại nhớ Như Anh và các bạn đi học nước ngoài. Càng nhớ, càng thương Như Anh

hơn, thương hơn và cứ vô hạn lần gấp lên mãi. Sao mình chẳng có đủ khả năng để

diễn tả cái tâm trạng nhớ nhung đến cùng trời này.

Ngồi đây, trên là chiếc vọng bạt Trường Sơn này, nghe tiếng còi tàu từ xa quăng lại,

thấy nao nao trong dạ. Trần Vàng Sao… Nơi tiếng còi tàu chẳng có cuộc chia tay nào

cũng nhớ. Nhớ lắm? Nhớ lắm! Nhớ cái mùa hè đã đi qua như một đốm sáng. Nhớ bạn

thương của lòng, nhớ cả dĩ vãng, gia đình, nhớ cả cái cành khô ở trước sân. Mùa hè

gần lại vườn cây dâu Tàu, quả đỏ tím đỏ rực, ăn chua rôn rốt – Cả tiếng ếch ì ộp ở cái

ao nhỏ trước nhà. Kỷ niệm bao giờ cũng nói thầm mà tron vẹn cả thanh âm thuở ấy.

Thêm một chuyến tàu đi, bánh chuyển sình sình. Đơn vị ngủ hết cả rồi, cả chiều nay

ngủ để lấy sức mai đi.