Mãi mãi tuổi hai mươi - Nguyễn Văn Thạc (32)

Chương 34

6/5/72

Học chính trị và thảo luận chính trị. Tình hình và nhiệm vụ mới. Người ta nhấn mạnh

một cách quá đáng tình hình ở chiến trường. Lẽ ra, với bộ đội, không cần phải động

viên một cách chung chung và lạc quan một cách như thế. Nên cho những người ở

chiến trường hiểu và những người sắp ra chiến trường hiểu cụ thể về tình hình chiến

sự. Kể ra, cũng không còn nghi ngờ gì về chiến thắng của chúng ta cả. Ta đã thắng và

đang thắng lớn. Nhưng có lẽ câu kết luận của các cán bộ chính trị chưa thoả đáng lắm

đâu. Nên cho những người lính hiểu tất cả khó khăn đang chờ đợi họ. Chiến trường

càng ác liệt trong suy nghĩ của người lính, họ càng chóng thích hợp khi giáp mặt với

quân thù.

Thế là lần đầu tiên, ta đã thắng lớn, rất lớn vào chính tháng 4. Mình cũng hơi buồn vì

những chiến thắng lớn như vậy mà mình chưa có mặt trên chiến trường. Nhưng cũng

rất tự hào vì mình đang làm công việc cần thiết cho những thắng lợi ấy. Khi nghe tin

chiến thắng giải phóng Quảng Trị, Đông Hà… tiêu diệt hàng vạn địch… chính là lúc

mình đang hành quân về Cẩm Lạc lấy gạo – Đoàn người ùn lại xung quanh anh cán

bộ, đeo cái đài Li do to cồ cộ, để nghe bản tin dài 90 phút của đài mình thông báo tình

hình chiến thắng. Thị xã Quảng Trị đã được giải phóng, bộ đội ta đang tiến vào… và

bản nhạc giải phóng Điện Biên nổi lên vừa hùng tráng, tự hào, cảm động, vừa quen

thuộc. Mình bước như say trên đường, qua khe suối, qua bụi cây mua… Đêm nay đây,

bao nhiêu người bước chân trên Trường Sơn?…

Nhìn những ngọn núi xanh xa xa, cây cối sùi lên như mây trên đỉnh núi, mình hiểu

rằng, đấy chính là chân Trường Sơn – Khi nào mình được đứng hẳn trên Trường Sơn

nhỉ đứng ở đó, nhìn ra bốn phía mênh mông, thấy những dải rừng cháy tan hoang vì

bom napan và chất độc hoá học Mỹ – và được gặp những người chiến sĩ lăn lộn ngày

đêm trên tuyến lửa. Mình đã ao ước từ lâu, được ngắt một chùm lá săng lẻ, được đi

dưới rừng khớp và mắc võng trên những cây rừng đã mòn vết người đi trước. Mình

cũng hiểu rằng, những cái đó đều phải trả bằng mồ hôi và cả máu nữa – Phải trả một

giá khá đắt. Nhưng có hề gì,không dám hy sinh làm gì có hạnh phúc, niềm vui?

Bộ quân phục đầu tiên của mình đã sắp rách rồi. Mình rất yêu bộ quần áo này, hình

như nó cũng gần là quần áo sinh viên. Dạo ấy, cứ nhìn anh bộ đội nào có bộ quần áo

ấy, với độ phai màu ấy và diếc mũ mềm giặt vài lần đã bạc phếch… thì chắc người ấy

đi bộ đội đợt 6.2.71, đợt của các trường.

Bây giờ đã là tròn 8 tháng tuổi quân. Vẫn binh nhì! Không sao lên được thêm một

ngôi sao nữa. Trước kia ở ngoài quân đội, ông đại uý cảm thấy thường thôi – giờ vào

bộ đội mới biết, thiếu uý cũng đã hét có khói rồi. Hôm qua, người ta đã bắt khai quân

trang để chuẩn bị cấp phát đọt mới. Và thế là “coi như” 1 năm trong quân đội. Vả lại,

sắp đi chiến trường nên phát rất nhiều thứ, nhiều đến mức độ muốn vứt cả đi.

Khi nào được quần áo mới, bắt đầu phải thêu lên ngực áo tên và ký hiệu đơn vị mình

(Phòng khi bị ném bom mà đã ruồi!) Eo ơi, lính toàn đứa khéo mồm, vụng tay, thêu

bố nhắng lên nắp túi ngực, chữ chẳng ra chữ. Mình nhớ Như Anh nhất là những lúc

như thế – Chao ôi, sao mình chẳng hề được sự chiều chuộng ấy nhỉ, như Hảo trong

“Vùng trời”ấy: Đêm khuya lắm rồi. Ngủ đi anh!”

Sao không có Như Anh ở đây, để Như Anh thêu lên ngực áo nình. Không/ Như Anh

phải học chứ, phải học giỏi, và không nên bắt Như Anh làm những cái vớ vẩn như thế

được.

7-5-1972

18 năm rồi ư? Từ ngày chiến thắng Điện Biên lừng lẫy địa cầu. Những ngày đó mình

mới chỉ là đứa bé lên 2. Đã biết gì đâu. Người ta bảo rằng không ai khi nằm trong

bụng mẹ đã hỏi được hoàn cảnh xuất thân của mình. Không thể hỏi được mình đã

sinh ra trong gia đình thế nào, tư sản hay địa chủ cường hào! Song không phải ai cũng

thế. Ngay cả trong thời đại chúng ta – Thời đại mà Đảng sẵn sàng dắt bất kỳ con người

nào 1 lòng trung thành với Đảng để đi tới hạnh phúc của cả loài người.

Từ rất lâu rồi mình vẫn mơ hồ về gia đình của chính mình. Những người khác, những

người bạn khác của mình họ thường tự hào về hoàn cảnh xuất thân của họ. Tự hào về

các anh chị và các em, ông bác, ông chú xa xa, gần gần của họ. Rồi còn vô vàn cái để

họ tự hào nữa. Mỗi khi nhắc đến lý lịch là người ta lại cảm thấy trào dâng lên một

niềm vui, một nỗi sung sướng pha chút gì kiêu ngạo. Có lẽ bởi vì con người họ không

có chút gì đáng tự hào nên họ phải làm như thế chăng?

Cũng phải thôi, vì bản thân họ rất sung sướng được sống và sinh ra trong một gia đình

cách mạng, cha mẹ, ông bà họ là những người đã đổ xương máu cho dân tộc, cho giai

cấp. Và giờ đây, Đảng đặt lòng tin vào con em các bậc tiền bối cách mạng ấy.

Chao ôi, bao nhiêu lần mình ao ước có được hạnh phúc xa vời ấy, được Đảng tin và

trao cho những nhiệm vụ nặng nề. Có người sẽ bảo: Thì đấy, anh được đi bộ đội đó

thì sao? Chẳng lẽ anh không được Đảng tin cậy mà lại trao nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc

à? Không, đừng ai nói thế! Chuyện gì cũng có điều tế nhị của nó. Nói ra ư, không

khéo thì trở thành phản cách mạng mất. Có đi trong quân đội mới cảm thấy nỗi khổ

của những người không phải Đỏ hoàn toàn. Không ở đâu có sự liên quan mật thiết về

chính trị như trong quân đội cả. Nhiều khi mình có cảm giác bị bỏ rơi. Mình nhìn lại

các bạn trong A đường như lý lịch của ai cũng có thể đảm bảo cho bản thân họ được

đứng trong hàng ngũ của Đảng. Riêng mình…

Khi còn ở trường phổ thông, dẫu sao quan hệ chính trị cũng còn bằng lặng. Tuổi thơ

trong sáng biết chừng nào, nó chưa bị vết đen của quá khứ gia đình đè trĩu hai vai.

Người ta hoàn toàn được bình đẳng với nhau trong mọi quan hệ. Chỉ vì hơi gợn một

chút qua thái độ của cô hiệu phó cấp III một ít. Song, còn thoải mái lắm.

Ở trường đại học, nhất là Trường Tổng hợp, nhà trường chú ý nhiều đến chuyên môn

và ít chú ý đến chính trị mấy. Người ta lao vào học tập, vào những cuốn sách, và cứ

nghĩ rằng đó là chống Mỹ cứu nước rồi. Không nhiều lắm những người chỉ thích đi

làm cán bộ lớp, cán bộ Đoàn như kiểu Thuỵ, Qui…

Phải, sống ở đó, mới mơ hồ về chính trị làm sao. Người ta dù đỏ trên lý lịch hay

không, nhưng tiếng nói trước tập thể thì lúc nào cũng có thể đỏ bừng – Ai cũng có

quyền nói mà không thấy ngượng. Không thấy đụng chạm vào một “cái gì đó” của

mình. Vả lại, trong trường đại học, con em gia đình không cơ bản không phải là ít.

Đầy rẫy ra đấy. Mà phần lớn lại là những đứa học giỏi, rất giỏi của lớp!

Còn giờ đây thì khác nhiều rồi – Đâu ra đấy cả – Cùng là 2 người không hề khác nhau

gì về bản thân họ, nhưng lý lịch trong sạch, nhất là đỏ thực sự, là khác nhau lắm rồi.

Không ở đâu sự đấu tranh giai cấp lại diễn ra quyết liệt như trong quân đội cả. Không

khoan nhượng, không xuê xoa – Và Đảng thực sự nắm trọn vẹn và vĩnh viễn ngọn cờ

lãnh đạo quân đội.

Rất nhiều khi đứng nhìn đoàn bộ đội đi qua, mình cũng thấy lẻ loi, lẻ loi quá đi mất!

Khuôn mặt nào cũng đẹp, mình cứ nghĩ chỉ có những người cộng sản thực sự mới

sinh ra được đoàn quân ấy. Họ đi, họ đi… và có lẽ họ chẳng biết rằng họ đang được

hưởng một gia sản quí báu mà ông cha ruột thịt của họ mang lại.

Cứ mỗi lần khai lý lịch, mình lại buồn, buồn tận sâu xa. Anh Thục cảm tình Đảng từ

lâu rồi mà chưa được kết nạp. Và cứ càng về sau, nói chuyện với anh, mình lại cảm

thấy anh cứ đuối dần, cứ đuối dần. Anh cứ thất vọng dần.

8-5-1972

Thực tình đã có dấu hiệu gì chứng tỏ mình “bị loại ra khỏi đội ngũ” đâu! Nhưng linh

tính cứ cho mình biết rằng mình không thể trở thành một đảng viên được. Mơ hồ thấy

rằng khó khăn đến với mình sẽ nhiều đây.

Không sao hết! Miễn rằng anh sống thực sự như một đảng viên, thế đã tạm đủ rồi.

Vào Đảng để làm gì nhỉ? Khi người ta đã sống và làm việc như một đảng viên rồi!

Không nên suy nghĩ gì về chuyện ấy hết. Đảng khắc sáng suốt và dìu dắt mình. Điều

cơ bản nhất, gia đình mình là gia đình lao động, cha mẹ mình là người lao động và

hoàn toàn giác ngộ. Mình luôn luôn tin là thế.

9/5/72

Xem bộ phim “Ở phương Tây xa xôi”

Đức và Nga hoàn toàn có quyền tự hào về những đứa con của mình – Đại tá

Xakharốp, người Nga hạnh phúc, như thiếu tá kỹ sư xây dựng Đức Boong le đã nói,

quả xứng đáng với mềm hạnh phúc ấy – Dù ở phương Tây xa xôi, giữa quân giặc vẫn

nhớ về quê hương có đàn lươn cao cổ, có cây to 3 người ôm không xuể, và mãi ghi lu

lu tội ác của giặc đã tàn phá đất nước Nga. Không thể nào quên…

12/5/72

Mấy ngày nay, tình hình chiến sự căng thẳng hơn nhiều Hà Nội liên tiếp bị bắn phá.

Hôm 10/5, 11/5 nghe tin địch bắn phá cầu Long Biên, Khu Ba Đình, Khu Hoàn Kiếm –

Học sinh các trường cấp 1, 2, 3 đã phải đi sơ tán – Các trường Đại học cũng đi sơ tán

một số rồi – Không nhận được thư nhà gì cả nên không biết chút gì gọi là “riêng”.

Mình đã nghiệm thấy, hễ trong này ngớt máy bay bắn phá là ngoài ấy lại bị bắn phá

mạnh. Bởi thế, ngày mình yên tâm một chút là máy bay bay nhiều ở trong này. Kho

xăng Đức Giang lại bị cháy lần thứ 2. V. ở đấy đấy. Không hiểu nó có làm sao không.

Địch đẩy mạnh chiến tranh ra miền Bắc – 1 1 /5 có cuộc họp kín của Nhà trắng, người

ta bảo nó bàn riêng về Việt Nam.

Hôm kia, máy bay và tàu chiến địch đến nhiều trên bờ biển Việt Nam. Nó thả mìn

phong toả bờ biển và khiêu khích tàu nước ngoài ra vào cảng Hải Phòng. Nichxơn gửi

tối hậu thư cho tàu bè nước ngoài, hẹn trong 3 ngày phải rời khỏi cảng Hải Phòng –

Nếu không sẽ phải chịu “hoàn toàn trách nhiệm” về mọi hậu quả có thể xây ra.

Thuỷ lôi và mìn trên bờ biển là sự khiêu khích rất lớn đối với đất nước và nhân dân

ta.

Đơn vị cũng đang bước vào chiến đấu thực sự. Diễn biến tư tưởng bộ đội phức tạp

hơn so với dạo còn ở ngoài Hà Bắc. Đảo ngũ, trốn tránh trách nhiệm, nằm ì. v.v… Đủ

cả rồi. Minh cũng tự thấy dạo này trở nên bướng bỉnh hơn- Hay cãi hơn. Vả lại, hàng

ngũ cán bộ B cũng khiến mình khó mà hài lòng hay kính phục mà tuân lệnh được. 9/5

ban đêm, C3 có vụ nổ lựu đạn – Đến bây giờ vẫn chưa tìm ra nguyên nhân. Tuy vậy

vẫn phải đề phòng. Không hiểu có bàn tay phá hoại của địch ở đây không. Trong mấy

ngày bị ném bom đơn vị, có người đã hy sinh – Hy sinh một cách không cần thiết chút

nào. Bắt đầu phải gác 2người và 3 trạm. Không còn thoải mái và dễ dàng như trước

nữa.

Đơn vị sắp di chuyển diễn tập. Lần này hành quân 3 ngày liền, vòng qua Quảng Bình

và đến Đèo Ngang. Bọn 117 đi quan sát tình hình về cho biết ở đó rất đẹp – Sẽ đóng

quân trong một cánh rừng chỉ cách biến có 100m. qua một cồn cát trắng và cơn

mương nước ngọt. Sững cái chết lúc nào cũng đi bên cạnh. Máy bay ném bom, tàu

chiến pháo kích – ở đó vắng và sự đi lại hạn chế hết sức. Mình đã vứt đi gần hết sách,

vở, chăn, áo rét – Chỉ giữ lại 2 bộ quần áo dài, quần áo lót, tăng, võng màn, mấy tấm

ảnh, 3 quyển sổ Gia tài chỉ còn có vậy thôi.

Có lẽ lần này, mình sẽ lên 425 ở 628 1007. Từ đó, nhìn ra biển chắc là rất đẹp – Chắc

là sẽ thấy hết tầm rộng lớn của trùng khơi.

Mặc dù cuộc sống chiến đấu ngổn ngang, bề bộn và căng thẳng mình vẫn không bao

giờ quên được Như Anh. Như Anh ở xa vậy, chắc không hề nghĩ rằng, có người lại

nhớ Như Anh đến thế. Nỗi nhớ bây giờ không còn là niềm rạo rực, bồn chồn như năm

trước – Mà im lìm, thấm thía – Mà là nỗi day dứt, trăn trở. Trăn trở hoài thôi. Sao

thương Như Anh đến thế. Thương cả mình. cả mối tình vừa chớm nở…

Nhiều lúc mình muốn gửi cái gì đó cho Như Anh – cho Như Anh hiểu và tin rằng,

mình mãi mãi thương yêu Như Anh – mãi mãi gìn giữ Như Anh yêu dấu trong trái tim

mình – Song, linh cảm đẹp đẽ ấy không chỉ dừng lại ở đấy – Cũng như Như Anh bảo

rằng: “Chẳng lẽ, chỉ có thế, chỉ có thế thôi mặc dù rất đẹp!”

Mình rất hiểu rằng: Phải, tình cảm ấy phải còn nhiều chuyện hơn nữa. Người ta không

chỉ sổng với nhau mơ mộng – Mà còn phải thiết thực – Và còn nữa, nhiều nữa… Còn

phải như đa sa và Têlêghin.

Nhưng, Như Anh ơi! Không thể nào thế được! Như Anh có hiểu rằng, người yêu Như

Anh hơn hết, người yêu Như Anh đến nhức nhói cả trái tim lại chẳng bao giờ đủ sức

mà gìn giữ Như Anh ở lại vĩnh viễn với mình. Cái “sức lực mỏng mảnh” của Như Anh

chính là như thế đấy!

Càng mong ngày gặp lại Như Anh, mình hiểu rằng, ngày càng đi đến những ngày thất

vọng thực sự của cuộc đời Thủ trưởng bảo rằng: Đừng nên nghĩ về chuyện “hậu

phương” – Đừng vội nghĩ đến đòi hỏi và hưởng thụ. Không, mình có nghĩ đến hưởng

thụ gì đâu. Chỉ vì yêu và thương người ở xa lắm lắm, mà mình cố tìm một con đường

tốt nhất cho Như Anh đi, cho Như Anh hiểu, mình yêu Như Anh mãi, thương Như

Anh mãi – Và mọi cô gái mình gặp trên cuộc đời này chỉ càng làm mình thêm nhớ,

thêm thương Như Anh mà thôi!

Như Anh sẽ nghĩ gì khi càng ngày càng lâu có thư của nình? Như Anh có nghi ngờ gì

lòng chung thuỷ của mình không? Nghi ngờ gì cũng được, giận dỗi gì cũng được,

miễn là Như Anh làm tốt những điều mình dặn dò, ở xa, ở xa… phải, đấy là .hình là

thử thách gay go và ác liệt nhất âm thầm, dai dẳng nhất – Như Anh có chịu đựng nổi

hay không?

Mình không đòi hỏi gì nhiều cả – Mai sau có gặp lại Như Anh – Mình sẽ chẳng dám

đòi hỏi gì ở Như Anh cả – Ta là đôi bạn thân nhất của cuộc đời riêng – Đôi bạn tin,

quí và thương nhau nhất – Hiểu nhau nhất trong từng nẻo khuất của lòng. Đôi bạn

nhớ nhau nhiều nhất – Nhưng, vĩnh viễn nó chỉ như thế thôi – Như Anh sẽ có một gia

đình riêng nho nhỏ, với người bạn đởi nào đấy, chắc là người đó sẽ rất tốt, người đó sẽ

cao thượng và đừng ghen tuông vì một tình bạn đẹp đẽ của mình.

Rồi cứ đến những ngày đáng nhớ, bọn mình lại đến nhà nhau chơi – Ta cùng giở lại

quá khứ nên thơ, nên nhạc của mình, và vui sướng nhìn đến hiện tại đẹp đẽ, mà ở

hôm nay thì đô là tương lai. Mình sẽ được tặng Như Anh những đoá hoa trắng muốt,

những đoá hoa mà mình bắt đầu yêu khi biết rằng Như Anh rất yêu hoa…

Những ngày sống trong đời bộ đội, mình đã hiểu nhiều những tình cảm phức tạp và

đa dạng. Người ta thường khuyên nhủ mình, đừng vội tin vào một người con gái.

Nhưng mình vẫn tin – Tin một cách cuồng nhiệt và tự giác – Không hề phải bắt buộc,

không hề phải tự gò bố, tự tìm lý do mà tin. Mình tin Như Anh không bao giờ phụ lại

mình cả, khi mình suốt đời thương nhớ Như Anh và mình cũng chỉ mong có thế thôi.

Chỉ mong, cuộc đởi mình cũng có 1 người con gái nhớ nhung bằng những tình cảm

tốt đẹp nhất.

Người ta thường muốn phân biệt giữa người đi học nước ngoài và người đi bộ đội.

Còn mình thì không muốn thế. Còn nếu như ai phân biệt thì mặc kệ họ – Và mình

cũng chẳng lấy đó làm buồn phiền.