Mãi Mãi Tuổi Hai Mươi – Nhật ký Nguyễn Văn Thạc
Mãi Mãi Tuổi Hai Mươi – Nhật ký Nguyễn Văn Thạc
Liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc đã ra đi mãi mãi ở tuổi hai mươi tại chiến trường Quảng Trị năm 1972. Những dòng nhật ký anh để lại góp phần phản ánh cuộc chiến đấu anh hùng của nhân dân ta, phản ánh một thế hệ thanh niên giác ngộ lý tưởng cách mạng của Đảng, sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.“Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình(Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc)Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?Cỏ sắc mà ấm quá, phải không em…”Thanh Thảo
Bài viết này sẽ không đề cập tới chính trị, tới Đảng Cộng sản hay chính quyền Việt Nam Cộng Hoà vì đó là vấn đề nhạy cảm gây tranh cãi quá nhiều. Nó chỉ nói về 1 cuốn nhật kí giữa chiến trường của 1 người liệt sỹ...Người liệt sỹ ấy là Nguyễn Văn Thạc ( 14/10/1952 - 30/7/1972 ), là người đạt giải Nhất cuộc thi học sinh giỏi Văn lớp 10 toàn miền Bắc những năm 1969-1970, sau đó là sinh viên khoa Toán xuất sắc của trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Anh nhập ngũ cuối năm 1971 và hi sinh 10 tháng sau đó tại thành cổ Quảng Trị.Những trang nhật kí của Nguyễn Văn Thạc được viết đều đặn hàng ngày dù có ngày nhiều có ngày ít. Anh viết thư ngay từ lúc bắt đầu lên đường nhập ngũ, và sau 28 ngày, anh bắt đầu viết nhật kí. Viết những lúc trên con tàu tròng trành ra mặt trận. Viết lúc nửa đêm. Viết lúc nghỉ hành quân giữa đường. Anh viết mọi lúc mọi nơi và viết rất nhiều. Chữ của anh cũng đẹp nữa.Đọc “ Mãi mãi tuổi hai mươi ”, người ta thấy nhiều điều về xã hội miền Bắc thời đó. Người ta thấy được cả những tâm tư tình cảm của Thạc. Anh viết thư không chỉ là viết cho gia đình bạn bè mà trong đó còn ấp ủ những tư tưởng và mơ ước lớn hơn nhiều...Anh đã viết những dòng đầu tiên thế này: “Nhiều lúc mình cũng không ngờ nổi rằng mình đã đến đây. Không ngờ rằng trên mũ là một ngôi sao xanh. Trên cổ áo là quân hàm đỏ. Cuộc đời bộ đội đến với mình tự nhiên quá, bình thản quá, và cũng đột ngột quá”.Sau đó, ngày nào anh cũng cố gắng viết dù ít hay nhiều. Anh ghi chép tất cả những điều tai nghe mắt thấy một cách kĩ càng và cả những điều anh cảm nhận được: chuyện về gia đình những người dân nơi anh đóng quân, chuyện về những anh lính cùng đơn vị, về các cán bộ chỉ huy các tiểu đội trung đoàn... Xen lẫn đó là nhiều đoạn tự sự khi anh ngẫm nghĩ về bản thân và tự nhận xét.Trong một lá thư gửi về gia đình, anh viết: “Sáu đứa chúng con được phân vào một nhà. Gia đình chỉ có hai vợ chồng và bốn đứa con nhỏ. Cháu lớn mới 7 tuổi. Khi chúng con vào nhà, các cháu đã ngủ yên, anh chị ra đón và tất bật suốt đêm dọn chỗ. Sáng ra, anh chị ở nhà dọn xuống nhà dưới, dành nhà trên, ba gian, cho sáu đứa chúng con.Chị chủ còn trẻ, 28 tuổi. Rất tốt vì thương chúng con. Chị cho hai nải chuối và rất nhiều lạc để ăn sáng. Con cũng không ngờ nổi rằng gia đình lại phóng khoáng đến như vậy. Chúng con nhận luôn, và bảo nhau rằng : Sẽ trả tiền bằng phương pháp riêng của bộ đội!Anh chủ khoảng 32 gì đó, là giáo viên cấp 1. Ở đây có điều đặc biệt là không uống nước chè, toàn nước đun sôi, giản dị và lành mạnh. Anh không biết hút thuốc. Không có bàn thờ. Không kiêng cấm gì cả. Chúng con rất thích thú".Những dòng văn rất thật và thoải mái, và tôi rất thích đọc những đoạn êm đềm như thế.Âm hưởng chung của tập nhật kí này là tinh thần lạc quan sẵn sàng ra trận xả thân vì Tổ quốc của 1 thanh niên trí thức. Trong cuốn nhật kí nói rất nhiều về điều đó. Thạc căm thù quân giặc và chỉ muốn quét sạch chúng đi.Anh yêu thơ của Trần Tiến Duật. Anh cũng yêu hồn thơ của Tố Hữu, Xuân Diệu hay Huy Cận. Và anh cũng tự sáng tác cả thơ nữa ! Thế mới biết người lính tài thế nào. Ngoài ra anh cũng nhắc nhiều đến bạn gái Anh Thư của mình nữa, chỉ tiếc là không gặp lại được.“ Kẻ thù không cho tôi ở lại - Phải đi - Tôi sẽ gửi về cuốn Nhật ký này, khi nào trở lại, khi nào trở lại tôi sẽ viết nốt những gì lớn lao mà tôi đã trải qua từ khi xa nó, xa cuốn nhật ký thân yêu của đời lính... ”Cùng với Đặng Thuỳ Trâm, Nguyễn Văn Thạc đã trở thành tấm gương đẹp đẽ về hình tượng người lính có tác động sâu sắc đến bao thế hệ sau. Họ chân thành, dâng hiến hết mình, lạc quan và dũng cảm như tất cả mọi người dân Việt Nam thời đó, cũng đấu tranh để bảo vệ dân tộc.
Bài viết này sẽ không đề cập tới chính trị, tới Đảng Cộng sản hay chính quyền Việt Nam Cộng Hoà vì đó là vấn đề nhạy cảm gây tranh cãi quá nhiều. Nó chỉ nói về 1 cuốn nhật kí giữa chiến trường của 1 người liệt sỹ...Người liệt sỹ ấy là Nguyễn Văn Thạc ( 14/10/1952 - 30/7/1972 ), là người đạt giải Nhất cuộc thi học sinh giỏi Văn lớp 10 toàn miền Bắc những năm 1969-1970, sau đó là sinh viên khoa Toán xuất sắc của trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Anh nhập ngũ cuối năm 1971 và hi sinh 10 tháng sau đó tại thành cổ Quảng Trị.Những trang nhật kí của Nguyễn Văn Thạc được viết đều đặn hàng ngày dù có ngày nhiều có ngày ít. Anh viết thư ngay từ lúc bắt đầu lên đường nhập ngũ, và sau 28 ngày, anh bắt đầu viết nhật kí. Viết những lúc trên con tàu tròng trành ra mặt trận. Viết lúc nửa đêm. Viết lúc nghỉ hành quân giữa đường. Anh viết mọi lúc mọi nơi và viết rất nhiều. Chữ của anh cũng đẹp nữa.Đọc “ Mãi mãi tuổi hai mươi ”, người ta thấy nhiều điều về xã hội miền Bắc thời đó. Người ta thấy được cả những tâm tư tình cảm của Thạc. Anh viết thư không chỉ là viết cho gia đình bạn bè mà trong đó còn ấp ủ những tư tưởng và mơ ước lớn hơn nhiều...Anh đã viết những dòng đầu tiên thế này: “Nhiều lúc mình cũng không ngờ nổi rằng mình đã đến đây. Không ngờ rằng trên mũ là một ngôi sao xanh. Trên cổ áo là quân hàm đỏ. Cuộc đời bộ đội đến với mình tự nhiên quá, bình thản quá, và cũng đột ngột quá”.Sau đó, ngày nào anh cũng cố gắng viết dù ít hay nhiều. Anh ghi chép tất cả những điều tai nghe mắt thấy một cách kĩ càng và cả những điều anh cảm nhận được: chuyện về gia đình những người dân nơi anh đóng quân, chuyện về những anh lính cùng đơn vị, về các cán bộ chỉ huy các tiểu đội trung đoàn... Xen lẫn đó là nhiều đoạn tự sự khi anh ngẫm nghĩ về bản thân và tự nhận xét.Trong một lá thư gửi về gia đình, anh viết: “Sáu đứa chúng con được phân vào một nhà. Gia đình chỉ có hai vợ chồng và bốn đứa con nhỏ. Cháu lớn mới 7 tuổi. Khi chúng con vào nhà, các cháu đã ngủ yên, anh chị ra đón và tất bật suốt đêm dọn chỗ. Sáng ra, anh chị ở nhà dọn xuống nhà dưới, dành nhà trên, ba gian, cho sáu đứa chúng con.Chị chủ còn trẻ, 28 tuổi. Rất tốt vì thương chúng con. Chị cho hai nải chuối và rất nhiều lạc để ăn sáng. Con cũng không ngờ nổi rằng gia đình lại phóng khoáng đến như vậy. Chúng con nhận luôn, và bảo nhau rằng : Sẽ trả tiền bằng phương pháp riêng của bộ đội!Anh chủ khoảng 32 gì đó, là giáo viên cấp 1. Ở đây có điều đặc biệt là không uống nước chè, toàn nước đun sôi, giản dị và lành mạnh. Anh không biết hút thuốc. Không có bàn thờ. Không kiêng cấm gì cả. Chúng con rất thích thú".Những dòng văn rất thật và thoải mái, và tôi rất thích đọc những đoạn êm đềm như thế.Âm hưởng chung của tập nhật kí này là tinh thần lạc quan sẵn sàng ra trận xả thân vì Tổ quốc của 1 thanh niên trí thức. Trong cuốn nhật kí nói rất nhiều về điều đó. Thạc căm thù quân giặc và chỉ muốn quét sạch chúng đi.Anh yêu thơ của Trần Tiến Duật. Anh cũng yêu hồn thơ của Tố Hữu, Xuân Diệu hay Huy Cận. Và anh cũng tự sáng tác cả thơ nữa ! Thế mới biết người lính tài thế nào. Ngoài ra anh cũng nhắc nhiều đến bạn gái Anh Thư của mình nữa, chỉ tiếc là không gặp lại được.“ Kẻ thù không cho tôi ở lại - Phải đi - Tôi sẽ gửi về cuốn Nhật ký này, khi nào trở lại, khi nào trở lại tôi sẽ viết nốt những gì lớn lao mà tôi đã trải qua từ khi xa nó, xa cuốn nhật ký thân yêu của đời lính... ”Cùng với Đặng Thuỳ Trâm, Nguyễn Văn Thạc đã trở thành tấm gương đẹp đẽ về hình tượng người lính có tác động sâu sắc đến bao thế hệ sau. Họ chân thành, dâng hiến hết mình, lạc quan và dũng cảm như tất cả mọi người dân Việt Nam thời đó, cũng đấu tranh để bảo vệ dân tộc.
