MÃI MÃI TUỔI HAI MƯƠI – NHỮNG DÒNG NHẬT KÝ GIỮA CHIẾN TRƯỜNG

Tuổi trẻ của Nguyễn Văn Thạc gắn với những năm đất nước đang trải qua chiến tranh.

Ở Hà Nội, tiếng bom có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Những chuyến sơ tán trở thành một phần của cuộc sống.

Nhưng giữa hoàn cảnh ấy, thế hệ thanh niên vẫn học tập, đọc sách, làm thơ và mơ ước về tương lai.

Nguyễn Văn Thạc là một thanh niên có năng khiếu văn chương.

Anh từng học tại Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Những năm tháng học tập giúp anh có một đời sống tinh thần phong phú.

Anh yêu văn học.

Yêu quê hương.

Quan tâm đến bạn bè.

Và có những rung động rất tự nhiên của tuổi trẻ.

Nhưng chiến tranh đã đặt thế hệ ấy trước một lựa chọn lớn.

Ở lại hay lên đường?

Nhiều thanh niên đã lựa chọn lên đường.

Nguyễn Văn Thạc cũng vậy.

Năm 1970, anh nhập ngũ.

Từ một sinh viên, anh trở thành người lính.

Cuộc sống thay đổi hoàn toàn.

Những bài học trên giảng đường được thay bằng những buổi huấn luyện.

Những trang sách được thay bằng ba lô, quân phục và vũ khí.

Những con đường Hà Nội được thay bằng những tuyến hành quân dài.

Nhưng Nguyễn Văn Thạc không đánh mất đời sống tinh thần của mình.

Anh bắt đầu viết nhật ký.

Những trang nhật ký ấy không phải là bản báo cáo quân sự.

Đó là những suy nghĩ rất riêng của một người thanh niên.

Có khi anh viết về mẹ.

Có khi nhớ Hà Nội.

Có khi nhớ bạn bè.

Có khi nghĩ về tình yêu.

Có khi suy nghĩ về tương lai.

Và cũng có những lúc anh viết về cái chết.

Chiến tranh khiến cái chết không còn là một khái niệm xa xôi.

Nó có thể đến bất cứ lúc nào.

Một người bạn hôm nay còn nói chuyện.

Ngày mai có thể không còn nữa.

Một người đồng đội vừa hành quân bên cạnh.

Có thể hy sinh trong một trận đánh.

Nguyễn Văn Thạc hiểu điều đó.

Nhưng anh không viết về chiến tranh chỉ bằng sự sợ hãi.

Trong những trang viết của anh còn có niềm tin.

Anh tin vào lý tưởng.

Tin vào ngày đất nước hòa bình.

Tin rằng sự hy sinh của thế hệ mình có ý nghĩa.

Đó chính là điều làm nên giá trị đặc biệt của nhật ký.

Nó cho thấy chiến tranh qua đôi mắt của một người trẻ tuổi.

Không phải qua những con số.

Không phải qua những bản đồ chiến dịch.

Mà qua cảm xúc của một con người.

Một người có gia đình.

Có bạn bè.

Có tình yêu.

Có ước mơ.

Có những điều muốn làm trong tương lai.

Nhưng tất cả phải tạm gác lại để lên đường.

Năm 1971, Nguyễn Văn Thạc cùng đơn vị hành quân vào chiến trường.

Đường hành quân rất dài.

Bộ đội phải đi qua nhiều vùng rừng núi.

Có những ngày hành quân dưới mưa.

Có những đêm nghỉ giữa rừng.

Có những lúc thiếu thốn lương thực.

Có những lúc phải đối mặt với bom đạn.

Mỗi bước chân đưa người lính xa dần Hà Nội.

Xa gia đình.

Xa những năm tháng sinh viên.

Và gần hơn với chiến trường.

Nhưng càng gần chiến trường, Nguyễn Văn Thạc càng nhận thức rõ trách nhiệm của mình.

Anh không còn là một sinh viên đứng ngoài cuộc chiến.

Anh đã trở thành một người lính.

Những trang nhật ký từ đó mang thêm một chiều sâu mới.

Đó là sự trưởng thành.

Một người thanh niên bắt đầu nhìn cuộc đời rộng hơn.

Anh suy nghĩ về đất nước.

Về thế hệ mình.

Về những người đã hy sinh.

Về tương lai của dân tộc.

Anh hiểu rằng tuổi trẻ của mình không chỉ thuộc về bản thân.

Nó còn thuộc về đất nước trong một thời điểm đặc biệt.

Năm 1972, chiến trường Trị – Thiên bước vào giai đoạn rất ác liệt.

Nguyễn Văn Thạc tiếp tục chiến đấu.

Những ngày tháng ấy, chiến tranh không còn là điều được đọc trong sách.

Nó ở ngay trước mắt.

Tiếng pháo.

Tiếng máy bay.

Những cuộc hành quân.

Những người bị thương.

Những đồng đội hy sinh.

Trong hoàn cảnh ấy, những trang nhật ký trở thành nơi người lính giữ lại phần con người riêng tư của mình.

Anh có thể là một chiến sĩ trên chiến trường.

Nhưng khi cầm bút, anh lại trở về với hình ảnh một người con nhớ mẹ.

Một người bạn nhớ bạn.

Một chàng trai nhớ những năm tháng tuổi trẻ.

Đó là điều khiến nhật ký của Nguyễn Văn Thạc có sức lay động.

Bởi đằng sau người lính là một con người rất trẻ.

Một con người mới chỉ hai mươi tuổi.

Tuổi hai mươi vốn là tuổi của những ước mơ.

Tuổi của những chuyến đi.

Của tình bạn.

Của tình yêu.

Của những dự định cho tương lai.

Nhưng với Nguyễn Văn Thạc và nhiều thanh niên cùng thế hệ, tuổi hai mươi lại gắn với chiến trường.

Ngày 30/7/1972, Nguyễn Văn Thạc hy sinh tại chiến trường Quảng Trị.

Anh ra đi khi mới 20 tuổi.

Cuộc đời ngắn ngủi.

Nhưng những trang nhật ký anh để lại đã vượt qua thời gian.

Nhiều năm sau chiến tranh, nhật ký được gia đình và những người sưu tầm gìn giữ.

Tập nhật ký được xuất bản với tên “Mãi mãi tuổi hai mươi”.

Tên gọi ấy trở thành một biểu tượng.

Bởi Nguyễn Văn Thạc đã mãi mãi dừng lại ở tuổi hai mươi.

Nhưng những suy nghĩ của anh vẫn tiếp tục sống.

Những câu chuyện về thế hệ thanh niên thời chiến vẫn được kể lại.

Những trang viết giúp người đọc hôm nay hiểu rằng những người lính trẻ ngày ấy không phải những con người xa lạ.

Họ cũng từng có những ước mơ rất bình thường.

Họ muốn được học tập.

Muốn được trở về.

Muốn có một gia đình.

Muốn nhìn thấy đất nước hòa bình.

Nhưng họ đã chấp nhận lên đường khi Tổ quốc cần.

Đó chính là giá trị lớn nhất của câu chuyện.

“Mãi mãi tuổi hai mươi” không chỉ là câu chuyện về Nguyễn Văn Thạc.

Đó còn là câu chuyện về cả một thế hệ.

Một thế hệ đã trao những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho đất nước.

Có người trở về.

Có người không bao giờ trở lại.

Nhưng tất cả đều góp phần tạo nên lịch sử.