"Mãi mãi tuổi hai mươi" và khát vọng sống cống hiến cho Tổ quốc

Trong ngọn lửa của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, thế hệ thanh niên, sinh viên Việt Nam những năm 1970 đã viết nên những trang sử chói lọi nhất bằng chính máu xương và trí tuệ của mình. Liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc là một đại diện ưu tú cho thế hệ ấy – người học trò giỏi văn đất Hà thành đã xếp lại ước mơ giảng đường đại học để cầm súng ra chiến trường, sống và hy sinh trọn vẹn ở tuổi hai mươi rực rỡ.

Sinh năm 1952 tại Hà Nội, Nguyễn Văn Thạc là sinh viên xuất sắc khoa Toán - Cơ, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Năm 1971, khi cuộc chiến bước vào giai đoạn khốc liệt nhất, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, anh cùng hàng ngàn sinh viên Hà Nội gác lại bút nghiên để nhập ngũ. Nhập ngũ khi tương lai tươi sáng đang rộng mở, nhưng trong anh không một chút đắn đo, bởi anh hiểu rằng hạnh phúc cá nhân chỉ trọn vẹn khi đất nước được độc lập, tự do.

Cuốn nhật ký "Mãi mãi tuổi hai mươi" (viết từ ngày nhập ngũ 2/10/1971 đến trước ngày hy sinh) là một di sản tinh thần vô giá mà anh gửi lại cho đời. Qua những dòng chữ giàu chất thơ, dạt dào cảm xúc nhưng cũng rất đỗi kiên cường, Nguyễn Văn Thạc đã tái hiện chân thực đời sống chiến trường, tình đồng chí sâu nặng và trên hết là lý tưởng sống cao đẹp của tuổi trẻ thời đại Hồ Chí Minh. Anh không giấu giếm những gian khổ, gian nan của người lính, nhưng bao trùm lên tất cả là niềm tin sắt đá vào ngày chiến thắng:

"Nếu như tôi ngã xuống, ai sẽ là người tiếp tục đi nốt con đường mà tôi chưa đi hết?... Tôi muốn sống, sống đàng hoàng và có ích."

Ngày 30 tháng 7 năm 1972, trong cuộc chiến đấu vô cùng ác liệt tại thành cổ Quảng Trị – "tọa độ lửa" của mùa hè năm 1972, chiến sĩ thông tin Nguyễn Văn Thạc đã anh dũng hy sinh khi chưa tròn 20 tuổi. Anh ngã xuống, nhưng ước mơ, lý tưởng và lời hẹn ước về một ngày Bắc - Nam chung một nhà của anh đã trở thành hiện thực vào Mùa xuân năm 1975.

Cuộc đời của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc tuy ngắn ngủi nhưng tràn đầy ý nghĩa, là biểu tượng ngời sáng về tinh thần dấn thân và trách nhiệm của người trẻ đối với vận mệnh dân tộc. Cuốn nhật ký của anh đã, đang và sẽ tiếp tục truyền lửa cho hàng triệu đoàn viên, thanh niên Việt Nam.

Soi rọi vào tấm gương của anh, thế hệ trẻ hôm nay càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập. Trong thời đại hội nhập và phát triển, học tập tinh thần Nguyễn Văn Thạc chính là nuôi dưỡng khát vọng cống hiến, không ngừng trau dồi tri thức, bản lĩnh để xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, xứng đáng với sự hy sinh vô giá của thế hệ cha anh đi trước.