Mai Năng - Khi biển trở thành tuyến chi viện

Có những cái tên khi nhắc lại, điều đầu tiên người ta nhớ không phải là cấp bậc hay danh hiệu, mà là một chặng đời đã đi qua chiến tranh. Mai Năng sinh năm 1930, quê Hải Phòng. Năm 2019 là mốc khép lại cuộc đời của nhân vật. Khi đặt những dữ kiện ấy vào bối cảnh của một đất nước trải qua chiến tranh, ta thấy phía sau vài dòng tiểu sử là cả một thời tuổi trẻ bị cuốn vào những nhiệm vụ lớn hơn đời sống riêng của mỗi người.

Dấu ấn nổi bật nhất được ghi lại về Mai Năng là: Chiến sĩ đặc công nước, sau là cán bộ chỉ huy Hải quân; có dấu ấn trong nhiệm vụ giải phóng quần đảo Trường Sa năm 1975. Đọc chậm chi tiết ấy, tôi sẽ nhận ra đây không phải một dòng thành tích để lướt qua. Nó cho biết nhân vật đã đứng ở đâu trong guồng máy chiến tranh, đã phải đối diện với loại thử thách nào và vì sao tên tuổi ấy được lưu lại.

Giữa biển đêm, một chuyến tàu có thể mang theo không chỉ vũ khí mà còn cả hy vọng của một chiến trường đang chờ chi viện. Công việc trên biển đòi hỏi bí mật tuyệt đối, khả năng chịu đựng sóng gió và sự bình tĩnh trước nguy cơ bị phát hiện bất cứ lúc nào. Phần lớn những con người ở vị trí ấy không biết trước ngày mai sẽ ra sao; họ chỉ biết phần việc của mình phải hoàn thành để đồng đội phía trước có thể tiếp tục. Với Mai Năng, những dữ kiện còn lại cho thấy cuộc đời được đặt vào chính không gian ấy - một biển nơi trách nhiệm cá nhân luôn gắn với số phận của đơn vị và của nhân dân.

Điều đáng nhớ ở Mai Năng không chỉ nằm ở kết quả cuối cùng, mà ở việc một con người bình thường đã chấp nhận phần việc đặc biệt khó khăn của thời đại. Chiến tranh thường chỉ để lại những con số ngắn gọn, nhưng phía sau mỗi con số là mồ hôi, thương tích, những cuộc chia tay và cả những lần con người phải vượt qua nỗi sợ của chính mình.

Câu chuyện ấy nhắc tôi rằng có những con đường trên bản đồ không được mở bằng máy móc, mà bằng lòng can đảm của những con người chấp nhận đi vào biển đêm để nối hậu phương với tiền tuyến.