Mai Ngọc Thoảng – Người “cầu dẫn điện sống” trên dòng Thạch Hãn

Trong lần gặp gỡ tại bệnh viện khi ông đang điều trị bệnh thoái hóa đốt sống lưng, chúng tôi chứng kiến hình ảnh một người lính già mang nhiều dấu vết của thời gian và chiến tranh. Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Mai Ngọc Thoảng lúc ấy sức khỏe đã suy giảm nhiều so với những năm trước. Những cơn đau khiến khuôn mặt ông đôi lúc nhăn lại, ánh mắt trầm lặng. Nhưng chỉ cần nhắc đến hai chữ “Quảng Trị”, mọi mệt mỏi như tan biến. Đôi mắt ông lập tức sáng lên, giọng nói trở nên hào sảng khi ký ức 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ ùa về. Mai Ngọc Thoảng sinh năm 1953, quê ở vùng chiến khu Ngọc Trạo (Thạch Thành, Thanh Hóa). Sinh ra trong một gia đình đông con, giữa thời kỳ đất nước đang trong cuộc kháng chiến chống Mỹ ác liệt, ông sớm chịu ảnh hưởng từ người cha từng là dân công hỏa tuyến. Hình ảnh những đoàn quân ra trận đã gieo vào tâm trí cậu bé Thoảng khát vọng được cầm súng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Năm 1970, khi mới 17 tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ nhưng bị loại vì không đủ cân nặng, chỉ 38kg. Không chấp nhận trở về, chàng trai trẻ tìm cách “tăng trọng” bằng việc bỏ thêm gạch vào người để đủ tiêu chuẩn, nhờ đó đạt 43kg và chính thức được biên chế vào Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B (nay là Sư đoàn 390, Quân đoàn 12). Từ đây, con đường binh nghiệp mở ra giữa chiến trường khốc liệt. Năm 1972, ông có mặt tại Quảng Trị trong giai đoạn ác liệt nhất của cuộc chiến. Địch mở cuộc tiến công quy mô lớn nhằm tái chiếm Thành cổ, biến khu vực này thành “túi bom” dày đặc. Là tiểu đội trưởng thông tin hữu tuyến, nhiệm vụ của ông và đồng đội là giữ vững mạch liên lạc giữa tuyến lửa và sở chỉ huy – một nhiệm vụ sống còn trong mọi tình huống. Giữa mưa bom bão đạn, từng đường dây liên lạc liên tục bị phá hủy. Đồng đội hy sinh ngay khi vừa bơi ra sông Thạch Hãn nối lại dây khiến tình hình trở nên đặc biệt nguy hiểm. Trong hoàn cảnh ấy, ngày 13/7/1972, Mai Ngọc Thoảng xung phong thực hiện nhiệm vụ thay thế. Ông bơi ra giữa dòng nước xiết, tìm được hai đầu dây bị đứt nhưng không còn đủ vật liệu để nối lại. Trong khoảnh khắc sinh tử, ông đã dùng chính cơ thể mình làm điểm nối tạm thời, cắn chặt hai đầu dây để duy trì liên lạc. Dòng điện truyền qua khiến cơ thể co giật, tê cứng, nhiều lần ông ngất đi rồi lại tỉnh lại nhưng vẫn kiên cường bám trụ giữa dòng sông. Trong khoảng 30 phút căng thẳng ấy, mạch thông tin chiến trường đã được giữ thông suốt, giúp sở chỉ huy kịp thời truyền đạt mệnh lệnh quan trọng, góp phần giữ vững thế trận của Trung đoàn 48 giữa Thành cổ Quảng Trị. Hành động đặc biệt dũng cảm đó đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của lực lượng thông tin trong chiến tranh. Năm 1973, khi mới 20 tuổi, Mai Ngọc Thoảng được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Sau chiến tranh, ông tiếp tục phục vụ trong quân ngũ cho đến năm 1993 thì nghỉ hưu, trở về quê hương. Dù cuộc sống đời thường còn nhiều khó khăn, ông vẫn giữ vững phẩm chất người lính, tích cực tham gia công tác xã hội tại địa phương. Ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí như cán bộ chính quyền cơ sở, Bí thư Đảng ủy phường và tham gia các hoạt động đoàn thể, luôn được nhân dân tin tưởng. Bên cạnh sự nghiệp công tác, ông xây dựng gia đình hạnh phúc với hai người con. Một người tiếp bước cha trong quân đội, người còn lại theo nghề giáo, tiếp tục hành trình gieo tri thức. Ngày nay, dù tuổi cao sức yếu, mỗi dịp kỷ niệm lớn của đất nước, ông lại khoác lên mình bộ quân phục cũ, đến các trường học để chia sẻ ký ức chiến tranh. Ông không nói nhiều về chiến công, mà chỉ muốn thế hệ trẻ hiểu rõ hơn giá trị của hòa bình được đánh đổi bằng máu xương của đồng đội. Rời bệnh viện hôm ấy, hình ảnh người lính già với ánh mắt sáng lên khi nhắc về Thạch Hãn vẫn còn đọng lại. Anh hùng Mai Ngọc Thoảng không chỉ là chứng nhân của một thời khói lửa, mà còn là biểu tượng sống động của lòng quả cảm, sự hy sinh và ý chí kiên cường của thế hệ đã đi qua chiến tranh để giữ gìn Tổ quốc.