MÁI NHÀ CHUNG ĐẠI ĐOÀN KẾT VÀ BẢN HÙNG CA THOÁT NGHÈO TRÊN CÁC PALEI CHĂM NINH PHƯỚC (1996 – 2000) DƯỚI GÓC NHÌN ĐỒNG CHÍ TRẦN THANH SƠN
Trong tâm khảm của người lính, người cán bộ cách mạng Trần Thanh Sơn, đi qua những năm tháng tuổi trẻ súng đạn khói lửa ở biên giới Tây Nam và đất Chùa Tháp, trở về gắn bó máu thịt với quê hương Ninh Phước, tôi luôn khắc cốt ghi tâm lời dạy của Bác Hồ: "Nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì".
Giành được chính quyền, đánh tan đồn bót giặc, dẹp yên tàn dư Fulrô hay chia lại ruộng đất công bằng chỉ là những bước đi đầu tiên. Cuộc chiến cam go và bền bỉ nhất trong thời bình chính là cuộc chiến chống lại đói nghèo, lạc hậu, làm sao để người Kinh, người Chăm cùng ngồi chung một bàn nghị sự, cùng bàn việc làng việc nước và cùng được hưởng thành quả của ấm no, hạnh phúc.
Giai đoạn 1996 – 2000, huyện Ninh Phước đã viết nên khúc vĩ thanh trọn vẹn cho thế kỷ XX bằng việc phát huy cao độ sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đưa đồng bào Chăm vươn lên làm chủ chính trị và bứt phá thoát nghèo.
1. Bình đẳng chính trị: Tiếng nói của đồng bào Chăm trong hệ thống chính quyền
Đồng bào Chăm tại huyện Ninh Phước chiếm khoảng 30,7% tổng dân số. Đây không chỉ là một bộ phận cư dân đông đảo, mà còn là lực lượng lao động cần cù, giàu truyền thống yêu nước, gắn bó keo sơn với cách mạng qua hai cuộc kháng chiến:
Đại diện xứng đáng trong cơ quan quyền lực:
Đảng bộ huyện Ninh Phước luôn quán triệt sâu sắc nguyên tắc: Mọi chủ trương, đường lối liên quan đến đời sống nhân dân vùng dân tộc thiểu số phải do chính con em đồng bào bàn bạc, quyết định và tổ chức thực hiện.
Trong các kỳ bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp, tỷ lệ đại biểu là người Chăm luôn được cơ cấu thỏa đáng, phản ánh đúng tỷ lệ dân số. Nhiều đồng chí cán bộ Chăm ưu tú, từng được rèn luyện trong lửa đạn kháng chiến hay đào tạo bài bản sau ngày giải phóng, đã được tín nhiệm bầu giữ các cương vị chủ chốt trong Thường trực Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện, lãnh đạo các ban ngành, đoàn thể.
Mặt trận Tổ quốc – Mái nhà chung hòa quyện Kinh – Chăm:
Hệ thống Ủy ban Mặt trận Tổ quốc từ huyện xuống các xã Phước Hữu, Phước Thái, Phước Hậu, Phước Nam... đều có sự tham gia tích cực của các Ủy viên Mặt trận là người Chăm.
Đó là những vị Cả Sư (Po Gru), các vị chức sắc tôn giáo Bàlamôn, Bàni, các trí thức, già làng và người có uy tín lớn trong cộng đồng.
Tiếng nói của các vị chức sắc trên diễn đàn Mặt trận chính là cầu nối vững chắc nhất giữa ý Đảng và lòng dân: phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng về thủy lợi Kênh Nam, vốn vay ngân hàng chính sách, tu bổ đường làng, tôn tạo tháp PôRôMê; đồng thời trực tiếp tuyên truyền, vận động con cháu buôn làng chấp hành nghiêm chỉnh luật pháp, giữ vững an ninh trật tự buôn làng.
2. Hạ tầng "Điện – Đường – Trường – Trạm": Bệ phóng cởi trói đói nghèo
Không để đồng bào luẩn quẩn trong vòng đói nghèo vì thiếu điều kiện sản xuất, Huyện ủy và Ủy ban nhân dân huyện đã tập trung lồng ghép các nguồn vốn từ Chương trình 135, nguồn vốn ngân sách tỉnh và sự đóng góp ngày công của nhân dân để tạo nên một cuộc cách mạng về hạ tầng:
Điện sáng và Nước mát về palei:
Lưới điện quốc gia được kéo dài về tận các ngõ xóm vùng sâu như Hậu Sanh, La Chữ, Nhuận Đức, Chất Thường. Tiếng máy bơm điện rộn rã hút nước sông Dinh, sông Lu lên tưới mát cho những chân ruộng cao, biến những vùng đất cát cằn cỗi thành những cánh đồng lúa hai vụ trĩu hạt, những giàn nho đỏ mọng và những vườn táo sum suê.
Đường giao thông phá thế cô lập:
Những con đường đất lầy lội mùa mưa, bụi mù mùa nắng nối từ quốc lộ vào các palei Chăm cổ lần lượt được rải đá dăm, bêtông hóa. Đường thông hè thoáng, thương lái đưa xe tải về tận cổng làng thu mua nông sản, gốm Bàu Trúc, thổ cẩm Mỹ Nghiệp, chấm dứt hoàn toàn tình trạng bị ép giá do giao thông cách trở.
Trường học kiên cố, Trạm xá tận thôn:
Mỗi xã đều có trạm y tế đạt chuẩn, có y bác sĩ túc trực khám chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho người nghèo; con em đồng bào Chăm được học tập trong những ngôi trường ngói đỏ khang trang, sạch đẹp, mở toang cánh cửa tri thức thoát nghèo.
3. Kỳ tích giảm nghèo: Từ 45% xuống 25% – Nụ cười rạng rỡ trên khuôn mặt người nông dân
Chính sự kết hợp hài hòa giữa phát triển hạ tầng, chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi và nâng cao dân trí đã tạo nên bước chuyển mình thần kỳ trong đời sống kinh tế của bà con Chăm:
Bứt phá ngoạn mục sau 5 năm:
Đầu giai đoạn 1996, do dư âm hạn hán kéo dài và xuất phát điểm kinh tế thấp, tỷ lệ hộ đói nghèo trong vùng đồng bào Chăm ở mức rất cao: xấp xỉ 45%.
Nhưng đến năm 2000, sau 5 năm kiên trì triển khai các mô hình kinh tế hộ: nuôi bò lai, nuôi cừu sinh sản, trồng nho thâm canh, dệt thổ cẩm và làm gốm mỹ nghệ, tỷ lệ hộ nghèo đã giảm nhanh xuống chỉ còn 25%.
Thay da đổi thịt từng mái ấm:
Hàng ngàn hộ gia đình Chăm không chỉ thoát khỏi cảnh chạy ăn từng bữa trong mùa giáp hạt mà đã vươn lên thành những hộ khá giả, xây được nhà ngói kiên cố, sắm sửa xe máy, ti vi màu, nuôi con ăn học đại học.
Khoảng cách về mức sống giữa vùng đồng bằng người Kinh và vùng đồng bào Chăm được thu hẹp đáng kể. Tình làng nghĩa xóm, sự đùm bọc sẻ chia giữa hai dân tộc anh em ngày càng thêm thắm thiết.
Ý NGHĨA LỊCH SỬ BẤT TỬ
Nhìn lại chặng đường 1996 – 2000 trên quê hương Ninh Phước, người cán bộ cách mạng Trần Thanh Sơn luôn xúc động và tự hào khẳng định:
Đó là bản trường ca về sự hòa quyện trọn vẹn giữa lòng Dân và ý Đảng, khẳng định chân lý ngàn đời của khối đại đoàn kết dân tộc:
Chính sách dân tộc đúng đắn là chìa khóa của mọi thành công: Việc đồng bào Chăm nắm giữ 30,7% dân số có mặt trong toàn bộ hệ thống chính trị từ huyện đến xã đã chứng minh tính ưu việt của chế độ ta: không có sự phân biệt đối xử, mọi người dân đều bình đẳng làm chủ vận mệnh quê hương, cùng gánh vác trách nhiệm xây dựng quê nhà phồn vinh.
Thắng lợi của niềm tin và ý chí tự lực vươn lên: Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 45% xuống 25% không đơn thuần là một chỉ tiêu số học, mà là kết tinh mồ hôi, nước mắt và ý chí quật cường của đồng bào Chăm dưới sự dẫn dắt của Đảng bộ huyện. Đó là câu trả lời đanh thép nhất đánh tan mọi mưu đồ kích động, chia rẽ của các thế lực phản động.
Năm 2000 khép lại một thế kỷ đầy bão táp hoa lửa nhưng cũng ngập tràn vinh quang. Đứng trên đỉnh đồi tháp PôRôMê lộng gió, phóng tầm mắt nhìn qua những cánh đồng lúa vàng óng ả, những palei Chăm rực rỡ ngói đỏ và những con đường nhựa thênh thang, ta thấy rõ: Mảnh đất Ninh Phước anh hùng đã thực sự hồi sinh, vững vàng sải cánh bước vào thế kỷ XXI với niềm tin tất thắng.
