MAI VĂN CƯƠNG -98 lần cất cánh và bài học làm chủ kỹ thuật
Họ và tên: Mai Văn Cương. Quê quán: xã Hoằng Đạo, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Nhập ngũ: tháng 3/1959, khi khoảng 18 tuổi. Được tuyển chọn học lái máy bay năm 1961 tại Liên Xô; trở về nước năm 1966. Đơn vị: lực lượng Không quân, sau này thuộc Sư đoàn Không quân 371. Nguồn chính thức ghi 98 lần xuất kích, 21 lần gặp địch và bắn rơi 8 máy bay Mỹ. Nhóm nhân vật: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Giai đoạn lịch sử trọng tâm: 1966–1969.
Từ năm 1965, chiến tranh trên không ở miền Bắc ngày càng ác liệt. Phi công Việt Nam thường phải đối đầu với lực lượng có số lượng lớn và phương tiện điện tử hiện đại. Muốn tạo ưu thế, các biên đội phải khai thác yếu tố bất ngờ, địa hình, dẫn đường và khả năng cơ động của máy bay. Mỗi lần xuất kích là một chuỗi công việc từ chuẩn bị kỹ thuật, nhận nhiệm vụ, cất cánh, không chiến đến hạ cánh và rút kinh nghiệm.
Mai Văn Cương nhập ngũ năm 1959. Năm 1961 ông được lựa chọn sang Liên Xô đào tạo phi công; năm 1966 trở về nước và bước vào chiến đấu. Tư liệu của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi ông thực hiện 98 lần xuất kích, 21 lần gặp địch, 15 lần sử dụng vũ khí và bắn rơi 8 máy bay Mỹ.
Chiến công đầu tiên của ông được ghi ngày 8/10/1966. Cũng trong thời gian này, ông hai lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những cuộc gặp trở thành nguồn động viên nhưng điều quan trọng hơn trong hồ sơ chiến đấu là việc ông duy trì kỷ luật, khả năng quan sát và sự ổn định qua số lượng lớn chuyến bay.
Một con số như 98 lần cất cánh không nên được hiểu đơn thuần là thành tích số lượng. Mỗi lần cất cánh trong chiến tranh đều có thể gặp điều kiện khí tượng thay đổi, sân bay bị đánh phá, nhiễu thông tin hoặc đối phương có đội hình khác dự kiến. Để trở về an toàn và tiếp tục chiến đấu, phi công phải kiểm soát cảm xúc và thực hiện đúng thao tác.
Mai Văn Cương có chiến thắng đầu tiên tháng 10/1966, rồi tiếp tục tích lũy kinh nghiệm qua nhiều trận. Hồ sơ chính thức cho thấy thành tích của ông gồm nhiều loại mục tiêu khác nhau. Giá trị giáo dục của câu chuyện nằm ở tính ổn định: tài năng chỉ trở thành năng lực chiến đấu khi được duy trì qua nhiều nhiệm vụ, với cùng tiêu chuẩn kỹ thuật và kỷ luật.


