Mai Văn Cương

Mai Văn Cương (sinh năm 1941), quê ở xã Hoằng Đạo, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, là Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, một trong những phi công tiêm kích tiêu biểu của Không quân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Tháng 3/1959, khi mới 18 tuổi, ông nhập ngũ và trở thành chiến sĩ thuộc Sư đoàn 304. Với những phẩm chất nổi bật, Mai Văn Cương được tuyển chọn đào tạo phi công và cử sang Liên Xô học tập, huấn luyện.

Năm 1966, sau khi hoàn thành chương trình đào tạo, ông trở về nước, tham gia chiến đấu trong đội hình Sư đoàn Không quân 371, trực tiếp bảo vệ vùng trời miền Bắc trước các cuộc tiến công đường không của Mỹ.

Ngày 8/10/1966, trong một trận không chiến trên vùng trời Tam Đảo, Mai Văn Cương lập chiến công bắn rơi một máy bay F-105 của Mỹ. Đây là một trong những chiến thắng tiêu biểu đầu tiên, đánh dấu quá trình trưởng thành của người phi công trẻ.

Trong những năm tiếp theo, ông tiếp tục tham gia nhiều trận không chiến ác liệt. Đến năm 1967, Mai Văn Cương đã lập thành tích bắn rơi 5 máy bay Mỹ. Cũng trong năm này, ông từng bị bắn rơi trong chiến đấu và chịu thương tích nặng, nhưng sau khi điều trị vẫn tiếp tục trở lại nhiệm vụ.

Đến năm 1969, ông được ghi nhận với tổng cộng 8 chiến công bắn rơi máy bay Mỹ, trở thành một trong những phi công có thành tích nổi bật của Không quân nhân dân Việt Nam.

Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc, Mai Văn Cương được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 28 tuổi.

Trong quá trình chiến đấu, ông còn có hai lần vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những cuộc gặp gỡ này trở thành kỷ niệm sâu sắc trong cuộc đời quân ngũ của ông.

Sau những năm trực tiếp chiến đấu, Mai Văn Cương tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy quan trọng. Năm 1975, ông giữ chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 927. Giai đoạn 1983–1990, ông đảm nhiệm chức Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 372.

Với kinh nghiệm chiến đấu và năng lực chỉ huy, ông được phong quân hàm Thiếu tướng, sau đó giữ chức Phó Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân trước khi nghỉ hưu năm 2006.

Mai Văn Cương được ghi nhận là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ phi công tiêm kích Việt Nam thời kỳ đầu. Những chiến công của ông góp phần khẳng định sự trưởng thành của Không quân nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, đồng thời để lại dấu ấn trong lịch sử bảo vệ vùng trời Tổ quốc.