Mai Văn Cương – Người phi công bắn hạ 8 máy bay Mỹ trên bầu trời Việt Nam

Lịch sử Không quân Nhân dân Việt Nam đã ghi nhận nhiều phi công anh hùng làm nên những chiến công oanh liệt trên bầu trời Tổ quốc. Trong số đó, Mai Văn Cương là một trong những gương mặt tiêu biểu, người đã góp phần khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và sức mạnh của Không quân Việt Nam trong cuộc đối đầu với lực lượng không quân hiện đại hàng đầu thế giới. Mai Văn Cương sinh ngày 2 tháng 2 năm 1941 tại xã Hoằng Đạo, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1959, khi mới 18 tuổi, ông nhập ngũ và ban đầu công tác trong Quân đội với vai trò học viên quân y, y tá đơn vị và chiến sĩ thuộc Sư đoàn 304. Tuy nhiên, cơ duyên với bầu trời đã mở ra một chặng đường mới trong cuộc đời người thanh niên xứ Thanh. Năm 1961, Mai Văn Cương được tuyển chọn vào lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam và được cử sang Liên Xô đào tạo phi công tiêm kích phản lực. Sau khi hoàn thành khóa huấn luyện lái máy bay MiG-17, ông trở về nước, công tác tại Trung đoàn Không quân 921 Sao Đỏ – đơn vị tiêm kích chủ lực đầu tiên của Không quân Nhân dân Việt Nam. Sau đó, ông tiếp tục được đào tạo chuyển loại sang máy bay MiG-21, loại tiêm kích hiện đại nhất của Việt Nam thời bấy giờ. Từ năm 1966, Mai Văn Cương chính thức bước vào những trận không chiến ác liệt với Không lực Hoa Kỳ. Trong điều kiện đối phương có ưu thế vượt trội về số lượng máy bay, trang bị và công nghệ, ông vẫn bình tĩnh, mưu trí và phát huy tối đa khả năng chiến đấu của máy bay MiG. Bằng kỹ năng điều khiển xuất sắc cùng bản lĩnh vững vàng, ông liên tiếp lập nên những chiến công vang dội trên bầu trời miền Bắc. Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, Mai Văn Cương đã trực tiếp bắn hạ 8 máy bay Mỹ. Thành tích này đưa ông trở thành phi công có số chiến công cao thứ hai của Không quân Nhân dân Việt Nam, chỉ đứng sau Anh hùng Nguyễn Văn Cốc. Đồng thời, ông cũng được xếp vào hàng ngũ những phi công "Ách" của thế giới – danh hiệu dành cho những phi công bắn hạ từ năm máy bay đối phương trở lên trong chiến đấu. Năm 1969, với những chiến công đặc biệt xuất sắc, Mai Văn Cương được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục phục vụ trong Quân chủng Phòng không – Không quân, lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng như Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 927, Phó Tư lệnh Sư đoàn Không quân 370, Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 371, Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân, Phó Tư lệnh Quân chủng Không quân và Phó Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân. Tháng 4 năm 1998, ông được phong quân hàm Thiếu tướng. Trong suốt quá trình công tác, Mai Văn Cương được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quân công hạng Ba, nhiều Huân chương Chiến công các hạng, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Huy chương Quân kỳ Quyết thắng và đặc biệt là 8 Huy hiệu Bác Hồ, tương ứng với 8 chiến công bắn hạ máy bay đối phương. Từ một chiến sĩ quân y trở thành phi công tiêm kích, rồi trở thành vị tướng của Quân chủng Phòng không – Không quân, Mai Văn Cương đã dành trọn tuổi trẻ và cuộc đời để bảo vệ bầu trời Tổ quốc. Câu chuyện về người phi công anh hùng với 8 chiến công trên không mãi là niềm tự hào của Không quân Nhân dân Việt Nam, là nguồn cảm hứng để các thế hệ hôm nay học tập tinh thần dũng cảm, trí tuệ và khát vọng cống hiến vì độc lập, chủ quyền và sự bình yên của đất nước.