MAI VĂN CƯƠNG – PHI CÔNG BỊ THƯƠNG NẶNG VẪN TRỞ LẠI BẦU TRỜI

Từ người lính trẻ đến trường học phi công

Tháng 3/1959, Mai Văn Cương nhập ngũ khi vừa tròn 18 tuổi.

Ban đầu, ông là chiến sĩ của Sư đoàn 304. Không lâu sau, qua nhiều vòng tuyển chọn nghiêm ngặt, ông được chọn đào tạo phi công.

Năm 1961, ông sang Liên Xô học tập.

Đối với một thanh niên xuất thân từ vùng quê Thanh Hóa, việc trở thành phi công chiến đấu là một bước ngoặt rất lớn.

Ông phải làm quen với một thế giới hoàn toàn khác: máy bay phản lực, khí tượng, dẫn đường, kỹ thuật hàng không và những bài huấn luyện bay đòi hỏi độ chính xác cao.

Sau quá trình đào tạo, Mai Văn Cương tiếp tục được chuyển loại sang MiG-21.

Năm 1966, ông trở về nước và được biên chế vào lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam.

Những cánh “Én bạc” bước vào chiến đấu

Thời điểm Mai Văn Cương trở về nước cũng là lúc cuộc chiến trên bầu trời miền Bắc diễn ra ngày càng quyết liệt.

Ông thuộc Đoàn Không quân Sao Đỏ, Trung đoàn 921, Sư đoàn 371, đơn vị sử dụng MiG-21 tham gia nhiều trận không chiến.

Chiếc MiG-21 có tốc độ cao, khả năng leo cao tốt, nhưng để biến những ưu thế kỹ thuật ấy thành hiệu quả chiến đấu lại cần sự phối hợp chặt chẽ giữa:

• phi công;

Những trận đánh của Mai Văn Cương vì thế không phải là câu chuyện của một người đơn độc trên bầu trời.

Đó là câu chuyện của cả một hệ thống chiến đấu phối hợp trong từng phút, từng giây.

✈️ Những trận không chiến năm 1967

Năm 1967 trở thành một năm đặc biệt trong sự nghiệp chiến đấu của Mai Văn Cương.

Theo tư liệu của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông nằm trong lớp phi công MiG-21 đã liên tục xuất kích đánh các đội hình máy bay Mỹ.

Một trong những trận đáng chú ý diễn ra ngày 19/5/1967.

Biên đội MiG-21 gồm Phạm Thanh Ngân và Mai Văn Cương được dẫn vào đánh một tốp máy bay đối phương.

Hai phi công tiếp cận mục tiêu và mỗi người bắn hạ một chiếc F-4 bằng tên lửa trước khi thoát ly.

Những trận đánh như vậy giúp các phi công MiG-21 ngày càng tích lũy kinh nghiệm về cách tiếp cận, lựa chọn thời cơ công kích và thoát ly.

🔥 Ngày 7/10/1967 – hai chiếc F-4

Một trong những trận đánh được ghi lại khá rõ xảy ra ngày 7/10/1967.

Biên đội gồm Phạm Thanh Ngân và Mai Văn Cương cất cánh từ Nội Bài, được sở chỉ huy dẫn vào khu vực nam Thanh Sơn.

Hai phi công mỗi người chỉ phóng một quả tên lửa.

Kết quả: hai chiếc F-4 bị bắn hạ.

Tổng thời gian trận đánh được tài liệu Lịch sử Dẫn đường Không quân 1959–2004 ghi nhận là khoảng 22 phút.

Đây là một ví dụ điển hình về cách chiến đấu của MiG-21:

phát hiện – tiếp cận – công kích – thoát ly trong thời gian rất ngắn.

Với phi công, mỗi giây đều quan trọng.

Một khoảnh khắc chậm trễ có thể khiến máy bay mất vị trí thuận lợi.

⚠️ Trận không chiến mà ông bị bắn rơi

Nhưng chiến tranh trên không không chỉ có những lần trở về an toàn.

Trong một trận không chiến năm 1967, MiG-21 do Mai Văn Cương điều khiển bị đối phương bắn trúng.

Ông phải nhảy dù từ độ cao khoảng 6.000 m.

Cú nhảy dù ấy để lại thương tích nặng, đặc biệt là tổn thương ở tai. Sau này ông kể rằng tai trái của mình bị ảnh hưởng từ những trận không chiến thời chiến tranh.

Đối với nhiều người, một lần bị bắn rơi có thể đã là dấu chấm hết cho những chuyến bay chiến đấu.

Nhưng với Mai Văn Cương, đó chưa phải điểm kết thúc.

Sau khi hồi phục, ông trở lại bầu trời.

🌟 Từ thương tích đến những chiến công tiếp theo

Điều đặc biệt trong câu chuyện của Mai Văn Cương là thành tích của ông không dừng lại ở năm 1967.

Theo lời kể được VTV ghi lại, sau trận bị bắn rơi, ông tiếp tục chiến đấu và bắn rơi thêm 3 máy bay, nâng tổng số chiến công được ghi nhận lên 8 vào năm 1969.

Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi nhận thành tích của ông trong toàn bộ thời kỳ chiến đấu gồm:

• 98 lần cất cánh;

Một số tài liệu quốc tế có cách thống kê khác về từng chiến công; vì vậy khi trình bày trong tài liệu lịch sử nên ghi rõ đây là thành tích được Không quân nhân dân Việt Nam ghi nhận, thay vì coi mọi trường hợp đều có cùng cách xác nhận từ phía đối phương.

🌺 Hai lần gặp Bác Hồ

Cuối năm 1966, sau những trận đánh đầu tiên của các phi công Đoàn Không quân Sao Đỏ, một vinh dự đặc biệt đến với Mai Văn Cương và các đồng đội.

Ngày 10/12/1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp 24 chiến sĩ lái máy bay của Quân chủng Phòng không - Không quân tại Phủ Chủ tịch.

Mai Văn Cương là một trong những phi công có mặt trong cuộc gặp ấy.

Sau khi đạt 8 chiến công, Mai Văn Cương còn một lần nữa được gặp Bác Hồ. VTV ghi nhận ông từng nói rằng hai lần gặp Bác là những kỷ niệm đặc biệt trong cuộc đời.

🏅 Người phi công 28 tuổi trở thành Anh hùng

Năm 1969, sau khi hoàn thành thêm những nhiệm vụ chiến đấu, thành tích của Mai Văn Cương được nâng lên 8 chiến công.

Tháng 12/1969, khi mới 28 tuổi, ông được phong tặng danh hiệu:

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN

Theo VTV, cùng với danh hiệu Anh hùng, ông còn được trao nhiều phần thưởng và lưu giữ 8 Huy hiệu Bác Hồ, gắn với những chiến công của mình.

Những tấm huy hiệu ấy không chỉ là phần thưởng.

Đối với một phi công trẻ, chúng trở thành những kỷ vật gắn với từng chặng đường chiến đấu.

👨‍✈️ Từ người ngồi trong buồng lái đến người xây dựng lực lượng

Chiến tranh kết thúc không có nghĩa là nhiệm vụ của Mai Văn Cương kết thúc.

Sau năm 1975, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều vị trí trong Quân chủng Phòng không - Không quân.

Ông từng giữ chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 927, sau đó là Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 372 và Phó Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân.

Đến năm 2006, ông nghỉ công tác trong quân đội.

Như vậy, cuộc đời binh nghiệp của Mai Văn Cương có thể nhìn thành hai chặng:

Thời chiến – trực tiếp chiến đấu trên bầu trời.

Thời bình – tham gia xây dựng, chỉ huy và phát triển lực lượng.

🌺 Đằng sau những con số chiến công

Khi nhìn vào con số 8 chiến công, người ta dễ chỉ nhớ đến những chiếc máy bay bị bắn hạ.

Nhưng câu chuyện của Mai Văn Cương còn có một mặt khác.

Đó là 98 lần cất cánh.

Là 21 lần gặp địch.

Là những chuyến bay mà mỗi lần rời mặt đất đều tiềm ẩn nguy hiểm.

Là lần máy bay bị bắn rơi.

Là cú nhảy dù ở độ cao khoảng 6.000 m.

Là thương tích theo ông đến tận tuổi già.

Và sau tất cả, ông vẫn trở lại buồng lái.

Chính những chi tiết ấy khiến câu chuyện về Mai Văn Cương không chỉ là bảng thành tích của một phi công.

Đó còn là câu chuyện về sự trở lại sau một lần tưởng như không thể trở lại.