Mầm non trên vùng đất thép

Nguyễn Văn Lâm sinh ra và lớn lên tại một vùng quê nghèo rợp bóng bừa gai, nơi mà gánh nặng xâu thuế và sự áp bức của chế độ thực dân đã hằn sâu vào từng nếp nhà, mảnh ruộng. Ngay từ khi còn là một cậu bé, Lâm đã tận mắt chứng kiến cảnh xóm làng bị tàn phá, người thân phải sống trong tủi hận và thiếu tốn. Chính những đau thương ấy đã gieo vào tâm hồn người thiếu niên hạt giống của lòng căm thù giặc và khát vọng tự do cháy bùng. Dù cuộc sống đạm bạc, bữa khoai bữa sắn, Lâm vẫn thể hiện sự thông minh, nhanh nhạy và tinh thần thương người sâu sắc. Cậu thường xuyên giúp đỡ bà con trong thôn làng và luôn chăm chú lắng nghe những câu chuyện về các vị anh hùng dân tộc qua lời kể của người già. Vùng đất quê hương gian lao nhưng quật cường đã trở thành cái nôi tinh thần, nuôi dưỡng chí khí quật cường của Nguyễn Văn Lâm trước khi bước vào bão táp của cuộc kháng chiến.