Mang hào khí Bạch Đằng lên Điện Biên
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, TX Quảng Yên có hàng trăm người mang theo hào khí Bạch Đằng lịch sử lên Tây Bắc. Ông Phạm Quang Trung sinh ra và lớn lên tại xã Liên Vị (TX Quảng Yên) trong một gia đình nông dân nghèo. Cuối tháng 2/1951, ông Trung viết đơn tình nguyện nhập ngũ khi mới 18 tuổi. Sau thời gian huấn luyện chiến sĩ mới tại Đại đội địa phương 915, đóng tại khu vực Nam Mẫu (thuộc xã Thượng Yên Công, TP Uông Bí ngày nay), ông Trung được điều lên Tây Bắc biên chế tại Đại đội 53, Tiểu đoàn 439, Trung đoàn 98, Đại đoàn 316.
Tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, tại trận đánh bao vây sân bay Mường Thanh, ông Trung bị một quả đạn pháo bắn vào hông trái. Vết thương khá sâu ở vùng chậu và chảy nhiều máu làm ông ngất lịm đi. Đồng đội đã cõng ông về doanh trại sơ cứu rồi chuyển về Quân y Trung đoàn. Tại đây, bác sĩ phẫu thuật đã gắp mảnh đạn pháo ra và chữa trị hơn 1 tháng. Khi vết thương tạm thời ổn định, đơn vị quyết định chuyển ông Trung về tuyến sau nhưng ông một mực đòi ở lại, trực tiếp lên gặp và xin cấp trên cho trở về tiểu đội tiếp tục chiến đấu.
Ngày 6/4/1954, khi Thượng sĩ Phạm Quang Trung đang ở công sự thì chỉ huy đơn vị yêu cầu chuẩn bị mọi thủ tục, nhanh chóng để kết nạp ông vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông Trung quá bất ngờ và hạnh phúc. Vì ở chiến trường, nên buổi lễ kết nạp đó đã diễn ra nhanh chóng và gọn nhẹ. Chỉ huy đơn vị lúc đó giải thích rằng, đã theo Đảng đi chiến đấu, sẵn sàng hy sinh cả tính mạng của mình thì bỏ qua khâu học cảm tình Đảng. Thời gian khoét núi, ngủ hầm chiến đấu ở Điện Biên này là quá đủ thử thách. Người giới thiệu vào Đảng là hai đồng chí chỉ huy đơn vị. Ông Trung tiếp tục công tác tại đơn vị thêm mấy năm nữa, sau khi Điện Biên được giải phóng.
Từ chiến trường trở về, vì vết thương chiến tranh và gánh nặng tuổi tác, nhiều người ở TX Quảng Yên đã mang theo ký ức Điện Biên về bên kia thế giới. Trên địa bàn thị xã chỉ còn 45 chiến sĩ Điện Biên, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến còn sống. Họ đều đã bước qua tuổi 90, sức khoẻ đã sa sút như: Ông Lương Văn Quyết (cư trú tại thôn Cỏ Khê, xã Tiền An), ông Nguyễn Văn Khang (cư trú tại khu Tân Thành, phường Minh Thành), ông Phạm Bá Bền (ở khu Lâm Sinh 1, phường Minh Thành), bà Nguyễn Thị Tập (khu 2, phường Phong Cốc), ông Đỗ Quý Phùng (khu 6, phường Yên Giang)...
Họ đều là những người một thời từng trực tiếp mang hào khí Bạch Đằng lên tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Trở về quê hương bên dòng Bạch Đằng giang lịch sử, những người chiến sĩ Điện Biên năm xưa dù tuổi cao nhưng vẫn có nhiều đóng góp tích cực, bảo ban cháu con xây dựng thị xã ngày càng đổi mới.
