Mảnh Đất Ninh Thượng Và Nụ Cười Tuổi Hai Mươi
Câu chuyện về cựu Thanh niên xung phong Nguyễn Xuân Phú cùng đồng đội Khánh Hòa trong những ngày đầu sau giải phóng. Từ vùng đất hoang sơ tràn ngập mìn bẫy và bốt đồn cũ ở Ninh Thượng, họ đã đổ mồ hôi, máu và tuổi trẻ để biến mảnh đất đồi núi cằn cỗi thành màu xanh của sự sống và hy vọng.
Những ngày đầu sau năm 1975, tỉnh Khánh Hòa bước vào thời kỳ khôi phục và phát triển kinh tế trong muôn vàn khó khăn. Theo tiếng gọi của Đảng và Tỉnh đoàn, hàng ngàn thanh niên nam nữ khắp các huyện, thị đã hăng hái gia nhập Tổng đội Thanh niên xung phong (TNXP) xây dựng kinh tế. Người thanh niên trẻ Nguyễn Xuân Phú khi ấy mới tròn 21 tuổi, đã xếp lại những ước mơ riêng để khoác lên mình chiếc áo xanh sương gió, lên đường nhận nhiệm vụ tại vùng kinh tế mới Ninh Thượng.
Ninh Thượng thời bấy giờ là vùng đất bán sơn địa nằm tựa lưng vào dãy Trường Sơn hùng vĩ. Nơi đây từng là căn cứ cách mạng nhưng cũng là chiến trường ác liệt, để lại vô số hố bom, dây thép gai và đạn mìn chưa nổ. Đặt chân đến vùng đất "chỉ có nắng, gió và sỏi đá", tiểu đội của ông Phú và các đồng đội đối mặt với vô vàn thử thách: thiếu nước sạch, sốt rét rừng hoành hành, lương thực thiếu hụt, và nguy hiểm luôn rình rấp dưới từng tấc đất.
"Ngày ấy, dụng cụ làm việc của chúng tôi chỉ vỏn vẹn có cái cuốc, cái xẻng và đôi tay trần," ông Trần Văn Phú nhớ lại. Những buổi sáng sớm, sương mù còn giăng kín đỉnh núi, tiếng còi tập hợp của đại đội đã vang lên. Hàng trăm thanh niên dàn hàng ngang, vừa rà soát phế tích chiến tranh, vừa phát quang bụi rậm, đào gốc cây, san lấp hố bom để mở đất gieo trồng. Nhiều đồng đội đã ngã xuống hoặc để lại một phần thân thể ngay trong thời bình vì mìn còn sót lại dưới lòng đất Ninh Thượng, nhưng không ai nản lòng.
Bữa ăn của lực lượng TNXP ngày đó chỉ có sắn, khoai độn cơm và rau rừng chấm muối quẹt. Đêm về, trong những căn lều thồ dựng tạm bằng nứa lá, cái lạnh của núi rừng Ninh Thượng xé da xé thịt. Nhưng chính trong gian khổ ấy, tiếng hát TNXP lại vang lên rộn rã nhất. Những đêm ngắt cơn sốt rét, các bạn trẻ lại quây quần bên bếp lửa sàn, đàn hát cho nhau nghe những bài ca về Trường Sơn, về tương lai bừng sáng của quê hương.
Nhờ sức trẻ và quyết tâm sắt đá, chỉ sau vài năm, vùng đất hoang hóa Ninh Thượng ngày nào đã hoàn toàn thay da đổi thịt. Những đồi sắn, bãi mía xanh ngút ngàn thay thế cho gai góc; những con đường giao thông nội đồng và kênh mương dẫn nước tưới tiêu do chính tay TNXP đào đắp đã biến Ninh Thượng thành vùng trọng điểm sản xuất nông nghiệp của Ninh Hòa.
