Mảnh gạt chén vỡ và bức thư bằng máu bên bờ sông Thạch Hãn

Cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị mùa hè năm 1972 được ví như một "máy nghiền thịt" tàn khốc. Hàng ngàn chiến sĩ trẻ, phần lớn là sinh viên các trường đại học lớn ở Hà Nội vừa xếp bút nghiên lên đường, đã ngã xuống bên dòng sông Thạch Hãn. Trong số những người may mắn trở về, cựu chiến binh Nguyễn Văn Thành (nguyên chiến sĩ Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B) luôn đau đớn khi nhớ về những người đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại ở tuổi 20.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Thành nhớ lại: Tháng 7/1972, trận địa Thành cổ chịu áp lực khủng thiếp từ pháo hạm, bom B-52 và đạn pháo bầy của địch. Tiểu đội của ông gồm 8 người, ngâm mình dưới hầm nước đục ngầu, xung quanh là mùi khói phốt-pho và thịt da cháy khét. Nguồn tiếp tế cạn kiệt, mỗi ngày mỗi người chỉ có nửa lương khô mốc và vài ngụm nước suối lẫn bùn.

Trong tiểu đội có chiến sĩ trẻ tên Lê Bằng, sinh viên Khoa Văn - Đại học Tổng hợp Hà Nội. Bằng có tài làm thơ và ước mơ sau chiến tranh sẽ trở thành một nhà báo. Đêm 12/7/1972, trước đợt tấn công lớn của địch vào gạch Cửa Tiền, Bằng ngồi dưới ánh đèn bão mỏng manh, lấy ra một mảnh giấy bọc bao thuốc lá đã sờn. Vì gạt bút mực đã vỡ do trận bom chiều, Bằng đã dùng mảnh gạt thủy tinh cứa nhẹ ngón tay trỏ, viết những dòng thư bằng chính máu của mình gửi về cho người mẹ ở quê nhà Hà Nội.

Bức thư vẻn vẹn vài dòng: "Mẹ kính yêu! Con và đồng đội vẫn vững vàng bên bờ Thạch Hãn. Nếu con không trở về, mẹ đừng khóc. Con đã sống những ngày tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho Tổ quốc...".

Ngay sáng hôm sau, một quả đạn pháo rơi trúng công sự. Bằng hy sinh tại chỗ, thân thể bị đất đá vùi lấp. Ông Thành bò trong làn đạn, gạt từng vốc đất nóng hổi để tìm bạn nhưng chỉ kịp lấy lại mảnh giấy bọc bao thuốc lá đượm máu khô trong túi áo ngực của Bằng.

Bà và ông Thành chia sẻ: "Suốt hơn 50 năm qua, mỗi lần trở lại Quảng Trị, thả nhành hoa xuống dòng Thạch Hãn, tôi như thấy lại nụ cười của Bằng và các đồng đội. Máu của họ đã hòa vào dòng sông, nhắc nhở chúng tôi về giá trị vô giá của độc lập, tự do ngày hôm nay."