Mảnh giấy bọc nilon và những cái tên lưu đời

"Nhìn cách quản lý hành chính thời bây giờ, ông thấy mừng. Tên tuổi, danh tính của mỗi người được lưu giữ cẩn thận, không mỏng manh như cái mạng lính ngày xưa."

Làm cán bộ xã như cháu, chắc quen với những khái niệm quản lý dữ liệu số, lưu trữ thông tin trên hệ thống, nhập liệu hồ sơ nhân khẩu rồi. Một thao tác trên máy tính là ra cả họ tên, ngày tháng năm sinh, quê quán. Chữ ký thì dùng chữ ký số, chẳng bao giờ sợ phai mực, rách giấy. Chứ cái thời của tụi ông, danh tính của một con người nó rẻ rúng và dễ tan biến lắm.

Mỗi thằng lính ra trận chỉ có một mảnh giấy nhỏ xíu ghi họ tên, đơn vị, quê quán, nhét vào một cái lọ thủy tinh bé bằng ngón tay út, hoặc bọc trong mấy lớp nilon rồi cài vào túi áo ngực. Bọn ông gọi đó là "giấy báo tử". Lỡ đụng trận mà hi sinh, anh em tuyến sau vuốt mắt, nhặt cái lọ ấy bỏ vào hồ sơ để sau này báo về cho gia đình, thân nhân.

Nhưng bom đạn thì vô tình. Có những loạt bom napan hay pháo bầy trút xuống, thân xác anh em tan tành, cái lọ thủy tinh vỡ vụn, tờ giấy bọc nilon cũng cháy thành tro. Thế là mất tên, mất tuổi. Trở thành liệt sĩ vô danh. Những nấm mồ ở nghĩa trang Trường Sơn bây giờ, cả vạn ngôi mộ bia đá chỉ khắc vỏn vẹn một dòng chữ "Liệt sĩ chưa biết tên". Đau xót lắm!

Nên bây giờ, thấy đất nước hiện đại, mỗi người dân sinh ra đều được nhà nước bảo hộ danh tính bằng những mã số điện tử, bằng những hệ thống dữ liệu kiên cố không bom đạn nào phá hủy được, tụi lính già bọn ông thấy yên lòng. Nó chứng minh một điều rằng, đất nước này đã thực sự bước ra khỏi thời kỳ tăm tối, máu lửa, để chăm lo cho từng con người một cách đường hoàng, trọn vẹn nhất.