MẢNH GIẤY GẤP NHỎ

Cao Đua, sinh ngày 01/01/1949, quê/đăng ký thường trú tại Thành Sơn, Khánh Sơn, Khánh Hòa, được ghi nhận với vai trò/đơn vị Dân chính đảng, hoạt động trong giai đoạn 1969-1974 Tỉnh Phú Khánh. Diện chính sách được ghi là không ghi.. Những dòng thông tin ấy ngắn gọn, nhưng phía sau những mốc thời gian và địa danh là cả một phần tuổi trẻ đã được gửi vào một thời kỳ nhiều thử thách. Chính vì thế, khi nhắc đến Cao Đua, điều cần giữ lại trước hết là sự trân trọng đối với một con người cụ thể đã có mặt trong dòng chảy của quê hương và lịch sử.

Ngày ấy, núi rừng không phải là một phông nền xa xôi. Đó là không gian sống, là con đường đi lại, là những dốc cao, những đoạn đường trơn sau mưa và những đêm thiếu ánh sáng. Mỗi bước chân đều đòi hỏi sự tỉnh táo; mỗi phần việc đều cần sự phối hợp với những người bên cạnh. Trong hoàn cảnh ấy, Cao Đua đã thực hiện phần việc của mình theo vai trò được ghi nhận. Không cần những lời kể quá lớn lao, chỉ riêng việc bền bỉ đi qua những ngày tháng khó khăn cũng đã là một dấu ấn đáng trân trọng.

12. mảnh giấy gấp nhỏ trong câu chuyện này vì thế không chỉ là một hình ảnh để nhớ. Nó trở thành điểm tựa để hình dung về một thời tuổi trẻ. Có thể đó là một buổi sớm nghe tiếng rừng thức giấc; một ca gác kéo dài trong im lặng; một bữa cơm vội rồi lại lên đường; một chiếc gùi trên vai; hay một khoảng nghỉ ngắn dưới tán cây. Những điều bình dị ấy không làm câu chuyện nhỏ đi. Trái lại, chính từ những điều bình dị, phẩm chất trách nhiệm và bền bỉ của con người trong gian khó mới hiện lên rõ ràng hơn.

Trong những năm tháng ấy, có lẽ điều quan trọng nhất không phải là mỗi người đã đứng ở đâu trong một khoảnh khắc, mà là họ đã giữ được điều gì trong suốt một chặng đường dài. Đó là ý thức về phần việc của mình. Là biết giữ gìn điều cần giữ, nhớ điều cần nhớ, phối hợp với người bên cạnh và tiếp tục khi con đường phía trước còn nhiều thử thách. Những đóng góp như vậy thường không ồn ào. Nhưng lịch sử của một vùng đất cũng được làm nên từ chính những con người âm thầm như thế.

Với Cao Đua, ký ức về những năm tháng ấy vì thế không chỉ thuộc về riêng một cá nhân. Nó còn hòa vào ký ức của bản làng, của núi rừng và của những thế hệ đã từng đi qua một thời không thể nào quên. Mỗi địa danh, mỗi con đường, mỗi khoảng rừng đều có thể trở thành một dấu mốc. Và khi những người từng sống trong thời ấy kể lại, điều còn đọng lại không nhất thiết phải là một câu chuyện thật lớn; đôi khi chỉ cần một hình ảnh đủ chân thành cũng có thể làm người hôm nay hiểu hơn về giá trị của sự cống hiến.

Thời gian đã trôi qua. Những con đường năm xưa có thể đã đổi khác, những bước chân cũ đã nằm lại trong ký ức. Nhưng một thế hệ đã từng sống và làm việc giữa gian khó vẫn xứng đáng được nhắc nhớ bằng sự trân trọng. Câu chuyện về Cao Đua là một lát cắt như thế. Không tô đậm điều chưa được ghi nhận, không làm lớn hơn những gì tài liệu cho biết, mà từ chính những thông tin giản dị ấy, chúng ta nhìn thấy hình bóng của một thế hệ đã biết đặt trách nhiệm với quê hương và công việc lên trên những thiếu thốn của riêng mình.

Hôm nay, khi nhìn lại, điều làm nên niềm tự hào không chỉ nằm ở những năm tháng đã qua, mà còn ở cách những ký ức ấy được gìn giữ. Tên Cao Đua, địa danh Thành Sơn, Khánh Sơn, Khánh Hòa và quãng thời gian 1969-1974 Tỉnh Phú Khánh trở thành những dấu mốc để thế hệ sau hiểu rằng cuộc sống bình yên hôm nay không phải tự nhiên mà có. Đằng sau mỗi trang lịch sử là biết bao con người bình dị. Họ có thể không được nhắc đến bằng những lời hào nhoáng, nhưng sự hiện diện và đóng góp của họ là một phần đáng quý trong ký ức quê hương.

Và vì thế, khi nhắc lại câu chuyện này, xin được gọi đó là một câu chuyện về một thời hoa lửa – một thời của thử thách, của lòng bền gan, của tình đồng đội và của trách nhiệm. Từ 12. Mảnh giấy gấp nhỏ, ký ức mở ra rồi lắng lại ở một điều giản dị: có những con người đã đi qua những năm tháng khó khăn bằng sự bình tĩnh, âm thầm và kiên định. Hôm nay, tên tuổi họ được nhắc lại không chỉ để nhớ một thời đã qua, mà để trao lại cho thế hệ mai sau một niềm tự hào về quê hương và về những con người đã từng sống hết mình cho những năm tháng của đất nước.