MÃNH HỔ ĐƯỜNG 4 HỮU NGHỊ
Truyện ngắn về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Quốc Trị (1921 – 1967)
MÃNH HỔ ĐƯỜNG 4 HỮU NGHỊ
Truyện ngắn về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Quốc Trị (1921 – 1967)
Sinh ra tại xã Phương Điền, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh (nay là xã Phương Mỹ), Nguyễn Quốc Trị lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo giữa vùng đất Nghệ Tĩnh giàu truyền thống yêu nước. Ngay từ thời niên thiếu, chứng kiến cảnh nhân dân bị thực dân Pháp đày đọa, bóc quấy nghèo khổ, ngọn lửa căm thù giặc đã bùng cháy mạnh mẽ trong lòng người thanh niên miền núi.
Năm 1944, Nguyễn Quốc Trị hăng hái tham gia phong trào Việt Minh tại địa phương. Trong thời kỳ Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, anh cùng tự vệ xã đánh chiếm đồn bốt địch, cướp chính quyền về tay nhân dân. Khi thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta, Nguyễn Quốc Trị gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam, trở thành người chiến sĩ quả cảm của Trung đoàn 102 (Trung đoàn Thủ Đô) thuộc Đại đoàn 308 (Đại đoàn Quân Phong Sương) — đại đoàn chủ lực đầu tiên của Việt Nam.
Năm 1950, Chiến dịch Biên giới Thu - Đông bùng nổ nhằm khai thông con đường liên lạc chiến lược giữa Việt Nam và các nước xã hội chủ nghĩa. Đường số 4 trở thành 'con đường máu' với những rặng núi đá tai mèo lởm chởm và những đồn bốt kiên cố của quân Pháp. Lúc này, Nguyễn Quốc Trị là Trung đội trưởng thuộc Trung đoàn 102.
Trong trận đánh đồn Đông Khê — mở màn cho chiến dịch, trung đội của Nguyễn Quốc Trị được giao nhiệm vụ tấn công vào vị trí cố thủ kiên cố của địch. Giữa mưa đạn xối xả và tiếng pháo gầm rú, anh dẫn đầu trung đội dũng cảm xông lên, tiêu diệt nhiều hỏa điểm. Dù bị thương ở tay, Nguyễn Quốc Trị vẫn nén đau, tay cầm súng, tay vẫy cờ chỉ huy đồng đội đánh lấn từng hầm ngầm, bắt sống hàng chục tên địch, góp phần quyết định vào chiến thắng Đông Khê.
Ý chí chiến đấu bất diệt
"Thà hy sinh đến giọt máu cuối cùng, quyết không lùi bước trước hỏa lực địch. Mỗi bước tiến của chúng ta là một bước mở ra con đường tự do cho Tổ quốc!"
— Tinh thần tiến công bất khuất của Nguyễn Quốc Trị giữa trận địa.
Chiến công vang dội nhất gắn liền với tên tuổi Nguyễn Quốc Trị là Trận đánh điểm cao 310 (Trận đồi Hoàng Hoa Thám) trong Chiến dịch Trần Hưng Đạo (Chiến dịch Trung Du năm 1951). Lúc này, anh là Đại đội trưởng Đại đội 211, Tiểu đoàn 29, Trung đoàn 102.
Quân Pháp huy động lực lượng tinh nhuệ có máy bay, pháo binh và xe tăng yểm trợ mở nhiều đợt phản công cuồng nhiệt hòng chiếm lại điểm cao. Trận địa chấn động gầm vang. Hỏa lực địch cày xới nát từng tấc đất, biến đồi 310 thành một chảo lửa hừng hực. Nhiều chiến sĩ ta hy sinh và bị thương, lực lượng đại đội suy giảm nghiêm trọng.
Trước tình thế nghàn cân treo sợi tóc, Đại đội trưởng Nguyễn Quốc Trị vẫn bình tĩnh di chuyển giữa các hầm pháo, trực tiếp bắn súng trung liên, ném lựu đạn đẩy lùi hết đợt tấn công này đến đợt tấn công khác của giặc. Trong một pha giao tranh ác liệt, anh cùng 3 chiến sĩ còn lại đã dũng cảm đánh giáp lá lá, dùng lưỡi lê và lựu đạn đánh bật cả một tiểu đoàn Pháp, giữ vững đỉnh đồi chiến lược.
Tính chung qua các chiến dịch Biên giới, Trung Du, Hòa Bình, Điện Biên Phủ, Nguyễn Quốc Trị đã chỉ huy đơn vị đánh thắng hàng chục trận, tiêu diệt và bắt sống hàng trăm tên địch. Bản thân anh nhiều lần bị thương nhưng chưa từng rời vị trí chỉ huy.
Tại Đại hội Tuyên dương Anh hùng Quân đội lần thứ nhất (tháng 5 năm 1952) tại chiến khu Việt Bắc, Nguyễn Quốc Trị vinh dự là 1 trong 4 chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp trao tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội (sau này là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân), cùng với các Anh hùng Cù Chính Lan, La Văn Cầu và Nguyễn Thị Chiên.
Sau Hòa bình lập lại năm 1954, Anh hùng Nguyễn Quốc Trị tiếp tục giữ nhiều chức vụ chỉ huy quan trọng trong Quân đội. Năm 1967, trong khi đang làm nhiệm vụ chỉ huy tại chiến trường Quân khu 4 giữa thời kỳ chống Mỹ cứu nước ác liệt, Thượng tá Nguyễn Quốc Trị đã anh dũng hy sinh do một đợt bới phá bất ngờ của máy bay Mỹ.
Tên tuổi và tấm gương chiến đấu mưu trí, quả cảm của Anh hùng Nguyễn Quốc Trị đã trở thành niềm tự hào bất tận của quê hương Hà Tĩnh và Quân đội nhân dân Việt Nam. Tên anh được trang trọng đặt cho nhiều con đường, trường học trên khắp cả nước, mãi mãi tỏa sáng như một khúc ca kiêu hãnh về lòng dũng cảm và tinh thần quyết chiến quyết thắng.
Tóm Tắt Bảng Vàng Thành Tích
• Họ và tên: Nguyễn Quốc Trị (1921 – 1967)
• Quê quán: Xã Phương Mỹ, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh
• Chức vụ/Đơn vị: Thượng tá; Nguyên Đại đội trưởng thuộc Trung đoàn 102 (Trung đoàn Thủ Đô), Đại đoàn 308
• Danh hiệu: 1 trong 4 Anh hùng Quân đội đầu tiên của Việt Nam (phong tặng tháng 5/1952)
• Chiến công nổi bật: Chỉ huy đánh thắng nhiều trận lớn tại Đông Khê, Đồi Hoàng Hoa Thám, Biên giới, Điện Biên Phủ.
