Mảnh Ký ức Hoa Lửa
Mảnh Ký ức Hoa Lửa và Trái Tim Chưa Bao Giờ Nghỉ Nơi Làng Quê Khánh Thiện
Ở một góc nhỏ yên bình thuộc xóm 3, xã Khánh Thiện, tỉnh Ninh Bình, có một ông lão 79 tuổi ngày ngày vẫn mẫn cán với công tác của Hội Cựu chiến binh và Hội Thanh niên xung phong (TNXP) xã. Với dáng người nhỏ nhắn, giọng nói trầm ấm và nụ cười hiền hậu, ít ai ngờ rằng ẩn sâu trong đôi mắt của ông Bùi Đình Chiến lại là cả một miền ký ức hào hùng, nơi tuổi trẻ của ông và đồng đội đã hòa cùng máu và lửa trên những tuyến đầu Tổ quốc.
Hành trình từ "39kg" đến "Lớp Anh Trỗi 1"
Năm 1965, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, chàng thanh niên Bùi Đình Chiến sục sôi khí thế muốn lên đường chiến đấu. Thế nhưng, rào cản đầu tiên lại nằm ở... chiếc bàn cân.
"Khám đi bộ đội không được, vì tôi chỉ nặng có 39 cân thôi. Họ đuổi xuống khỏi bàn cân luôn," ông Chiến cười lành nhớ lại.
Dẫu vậy, con đường cống hiến không khép lại. Được sự vận động và giới thiệu của Bí thư Đảng ủy xã, ông vinh dự trở thành một trong những thành viên của "Lớp Anh Trỗi 1" thuộc Đội TNXP đặc biệt K53 — đơn vị quy tụ những thanh niên ưu tú do T.Ư Đoàn tuyển chọn.
Sau 2 tháng huấn luyện cấp tốc, ngày 16/8/1965, ông Chiến cùng hơn 300 đồng đội bước vào cuộc hành quân lịch sử tiến về phương Nam. Đó là hành trình trường chinh đi bộ ròng rã suốt gần 2 tháng trời, "đêm đi ngày nghỉ" dưới bóng râm của núi rừng Trường Sơn để tránh bom đạn, miệt mài vượt qua những "tọa độ lửa" như bến phà Thanh Hóa, Quảng Bình...
Máu, mồ hôi và nước mắt trên Tuyến đường 559
Vượt sông Bến Hải vào đến Quảng Trị, ông Chiến cùng đồng đội được biên chế phục vụ trên tuyến đường dây 559 huyền thoại. Trọng trách trên vai họ nặng trĩu: vừa làm giao liên dẫn đường, vừa cõng lương thực, gạo, đạn B40 vào chiến trường, rồi lại gánh trên vai những đồng đội bị thương trở về tuyến sau.
Con đường ấy không chỉ có dấu chân mà còn thấm đẫm máu và nước mắt. Ký ức đau thương nhất vẫn đọng lại trong ông là lần vượt sông Thạch Hãn giữa mùa nước lũ cuồn cuộn. Trong lúc hơn mười con người căng dây thừng lần lượt bám vào để qua sông, sợi dây định mệnh bất ngờ bị đứt. Người đồng đội tên Hưởng bị dòng nước xiết cuốn trôi ngay trước mắt anh em. "Đã hi sinh luôn. Chưa hề đánh nhau, chưa gì hết..." — giọng ông chùng xuống, nghẹn ngào.
Năm 1967, trước yêu cầu khốc liệt của chiến trường, đơn vị TNXP của ông được bổ sung thẳng vào lực lượng Quân giải phóng. Ông trở thành người lính của Trung đoàn 6, Quân khu Trị Thiên (Trung đoàn Phú Xuân Anh hùng), trực tiếp tham gia 26 ngày đêm chiến đấu kiên cường tại chiến dịch Mậu Thân 1968 ở Huế.
Những năm tháng ấy, ngoài bom đạn, gian khổ còn là những ngày ghẻ lở, hắc lào, "người rận, quần áo rận, đầu chấy". Nhưng gian khổ không quật ngã được ý chí. Đã có lúc ông đối mặt với sinh tử khi lên cơn sốt rét ác tính giữa lúc đang cõng hai thùng đạn B40 nặng hơn 30kg, ngất đi suốt 3 ngày đêm trên đỉnh núi rét buốt. Nhờ tình đồng đội kiên quyết không bỏ rơi, cáng ông xuống núi, ông mới từ cõi chết trở về. Hay như năm 1972, khi trận bom B-52 đánh sập hầm, một thanh gỗ lớn đập thẳng vào đầu làm máu chảy đầm đìa, ông vẫn nén đau, giấu vết thương để được ở lại sát cánh cùng anh em.
Đợi ngày hòa bình để tiếp tục "Vác tù và hàng tổng"
Chiến tranh không chỉ thử thách lòng quả cảm mà còn lấy đi của ông những niềm riêng thắt ruột. Năm 1973, sau nhiều năm xa nhà, ông được về phép. Chiều lòng người mẹ già nước mắt ngắn dài giục giã, ông cưới vợ. Nhưng hạnh phúc ngắn chẳng tày tay, chỉ 12 ngày sau đám cưới chóng vánh, ông lại thu vén ba lô trở lại tiền tuyến. Đó cũng là lần cuối cùng ông được gặp mẹ, bởi năm 1974, bà qua đời khi ông vẫn đang mải miết chiến đấu ngoài mặt trận.
Năm 1976, ông Bùi Đình Chiến xuất ngũ trở về quê hương với thương tật trên mình (hiện là bệnh binh). Dù chiến tranh đã lùi xa, ngọn lửa cống hiến trong người lính già vẫn chưa bao giờ tắt. Ông tiếp tục gắn bó với công việc làng xã: hơn 10 năm làm Bí thư chi bộ kiêm xóm trưởng, tham gia Ban Chấp hành Hội Cựu chiến binh, và hiện là Chủ tịch Hội Cựu TNXP xã Khánh Thiện.
Khi được hỏi vì sao tuổi đã cao vẫn miệt mài "vác tù và hàng tổng", ông Chiến chỉ cười hiền:
"Tôi ăn cơm Nhà nước từ năm 18 tuổi, đến giờ là bệnh binh, vẫn là ăn 'gạo' của Nhà nước. Không vác tù và hàng tổng thì làm cái gì?"
Hành trang trở về thời bình của ông Bùi Đình Chiến là hàng chục tấm huân, huy chương cao quý — trong đó có Huân chương Kháng chiến hạng Ba do Chủ tịch Hội đồng Nhà nước trao tặng — cùng vô số bằng khen, giấy khen cho những đóng góp không ngừng nghỉ.
