MẢNH KÝ ỨC XANH DƯỚI MÁI TRƯỜNG DỤC THANH

Đó chính là những tháng ngày của năm 1910, khi người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành dừng chân và trở thành thầy giáo tại ngôi trường Dục Thanh. Dù thời gian dạy học tại đây không quá dài, nhưng hình ảnh người thầy giáo trẻ giản dị, hết lòng vì học trò đã trở thành một mốc son đẹp đẽ, nuôi dưỡng chí lớn cho hành trình vĩ đại của dân tộc.

Trường Dục Thanh ngày ấy là một ngôi trường tiến bộ do các sĩ phu yêu nước tỉnh Bình Thuận sáng lập. Giữa bối cảnh nước mất nhà tan, trường được lập ra với mong muốn truyền bá tri thức và thức tỉnh lòng yêu nước cho con em nhân dân.

Khi bước chân vào mái trường này, thầy giáo Nguyễn Tất Thành là người trẻ tuổi nhất. Thầy được phân công dạy chữ Quốc ngữ, chữ Hán và kiêm nhiệm cả môn Thể dục. Ngay từ những buổi học đầu tiên, thầy Thành đã mang đến một luồng gió mới bằng phương pháp dạy học vô cùng tiến bộ. Thầy không bắt học sinh học vẹt một cách máy móc, mà luôn tìm cách khơi gợi tư duy độc lập, lòng tự tôn dân tộc và tình yêu giang sơn gấm vóc qua từng bài giảng.

Không chỉ truyền dạy kiến thức trên lớp, thầy Thành còn là người tiên phong trong việc gắn liền học đi đôi với hành. Sau những giờ học lý thuyết, thầy thường ân cần dẫn học trò đi dạo chơi, tham quan các danh lam thắng cảnh của Phan Thiết như bãi biển Thương Chánh hay lầu Ông Hoàng. Trên những chặng đường ấy, thầy vừa giảng giải về vẻ đẹp của quê hương, vừa khéo léo lồng ghép những câu chuyện lịch sử hào hùng của cha ông để nuôi dưỡng lòng yêu nước cho các em. Đối với học trò, thầy Thành không chỉ là một người thầy, mà còn như một người anh cả đầy bao dung. Thầy chăm lo cho các em từ bữa ăn, giấc ngủ, tự tay giặt giũ quần áo và luôn nhắc nhở học sinh phải rèn luyện thân thể để có sức khỏe phụng sự tổ quốc.

Mái trường Dục Thanh không chỉ là nơi thầy giáo Nguyễn Tất Thành đứng trên bục giảng, mà còn là không gian giúp Người suy ngẫm về con đường cứu nước. Những đêm muộn dưới mái nhà Ngọa Du Sào, bên ngọn đèn dầu hiu hắt, Người đã đọc biết bao sách báo tiến bộ để tìm kiếm một hướng đi mới cho dân tộc. Chứng kiến cảnh nước mất nhà tan, nhân dân lầm than dưới ách đô hộ, lòng căm thù giặc và khát vọng tự do trong Người càng bùng cháy mạnh mẽ. Người hiểu rằng, việc dạy học dù rất cao quý nhưng không thể cứu được hàng triệu đồng bào đang chịu cảnh nô lệ.

Chính vì vậy, vào tháng 2 năm 1911, thầy giáo Nguyễn Tất Thành đã nghẹn ngào chia tay mái trường Dục Thanh để vào Sài Gòn, bắt đầu chuyến hành trình vĩ đại tìm đường cứu nước trên con tàu Amiral Latouche-Tréville.

Hơn một thế kỷ đã trôi qua, dòng sông Cà Ty vẫn hiền hòa chảy qua lòng thành phố Phan Thiết, và ngôi trường Dục Thanh xưa vẫn đứng đó, vẹn nguyên như một chứng nhân lịch sử. Những kỷ vật thiêng liêng như bộ bàn ghế, chiếc án thư, giếng nước hay cây khế mà Bác từng tự tay chăm sóc vẫn được giữ gìn cẩn thận. Những tháng ngày làm thầy giáo tại trường Dục Thanh mãi mãi là một trang sử đẹp, là minh chứng cho một tâm hồn cao đẹp, luôn đau đáu vì dân vì nước từ thuở thanh xuân của vị cha già dân tộc kính yêu.