Mắt Bão Trường Sơn

Trường Sơn trong ký ức của bà Xuân không phải là những cánh rừng già thơ mộng, mà là một "túi bom" khổng lồ, nơi đất đá bị xới tung đến mức không một ngọn cỏ nào kịp mọc lại. Năm 1970, cô gái Xuân khi ấy vừa tròn mười tám, dáng người nhỏ nhắn nhưng lại hiên ngang ngồi sau vô lăng những chiếc xe vận tải giải phóng. Đó là những con xe "không kính", không đèn, chỉ có lòng quả cảm dẫn lối giữa màn đêm đặc quánh khói bom.

Bà kể, những đêm hành quân, bụi Trường Sơn bám đầy tóc, vào cả trong kẽ răng, khiến hàm răng ai nấy đều trắng nhởn trên khuôn mặt lem luốc. Ngôn ngữ của bà khi đó là tiếng gầm gừ của động cơ khi vượt dốc cao chót vót, là tiếng rít của bom tọa độ dội xuống ngay sau đuôi xe. Có những lúc, bà phải lái xe bằng bản năng, đôi mắt rực sáng như hai ngọn đèn pha, xuyên thấu qua màn sương mù và bụi đất để tìm đường. Trong cái "mắt bão" của cuộc chiến ấy, bà Xuân vừa là một chiến sĩ thép, vừa là một thiếu nữ biết làm duyên bằng cách cài một nhành lan rừng khô bên cạnh bảng điều khiển, để mùi hương thanh khiết át đi mùi dầu diesel nồng nặc.

Chiến tranh kết thúc, bà trở về quê nhà với đôi bàn tay đầy vết chai sạn và những vết sẹo dài do mảnh kính vỡ từ những trận oanh tạc. Hiện tại, bà Xuân sống lặng lẽ trong một ngôi nhà nhỏ ven đê. Công việc hằng ngày của bà là đan lát mây tre. Đôi bàn tay từng ghì chặt vô lăng qua những khúc cua tay áo bên bờ vực thẳm, giờ đây lại nhịp nhàng, khéo léo đan cài từng sợi nan mỏng manh.

Mỗi khi nhìn bà ngồi bên hiên nhà, nắng chiều nhuộm vàng mái tóc bạc, người ta thấy một sự tĩnh lặng đến lạ kỳ. Nhưng nếu nhìn kỹ vào đôi mắt bà, người ta vẫn thấy ánh lửa của năm tháng Trường Sơn ấy – một ánh nhìn cương nghị, xuyên thấu thời gian. Bà bảo, những sợi mây tre này cũng giống như những con đường mòn năm cũ, chúng đan cài vào nhau thành một cuộc đời, có cứng cỏi, có mềm mại, nhưng chưa bao giờ đứt gãy giữa chừng.