Mất mát Hy sinh để có hoà bình
Suốt mấy chục năm qua, mẹ Dói mang nặng nỗi nuồn đau khi hài cốt 2 người thân yêu không tìm thấy. Lấy chồng vào dịp gần tết Nguyên Đán 1961 thì ngay sau Tết, chồng mẹ là ông Mông Văn Sính, (sinh năm 1938) đã lên đường nhập ngũ, tham gia kháng chiến chống Mỹ trên chiến trường miền Nam.
Năm 1963, ông xuất ngũ về địa phương. Hai người đón niềm hạnh phúc khi có cậu con trai cả Mông Văn Hải. Thế nhưng day dứt khi kẻ thù vẫn đang ngày ngày tàn phá nước nhà bị chia cắt, chồng mẹ đã gạt hạnh phúc riêng của gia đình sang một bên, tháng 5/1965, ông tiếp tục tái ngũ, khi mẹ đang mang trong mình đứa con thứ 2. Ngày sinh con, chồng mẹ cũng không có mặt. Mẹ một mình gắng chịu nỗi đau, đón nhận đứa con chào đời với trông đợi từng ngày với hy vọng chồng sẽ sớm trở về. Chiến tranh đi liền với sự khốc liệt, tháng 5/1969, mẹ được tin chồng hy sinh trên mặt trận phía nam khi đang là Đại đội phó. Vậy là người con trai thứ 2 chưa một lần được nhìn mặt cha. Nén nỗi đau thương, mẹ gắng gượng nuôi 2 con và bố mẹ chồng đã già yếu, giữ trọn đạo hiếu của người con dâu.
Năm 1981, phát huy truyền thống yêu nước của gia đình, con của mẹ là cậu thanh niên Mông Văn Hải khi đó mới 17 tuổi, đang học lớp 10 xung phong nhập ngũ, tại Trung đoàn 531, Sư đoàn 347, Quân khu 1. Mẹ Dói lại một lần nữa gạt nước mắt tiễn con lên đường. Anh đã hy sinh khi làm nhiệm vụ chiến đấu vào tháng 8/1981 tại Hà Quảng. Cuộc chiến tranh nào cũng tàn khốc, đã đẩy biết bao bà mẹ vào tình huống nghiệt ngã. Ngày nhận tin con hy sinh, thêm một lần lòng mẹ quặn thắt, mẹ không bao giờ gặp lại cậu con trai luôn vui vẻ, tươi cười và ham học nữa.
Hy sinh, mất mát là thế, nhưng mẹ vẫn kiên cường, tích cực tham gia công tác xã hội ở địa phương, kiên cường để nuôi dạy người con còn lại. Luôn nêu cao tính tiên phong, gương mẫu của người đảng viên, trung thành với Đảng, với Tổ quốc, hết lòng hết sức phục vụ sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, hoàn thành các trọng trách được giao, mẹ được Chủ tịch nước trao tặng Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng, tri ân cho những cống hiến, hy sinh của mẹ đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, Tổ quốc. Khóc chồng thương con, nước mắt giờ đã cạn khô, mẹ Dói buồn nói: Chắc chồng, con của mẹ cũng đang nằm lại cùng đồng đội ở nơi nào đó mà chưa tìm thấy. Ngày nào, mẹ cũng thắp hương cầu mong một ngày gần đây tìm được phần mộ. Khi đó, mẹ đến nơi chồng, con hy sinh để thắp nén nhang và đưa về quê nhà.
