"Mắt thần" trinh sát và dũng sĩ diệt xe cơ giới miền Đông
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (LLVTND) Phạm Minh Đức (1935 – 1972) là biểu tượng tiêu biểu cho tinh thần dũng cảm, mưu trí và ý chí tác chiến kiên cường của lực lượng Trinh sát - Biệt động Nam Bộ. Sinh ra tại xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, ông nhập ngũ năm 1954 và trưởng thành từ chiến sĩ trinh sát đến Đại đội trưởng Đại đội Trinh sát thuộc Sư đoàn 7, Quân đoàn 4. Tên tuổi của ông gắn liền với những trận trinh sát bám thắt lưng địch và các chiến công bẻ gãy nhiều đoàn xe cơ giới của Mỹ – Ngụy trên chiến trường miền Đông Nam Bộ.
Mưu trí trong công tác trinh sát và tạo tiền đề chiến dịch (1965 – 1968)
Sau khi tập kết ra Bắc và được đào tạo bài bản về kỹ thuật trinh sát quân sự, năm 1965, Phạm Minh Đức xung phong trở lại chiến trường miền Nam. Ông được biên chế về Sư đoàn 7 – một trong những sư đoàn chủ lực đầu tiên của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.
Trinh sát bám thắt lưng địch tại Bến Cát, Củ Chi: Trong giai đoạn Mỹ triển khai chiến lược "Chiến tranh cục bộ", miền Đông Nam Bộ trở thành tâm điểm của các cuộc càn quét "Tìm và diệt". Phạm Minh Đức liên tục chỉ huy các tổ trinh sát luồn sâu vào vùng địch kiểm soát. Ông nổi tiếng với kỹ năng ngụy trang, bò qua nhiều tầng rào gai và bãi mìn để điều tra quy luật sinh hoạt, sơ đồ phòng thủ của các căn cứ Mỹ tại Bến Cát, Lai Khê, Đồng Dù.
Chiến dịch Mậu Thân 1968: Trong đợt tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, Phạm Minh Đức trực tiếp dẫn đường cho các mũi nhọn đột kích của Sư đoàn 7 đánh chiếm các mục tiêu ngoại vi Sài Gòn. Những thông tin trinh sát chính xác do ông cung cấp đã giúp các đơn vị chủ lực tổ chức hỏa lực hiệu quả, hạn chế tối đa thương vong.
Dũng sĩ diệt xe cơ giới trên Tuyến đường 13 (1969 – 1971)
Từ năm 1969 đến 1971, quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa tăng cường sử dụng các đoàn xe thiết giáp M113 và xe tăng M48 để tuần tra, hộ tống tiếp tế trên Đường 13 (nối Sài Gòn - Bình Dương - Bình Long). Phạm Minh Đức đã chuyển hướng tổ chức lực lượng trinh sát thành các tổ tác chiến biệt động, chuyên phục kích tiêu diệt lực lượng xe cơ giới địch.
Trận phục kích tại Tàu Ô - Xóm Ruộng (1970): Với vai trò chỉ huy đại đội trinh sát, Phạm Minh Đức trực tiếp nghiên cứu và áp dụng sáng kiến giấu mìn tự động kết hợp với súng chống tăng B40/B41 ở cự ly cực gần (dưới 20 mét). Trong một trận phục kích đoàn xe quân sự địch trên Đường 13, tổ tác chiến do ông chỉ huy đã bất ngờ nổ súng, bắn cháy 4 xe thiết giáp M113 và tiêu diệt hàng chục tên địch, làm gián đoạn hoàn toàn tuyến tiếp tế của đối phương.
Trong cả giai đoạn này, ông đã trực tiếp tham gia và chỉ huy hơn 30 trận đánh lớn nhỏ, tiêu diệt hàng chục xe quân sự, thu nhiều khí tài thông tin và bản đồ tác chiến quan trọng của địch.
Trận chiến sinh tử tại Chiến dịch Nguyễn Huệ và sự hy sinh (1972)
Mùa xuân năm 1972, Bộ Tư lệnh Miền mở Chiến dịch Nguyễn Huệ (tiến công đường 13, giải phóng Lộc Ninh, Bình Long). Sư đoàn 7 đảm nhiệm nhiệm vụ chốt chặn chiến lược tại khu vực Tàu Ô (Bình Long) nhằm ngăn chặn toàn bộ Quân đoàn 3 Ngụy từ Chơn Thành lên ứng cứu cho Lộc Ninh.
Chốt chặn Tàu Ô – "Bức tường thép": Trận chốt chặn Tàu Ô kéo dài suốt 150 ngày đêm (từ tháng 4 đến tháng 8/1972) là một trong những trận chốt chặn khốc liệt nhất lịch sử chiến tranh Việt Nam. Đại đội Trinh sát của Phạm Minh Đức được giao nhiệm vụ quan trắc, phát hiện các mũi tiến công của xe tăng địch và trực tiếp tham gia giữ vững trận địa tiền duyên.
Sự hy sinh lẫm liệt: Trong đợt cao điểm tháng 5/1972, địch huy động hàng trăm lượt máy bay B-52 rải bom cùng hỏa lực pháo binh dữ dội trút xuống Tàu Ô, sau đó cho xe tăng M48 cùng bộ binh tràn lên. Phạm Minh Đức bình tĩnh chỉ huy lực lượng trinh sát đánh bật nhiều đợt phản kích. Trong một đợt giao tranh đẫm máu khi địch tràn vào sát mép công sự, ông đã dũng cảm dùng súng B41 bắn cháy chiếc xe tăng dẫn đầu của địch ở cự ly gần trước khi anh dũng hy sinh ngay trên trận địa.
Sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước
Máu của Anh hùng Phạm Minh Đức cùng hàng ngàn đồng đội đã góp phần giữ vững "chốt chặn thép" Tàu Ô, làm phá sản hoàn toàn kế hoạch giải tỏa Bình Long của đối phương, tạo đà thắng lợi cho Chiến dịch Nguyễn Huệ năm 1972.
Ngày 20/12/1973, liệt sĩ Phạm Minh Đức vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Quân công hạng Ba.
Tấm gương kiên cường, mưu trí và tinh thần "sẵn sàng xả thân vì mạch máu giao thông chiến dịch" của Anh hùng Phạm Minh Đức mãi mãi là niềm tự hào của Binh chủng Trinh sát và Quân đoàn 4 anh hùng.
