MẶT TRẬN ĐEN KÈ XEN KẼ VÀ NHỮNG KHOẢNG CÁCH NGHẸT THỞ (Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên)

MẶT TRẬN ĐEN KÈ XEN KẼ VÀ NHỮNG KHOẢNG CÁCH NGHẸT THỞ

(Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên)

Trong suốt chiều dài cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc, chiến trường Vị Xuyên (thuộc tỉnh Hà Tuyên cũ) không chỉ đi vào lịch sử bởi mật độ đạn pháo dày đặc được ví như "lò vôi thế kỷ", mà còn bởi một hình thái tác chiến vô cùng đặc biệt và khốc liệt: thế trận cài răng lược xen kẽ giữa ta và địch. Không có một đường ranh giới chiến tuyến rõ rệt hay khoảng lùi an toàn, ở Vị Xuyên, hai bên đối đầu trực tiếp, ghim chặt nhau trên từng vách đá tai mèo sắc nhọn.

 Thông thường trên các mặt trận khác, khoảng cách an toàn giữa hai tuyến phòng ngự có thể lên tới hàng kilomet. Nhưng tại Vị Xuyên, khoảng cách giữa tuyến chiến hào tiền duyên của ta và địch chỉ vỏn vẹn từ 200m đến 300m. Mọi di chuyển, sinh hoạt hay bố trí hỏa lực đều nằm trọn trong tầm nhìn và ống ngắm súng bắn thẳng của đối phương. Đặc biệt, tại những "chảo lửa" giao tranh ác liệt nhất như trận địa 4 Hầm hay khu vực các cao điểm 685, khoảng cách phòng ngự giữa chiến hào bộ đội ta và hầm hốc địch thu hẹp đến mức nghẹt thở: chỉ cách nhau từ 20m đến 30m.

 Ở khoảng cách "gang bàn tay" ấy, ranh giới giữa sống và chết vô cùng mong mỏng. Lực lượng hai bên có thể nghe rõ từng tiếng bước chân, tiếng thì thầm trò chuyện, tiếng hắng giọng hay thậm chí là tiếng rút chốt lựu đạn leng keng vang vọng qua khe đá của nhau. Bất kỳ một sơ suất nhỏ, một bóng người vô tình lộ diện hay một tiếng động lạ xuất hiện trong đêm tối cũng có thể ngay lập tức kéo theo một trận mưa lựu đạn, đạn B40, B41 hoặc một trận pháo cối dội xuống tàn phá công sự.

 Thế giằng co đan cài nghẹt thở này càng trở nên phức tạp và hiểm hóc gấp bội do đặc điểm địa hình núi đá vách đứng đặc trưng của vùng biên cương Vị Xuyên. Điển hình như tại khu vực Đồi Đài — một vị trí then chốt thuộc tuyến phòng ngự phía Tây sông Lô. Trận địa của bộ đội ta được bố trí kiên cố, kiên cường bám trụ ngay trên đỉnh đồi để khống chế tầm nhìn. Trong khi đó, quân địch lại lợi dụng các hang hốc, kẽ đá sâu ngay dưới chân đồi để làm nơi trú ẩn và lập các hỏa điểm.

 Do địa hình vách đá dựng đứng vô cùng hiểm trở, bộ đội ta từ trên đỉnh đồi rất khó khăn để xông xuống tiêu diệt tận gốc các toán quân địch đang ẩn nấp trong các lòng hang dưới chân. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, quân địch ở dưới chân núi cũng hoàn toàn bất lực và tuyệt vọng, không làm sao có thể leo ngược lên vách đá vôi dựng đứng để tấn công chiếm lấy trận địa của ta trên đỉnh.

 Thế cài răng lược "trên đỉnh - dưới chân" hiểm hóc tại Đồi Đài hay thế giằng co từng mét chiến hào tại 4 Hầm, 685 đã tạo nên một bức tranh chiến trường Vị Xuyên vô cùng độc đáo. Giữa cái gian khổ, khốc liệt và ranh giới sinh tử mong mỏng của thế trận xen kẽ ấy, cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam vẫn thể hiện bản lĩnh kiên cường, sự mưu trí và lòng dũng cảm phi thường, biến từng hốc đá, từng dải hào thành những pháo đài bất tử để giữ vững từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.