Mặt trận Việt Minh trong công cuộc xây dựng và bảo vệ chính quyền dân chủ nhân dân ở Thủ đô Hà Nội
Mặt trận Việt Minh trong công cuộc xây dựng và bảo vệ chính quyền dân chủ nhân dân ở Thủ đô Hà Nội
Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, Chính quyền cách mạng non trẻ cùng một lúc phải chống giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm, thù trong giặc ngoài câu kết với nhau hòng lật đổ chính phủ Hồ Chí Minh. Trong lúc thế nước “ngàn cân treo sợi tóc”, Chính quyền cách mạng đã dựa hẳn vào dân, tiếp tục xây dựng và củng cố Mặt trận Việt Minh vững mạnh với phương châm “Dân tộc trên hết, Tổ quốc trên hết”. Nhờ đó, chỉ trong 16 tháng, ta đã xây dựng và bảo vệ chính quyền dân chủ nhân dân thật sự là của dân, do dân, vì dân, chủ động bước vào cuộc kháng chiến lâu dài, bảo vệ độc lập dân tộc.
Ngày 19-8-1948, cờ đỏ tung bay ở phủ Khâm Sai thì chỉ hai ngày sau, 21-8-1945, Thường Vụ Xứ ủy Bắc kỳ họp, quyết định điều động cán bộ, kiện toàn tổ chức Đảng, chính quyền ở Thủ đô Hà Nội. Đồng chí Trần Quang Huy được Xứ ủy chỉ định làm Bí thư Thành ủy thay đồng chí Nguyễn Quyết đi công tác khác. Thành ủy vẫn duy trì hệ thống bí mật, lấy danh nghĩa Thành bộ Việt Minh để hoạt động công khai. Đồng chí Khuất Duy Tiến, Phó Chủ tịch UBND Thành phố được cử phụ trách công tác tuyên truyền của Thành bộ Việt Minh, nắm đầu mối Đảng – đoàn của các đoàn thể Công nhân, Thanh niên, Phụ nữ, Nông dân cứu quốc và các Hội quần chúng như Hội Văn hóa cứu quốc, Việt Nam cứu quốc hội; Hội công thương…Thực hiện chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Ủy ban Cách mạng Lâm thời được cải tổ thành Ủy ban nhân dân, mở rộng thành phần Ủy viên Ủy ban gồm cả các nhân sĩ, trí thức yêu nước để chính quyền mang tính chất nhân dân rộng rãi. Ngày 30-8-1945, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội thành lập do bác sĩ Trần Duy Hưng làm Chủ tịch.Mặt trận Việt Minh được củng cố và mở rộng theo phương châm “đoàn kết tất cả các lực lượng có thể đoàn kết được” và được tổ chức từ Thành phố xuống dưới các khu phố, làng xã. Các đoàn thể cứu quốc làm nòng cốt trong Mặt trận Việt Minh tiến hành đại hội để kiện toàn tổ chức như Đại hội Thanh niên Cứu quốc thành Hoàng Diệu (27-8-1945), Đại hội Phụ nữ Cứu quốc thành Hoàng Diệu (2-11-1945), Đại hội đại biểu công nhân Bắc bộ (26-10-1945). Từ tháng 5-1946, Hà Nội có 17 khu nội thành và 5 khu ngoại thành. Do đó, tổ chức của Mặt trận Việt Minh được phát triển theo hệ thống từ thành phố xuống các Khu của nội, ngoại thành.Với tính chất, đặc thù của Thủ đô, các hội quần chúng không chỉ của Hà Nội mà còn đại diện cho cả nước đã được mở rộng. Hội Văn hóa Cứu quốc; Dân chủ Đảng đều đã thu hút thêm nhiều hội viên hơn trước. Một số Hội được thành lập mới như Hội Công thương, Cựu Binh sĩ Cứu quốc đoàn, Hội Phật giáo Cứu quốc, Liên đoàn Công giáo Cứu quốc. Mặt trận Liên Việt của Hà Nội cũng được hình thành bao gồm các đoàn thể cứu quốc và các nhân sĩ trí thức ngoài Việt Minh, các lực lượng yêu nước. Ngày 31-7-1946, lập Liên hiệp Công đoàn Hà Nội. Tháng 7-1946, Đảng Xã hội Việt Nam cũng được lập ra để tập hợp rộng rãi trí thức yêu nước của Thủ đô, góp phần xây dựng chế độ dân chủ nhân dân. Ngày 20-10-1946, Hội Liên hiệp Phụ nữ Hà Nội ra đời. Ngày 24-11-1946, Đại hội lần thứ Nhất của Hội Văn hóa Cứu quốc đã khơi nguồn sức mạnh mới cho văn nghệ sĩ Thủ đô chuẩn bị bước vào kháng chiến.
