MÁU CÓ THỂ ĐỔ, ĐƯỜNG KHÔNG THỂ TẮC
Có những con đường được làm nên bằng đất đá, nhưng cũng có những con đường được mở bằng mồ hôi, nước mắt và máu của con người. Những cung đường qua núi rừng Khánh Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ là một trong những con đường như thế. Với Nguyễn Trọng Nghĩa, con đường không đơn thuần là lối đi giữa núi rừng. Đó là tuyến huyết mạch nối hậu phương với chiến trường, là con đường để lương thực, vũ khí đến với những người đang chiến đấu và cũng là con đường mang theo niềm tin về ngày đất nước hòa bình.
Mùa mưa năm 1968, bom đạn địch liên tục đánh phá các tuyến đường ở Khánh Sơn. Mỗi trận bom đi qua lại để lại những hố sâu, cây rừng đổ ngổn ngang và những đoạn đường bị chia cắt. Nhưng khi tiếng bom vừa dứt, những người lính, thanh niên làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông lại bắt tay vào công việc. Người đào đất, người san lấp hố bom, người phát cây, người tìm cách mở lối qua những đoạn đường bị phá hỏng. Trong số đó có Nguyễn Trọng Nghĩa. Dù nhiều lần đối mặt với hiểm nguy, ông vẫn cùng đồng đội bám trụ để giữ cho con đường không bị tắc.
Có một điều tưởng như rất giản dị nhưng lại chứa đựng sức mạnh lớn lao: khi một người bị thương, họ vẫn có thể đứng dậy nếu phía trước còn đồng đội và nhiệm vụ. Nguyễn Trọng Nghĩa đã làm như vậy. Sau trận chiến tại ngầm Am Rây, cơ thể mang nhiều mảnh bom, ông vẫn tiếp tục chỉ huy đồng đội đào mương, khắc phục đường sá, tạo lối cho xe đi qua. Vết thương trên người có thể đau, nhưng sự gián đoạn của con đường còn khiến ông đau hơn, bởi ông hiểu rằng phía sau con đường ấy là cả một tuyến chiến đấu đang chờ được tiếp tế.
“Máu có thể đổ nhưng đường không thể tắc” – tinh thần ấy không chỉ thuộc về riêng một người. Đó là tinh thần chung của biết bao thế hệ thanh niên đã sống trong những năm tháng chiến tranh. Họ đã biến những cung đường đầy bom đạn thành những tuyến đường của ý chí; biến gian khổ thành động lực; biến tuổi trẻ của mình thành một phần của lịch sử dân tộc. Nguyễn Trọng Nghĩa là một trong những người đã góp phần viết nên câu chuyện ấy bằng chính những năm tháng tuổi trẻ của mình.
Ngày hôm nay, khi đứng trên những con đường bình yên giữa núi rừng Khánh Sơn, có lẽ thế hệ trẻ khó có thể hình dung hết những gì cha anh đã trải qua để giữ cho những con đường ấy không bị đứt đoạn. Nhưng lịch sử vẫn còn đó. Những câu chuyện về Nguyễn Trọng Nghĩa, về những người lính và thanh niên năm xưa nhắc chúng ta rằng hòa bình hôm nay được xây dựng từ sự hy sinh của biết bao thế hệ. Và nếu “thời hoa lửa” của cha anh là những năm tháng dấn thân vì Tổ quốc, thì trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay là biết trân trọng hòa bình, sống có lý tưởng, có trách nhiệm với cộng đồng và tiếp tục viết nên những câu chuyện đẹp của thế hệ mình.
