Mậu Thân 1968, giải phóng Thành Huế

Mậu Thân 1968, giải phóng Thành Huế

Tôi là Nguyễn Văn Lạn, sinh năm 1939, vào bộ đội tháng 2, 1960, vào đảng tháng 1, 1962, tốt nghiệp sĩ quan quân chỉnh 1964, vào nam chiến đấu tháng 4 năm 1964, phục viên 1972. Hiện tại là hội viên hội cựu chiến binh xã Khánh Hoà, cư trú tại thôn 6, xã Khánh Hòa, Hội nhập tỉnh Lào Cai

Là một nhân chứng của giai đoạn đánh giặc Mỹ xâm lược suốt 12 năm trong quân ngũ, 6-7 năm ở chiến trường, ăn cơm vắt, ngủ hầm hào, bom đạn dày xéo, nhớ lại tôi không biết bao nhiêu trận đánh và binh đoàn chúng tôi được bộ quốc phòng giao cho chiến đấu bảo vệ giữ gìn Cái cổ họng giữa miền Bắc và miền Nam cho nên vô cùng ác liệt. Đánh vật giữa cái sống cái chết chúng tôi biết ngày đi chứ không đoán được ngày về. Trong ký ức của tôi đến bây giờ tôi vẫn thoang thoảng những trận đánh mà tôi được tham gia. Nào trận đánh Dốc Miếu, Cồn Tiên, vào Củ Đinh, Ba Re, Làng Vây, Thạch Hằn, trận vượt sông, Ba Lòng, Hội An, Thành Huế, xuất từ Quảng Trị tới Đà Nẵng, v.v. Bây giờ tôi xin nhớ lại chiến tích mà tôi còn nhớ nhất là dấu ấn của cuộc đời quân ngũ của tôi.

Đúng 16h, ngày 5 tháng 1, tức ngày 6 tháng Chạp năm Đinh Mùi đơn vị tôi được lệnh của cấp trên tổ chức cho đơn vị ăn tết Nguyên Đán trước thời hạn, không có giao thừa. Thế là từ cán bộ đến chiến sĩ chưa biết tại sao toàn đơn vị cứ xôn xao cả lên và cứ phỏng đoán chắc sắp tới sắp đánh to hoặc đơn vị phải đi vào sâu hơn nữa. Thế là khâu hậu cần chuẩn bị toàn bộ lương thực, thực phẩm, vũ khí, khí tài, quân nhu, quân trang, tất cả tối tấp như ngày hội.

Đến đúng 6h sáng, ngày 14 tháng 1 năm 1968, tức tháng 12 năm Quý Mùi (âm lịch) toàn đơn vị tổ chức ăn tết 2 ngày 14 và 15 ở ngoài hậu cứ phía Tây Bắc Quảng Trị. Tiêu chuẩn ăn tết có bánh trưng từ ngoài Bắc gửi vào mỗi chiến sĩ một cái bánh nhỏ, có bánh kẹo, thuốc lá hoàn kiếm bao xanh, có giò mỡ, giò nạc, không có rượu và trà. Nói chung cũng tươm tất kết hợp với đồ hộp, chiến lợi phẩm từ những trận đánh trước mà Hậu cần giữ lại, chỉ tội không có giao thừa để khai xuân mừng tết.

Các vị có biết không, cứ mỗi độ xuân về những người lính xa quê hương, xa gia đình không sao nén nổi cảm xúc, có chiến sĩ oà lên khóc. Thủ trưởng ơi! Em nhớ bố mẹ và gia đình lắm! Riêng tôi cũng là 9 và 10 cái tết đều vắng gia đình, cho nên từ cán bộ, chiến sĩ, anh em nào cũng lâng lâng gợi cảm đến tết. Tết đến xuân về, ai ai đi xa cũng nhớ về quê hương, nhớ cha mẹ, vợ con, hàng xóm. Vì tập tục lễ sống của người Việt Nam, nhưng những ngày này toàn đơn vị rất rộn rã, cán b đi tập huấn nhận nhiệm vụ. Chiến sĩ thì tập huấn chính trị, xác định, tinh thần tư tưởng xong rồi viết quyết tâm thư, v.v.

Đúng 4 giờ chiều, ngày 24 tháng 1 tức ngày 25 tết, đơn vị nhận được lệnh. Tổ chức hành quân tiến về đồng bằng thế là đơn vị tạm biệt nơi đóng quân từ phía Bắc, rừng núi tỉnh Quảng Trị tiến về phía Đông miền Nam. Cứ như thế, đêm hành quân ngày hành quân toàn đơn vị tuyệt đối giữ bí mật.

Đúng 19 giờ, ngày 28 tết đơn vị mới nhận được lệnh cụ thể đánh và giải phóng thành phố Huế. Phân công đơn vị chúng tôi đảm trách mũi phối hợp với đơn vị bạn chặn chốt và hỗ trợ cho đơn vị đặc công, công binh, đánh phá, sập cầu Trường Tiến cửa ngõ thành Huế.

Đêm ngày 30, tức đêm giao thừa đơn vị chúng tôi cùng với các đơn vị bạn, theo từng mũi hướng đã được phân công áp sát, trở lệnh đúng 00 giờ giao thừa, Mậu Thân năm 1968, đồng loạt nổ súng, áp đảo tiến công. Nào pháo binh của ta trấn áp, nào pháo binh của địch, cộng với súng bắn thẳng của ta, của địch, bom mình bộc phá, của cả đôi bên, đan chéo nhau trên bầu trời thành Huế. Còn hơn bắn pháo hoa của những ngày lễ hội, dân trong thành phố không còn thời gian nổ pháo mừng xuân nữa. Đôi bên giữa ta và địch giành giật nhau, từng khu phố, từng con đường lối ngõ. Chủ công của ta chiếm và phá đài phát thanh, đánh sở chỉ huy, rồi cắt điện, cắt nước, v.v, toàn thành phố tối om.

Đến 6 giờ sáng, ngày mùng 1 Tết, chỉ còn lẻ tè tiếng nổ của súng bắn thẳng của lính giặc tàn binh. Cả thành Huế chỉ thấy những cột lửa, cháy kho dầu, kho lương thực, vũ khí, khí tài và mù mịt khói đạn. Điện không, nước không, nhà cửa sụp đổ ngổn ngang, dân kêu khóc, địch toán loạn. Một phần đầu hàng, phần chạy trốn, lẫn với dân. Phần quân lính, tàn binh, ngóng chờ chi viện của Sài Gòn khi trực thăng đến cứu viện, số quân và lính còn lại chen chúc nhau lên máy bay chạy ra biển.

Đến 9 giờ 35 phút, ngày mùng 1 Tết, Mậu Thân năm 1968. Quân giải phóng, chúng ta hoàn toàn làm chủ trận địa, tiếp quản thành phố, ổn định nhân dân, thu dọn chiến trường. Xong các đơn vị tổ chức, mừng công và bình bầu khen thưởng, để cập giải quyết chính sách hậu phương. Vì hoàn cảnh và điều kiện, yếu tố trong chiến lược cho nên quân giải phóng giữ thành phố Huế được đúng 7 ngày là có lệnh rút ra, địch lại tiến vào cùng cố.