MÁY BAY SỐ HIỆU 5020

Máy bay mang số hiệu 5020 được đặt tại Bảo tàng Không quân, đó là một trong các đại diện xuất sắc của "xê ri 50"' đã có thành tích đặc biệt trong chiến đấu. Khi máy bay đánh thắng máy bay Mỹ trở về hạ cánh, người ta không thể quên một đội ngũ kỹ thuật lành nghề của xưởng bảo dưỡng kỹ thuật trung đoàn 921 đã cải tử hoàn sinh cho nó.

Năm 1968, trong một cuộc bay huấn luyện, máy bay 5020 đã bị tai nạn và hư hỏng nặng: Toàn bộ vỏ bọc phần dưới bụng bị bào mòn và rách; hệ thống dẫn khí bị bẹp; khoang số 6 cố định càng trước bị gãy; dao chỉnh dòng bị hỏng hoàn toàn... Nhìn chiếc máy bay ở tư thế "nằm bẹp", cán bộ chiến sĩ trung đoàn không khỏi băn khoăn lo lắng. Tình hình chiến đấu lúc này đang khẩn trương, địch hoạt động mạnh, máy bay của ta số lượng rất hạn chế, bây giờ lại thêm máy bay "20" bị hỏng, khác nào năm ngón tay mất đi một.

Trước tình hình đó, Đảng uỷ và chỉ huy trung đoàn quyết định phải tập trung lực lượng kỹ thuật sửa chữa bằng được máy bay "20" để đưa nó về đội hình chiến đấu. Xưởng bảo dưỡng kỹ thuật được vinh dự nhận nhiệm vụ này. Đây là một xưởng có truyền thống hoàn thành nhiệm vụ trên giao. Ngay từ những ngày trung đoàn 921 còn sử dụng máy bay MIG- 17, rồi MIG- 17F sau đó là MIG- 21 ... Xưởng đã thực hiện bảo dưỡng, sửa chữa hàng nghìn lần chiếc máy bay với thời gian ngắn nhất, chất lượng cao để máy bay được tham gia chiến đấu. Việc "5020" vào xưởng sẽ là dịp để cán bộ chiến sĩ của xưởng thể hiện tay nghề và kiến thức vững vàng, lòng quyết tâm và tính sáng tạo của tập thể đơn vị trước nhiệm vụ được giao.

"Bộ Tham mưu' của xưởng đã được lâm thời thành lập, bao gồm: Chỉ huy xưởng, các kỹ sư, các trung cấp và sơ cấp kỹ thuật lành nghề... Sau nhiều lần bàn "kế đánh thắng", phương án sửa chữa "20" đã được trình lên ngành nghiệp vụ cấp trên, được thông qua và được tập trung mọi nỗ lực vào việc sửa chữa. Sau bao ngày đêm lao động cực nhọc, "20" đã được sửa chữa xong; chỗ rách được vá, chỗ gãy được kết cấu lại, chỗ hỏng được thay thế... Máy bay "20" đang dần dần được hoàn sinh. Công việc đó phải kể đến các đại diện tiêu biểu của xưởng, những người đã trực tiếp tham gia "cứu sống" máy bay, đó là chỉ huy xưởng, là đại diện phân đội cơ khí: Nguyễn Văn Tái, trung cấp kỹ thuật, cùng các nhân viên kỹthuật lành nghề khác của bộ phận này như: Lê Thuật Khoát, Bùi Xuân Khoả, Nguyễn Văn Tỵ, Đỗ Văn Riêu. Đó là các cán bộ kỹ thuật chuyên ngành như: Hoàng Đình Diễm (máy bay động cơ); Trần Tưởng, Vĩnh Thịnh (thiết bị hàng không); Nguyễn Đình Tiến (vũ khí hàng không); Nguyễn Văn Bằng, Hà Văn Mỹ (vô tuyến điện tử) ; Đoàn Nam (ra đa) ...

Nhìn "20" được sửa chữa xong phần cơ khí, cán bộ chiến sĩ của xưởng không thể không tự hào. Bằng những nỗ lực không mệt mỏi, bằng lòng căm thù giặc Mỹ ngày đêm ném bom tàn phá làng quê, bằng sự khắc phục khó khăn thiếu thốn không mệt mỏi máy bay "20" được sửa chữa với thời gian rút ngắn đáng kể. Công đoạn cuối cùng là phải kiểm tra lắp đặt các thiết bị lên máy bay, thử máy, bay thử. Không kịp nhớ đó là ngày bao nhiêu, máy bay "20" bay thử hai chuyến thành côngvà hạ cánh an toàn. Từ giờ phút đó, "20" được trở về đội ngũ của mình. Điều không tin được đã trở thành hiệnthực. Năm ngón tay vẫn lành lặn trên một bàn tay.Thành tích sửa chữa máy bay "20" của Xưởng Bảo dưỡng kỹ thuật đã được ghi vào sổ vàng truyền thống của trung đoàn 921 , tạo tiền đề cho xưởng phát triển trưởng thành và lớn mạnh sau này.

Năm 1972, đế quốc Mỹ trở lại cuộc chiến tranh phá hoại trên phạm vi toàn miền Bắc, máy bay số hiệu 5020 được chuyển về trung đoàn 927 - Đoàn không quân Lam Sơn. Sau nhiều lần tham gia trực ban chiến đấu, ngày 5 tháng 7 năm 1972, máy bay "20" đã được cất cánh chiến đấu. Người cầm lái máy bay "20" là phi công Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, đồng chí Nguyễn Tiến Sâm. Sau khi phát hiện máy bay địch, Nguyễn Tiến Sâm tiếp cận mục tiêu rồi ở cự ly gần, anh phóng tên lửa, máy bay địch bốc cháy tại chỗ, còn "20" thuận đà lao ngay vào vùng cháy của máy bay địch. Cán bộ chiến sĩ Đoàn Lam Sơn không bao giờ quên trận đánh này. Riêng cán bộ chiến sĩ quản lý máy bay "20" không chỉ vui mừng với chiến thắng, còn rất đỗi ngạc nhiên vì sau trận đánh, máy bay của họ đã đổi màu: Từ màu trắng bạc biến thành màu đen của khói. Nguyên do là máy bay "20" đã được "tắm" trong khói lửa của máy bay địch sau khi bị Nguyễn Tiến Sâm bắn cháy.

Chiến công của máy bay 5020 lại ghi vào lịch sử Trung đoàn Lam Sơn, là niềm tự hào của tập thể trung đoàn anh hùng, như một bài ca Không quân nhân dân Việt Nam, góp phần tô thắm truyền thống vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.