MÂY TRẮNG PHỒN XƯƠNG VÀ DẤU CHÂN "HÙM XÁM" GIỮA ĐẠI NGÀN YÊN THẾ
Vũ Quỳnh Anh
Những ai từng bước chân qua vùng đất Yên Thế ngày nay, đi dưới những tán rừng già xanh thẫm và lắng nghe tiếng gió ngàn vi vu qua đồn Phồn Xương cổ kính, hẳn vẫn như cảm nhận được hơi thở quật cường của ba mươi năm lịch sử máu và hoa. Nơi ấy, từng tấc đất, từng dòng sông, từng ngọn núi đều in sâu dấu chân của Hoàng Hoa Thám – người con áo vải đã dành trọn cả đời mình để che chở cho dân lành và gìn giữ dải đất quê hương trước bão táp ngoại xâm.
Không sinh ra trong chốn nhung lụa hay dòng dõi tướng lĩnh, Hoàng Hoa Thám trưởng thành từ chính nỗi đau mất nước và sự bóc lột tàn nhẫn của thực dân. Ông hiểu từng ngọn cây, từng con suối, thấu hiểu tấm lòng khát khao tự do của những người nông dân quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời. Chính tình thương yêu bách tính và sự gắn bó máu thịt với xóm làng đã biến ông thành vị thủ lĩnh được nhân dân hết lòng chở che, che chở. Trong những năm tháng hòa hoãn ngắn ngủi tại đồn Phồn Xương, ông cho nghĩa quân tăng gia sản xuất, mở chợ, khôi phục lễ hội, chăm lo đời sống cho đồng bào, biến chốn chiến trường gươm khua đao giật thành một vùng quê yên bình, trù phú. Người dân không chỉ tôn kính ông như một vị tướng bách chiến bách thắng mà còn thương yêu ông như người cha, người anh ruột thịt trong gia đình.
Nhưng cuộc chiến giữ rừng chưa bao giờ bớt đi phần nghiệt ã. Đã có biết bao giọt nước mắt rơi xuống khi những người đồng đội thân thiết, những nghĩa sĩ áo vải lần lượt ngã xuống trong vòng vây dày đặc của kẻ thù. Nhưng dù phải đối mặt với thiếu tốn lương thảo, vũ khí thô sơ, hay sự vây ráp tàn bạo của hàng vạn quân Pháp được trang bị súng đạn hiện đại, Hoàng Hoa Thám chưa từng có một phút giây dao động hay nghĩ đến chuyện đầu hàng. Ngay cả khi vây cánh bị xé lẻ, sức kiệt lực tàn, ông vẫn chọn sống và chết giữa đại ngàn Yên Thế. Sự ra đi thanh thản nhưng oanh liệt của ông năm 1913 đã khép lại một thiên truyện lịch sử thấm đượm nước mắt và lòng tự hào. "Hùm xám" đã nằm xuống giữa lòng đất mẹ, nhưng tâm hồn ngút ngàn chi khí của ông vẫn sống mãi trong từng ngọn cây, vách đá, hòa cùng nhịp đập của sông núi Việt Nam.


