MẸ BA – NGƯỜI GIỮ LẠI KÝ ỨC LÀNG QUÊ TRONG NHỮNG NĂM HOA LỬA

Ở ấp 6, xã An Trường, huyện Càng Long, mỗi khi nhắc đến những năm tháng chiến tranh, người dân lớn tuổi vẫn kể về Mẹ Huỳnh Thị Ba bằng một sự kính trọng rất riêng. Không ai gọi Mẹ bằng danh hiệu trang trọng, mà thân thương gọi Mẹ bằng hai tiếng mộc mạc: “Mẹ Ba” – như cách gọi một người mẹ của làng quê, đã âm thầm tiễn con đi qua những năm tháng bom đạn.

Mẹ Huỳnh Thị Ba sinh năm 1918, lập gia đình cùng ông Nguyễn Văn Dựt (sinh năm 1910) và sinh được chín người con, bốn trai, năm gái. Gia đình đông con, cuộc sống nhiều vất vả, nhưng trong ký ức của bà con xóm làng, ngôi nhà của Mẹ luôn đầy ắp tình thương. Những đứa trẻ lớn lên không chỉ bằng bát cơm chắt chiu của người mẹ quê, mà bằng cả sự tần tảo, nhẫn nại và đức hy sinh âm thầm.

Chiến tranh chống đế quốc Mỹ lan về từng xóm nhỏ. Khi Tổ quốc cần, các con trai của Mẹ lần lượt rời mái nhà tranh để theo cách mạng. Mẹ không giữ con ở lại. Người ta kể rằng, mỗi lần tiễn con đi, Mẹ chỉ lặng lẽ chuẩn bị hành trang, dặn dò vài câu ngắn gọn, rồi đứng nhìn theo cho đến khi bóng con khuất sau lũy tre làng.

Người con đầu của Mẹ, liệt sĩ Nguyễn Văn Sỹ, sinh năm 1948, tham gia cách mạng từ năm 1966, giữ chức vụ Tiểu đội trưởng Giao bưu vận Trà Vinh. Công việc của anh lặng thầm nhưng vô cùng hiểm nguy – đưa thư, chuyển tài liệu, tiếp tế trong sự truy lùng gắt gao của địch. Ngày 11/12/1968, trên đường làm nhiệm vụ, anh bị địch bắn và hy sinh. Tin dữ về đến nhà, Mẹ Ba ngồi lặng rất lâu bên hiên, rồi mới thắp nén nhang tiễn con. Từ đó, trong mái nhà ấy, vắng đi một tiếng gọi thân quen.

Chưa đầy bốn năm sau, nỗi đau lại một lần nữa giáng xuống. Liệt sĩ Nguyễn Văn Liêm, sinh năm 1946, tham gia cách mạng năm 1969, là Tiểu đội trưởng lực lượng vũ trang Công an huyện Trà Cú. Anh được giao nhiệm vụ bám trụ địa bàn ấp Rẩy, xã Lưu Nghiệp Anh, xây dựng hầm bí mật, gây dựng cơ sở cách mạng, đối phó với bọn ác ôn. Ngày 14/12/1972, trong lúc thu dọn vũ khí thô sơ để bảo vệ căn cứ, lựu đạn bất ngờ phát nổ, anh hy sinh. Lần thứ hai nhận tin con ngã xuống, người ta không thấy Mẹ Ba khóc thành tiếng nữa. Mẹ chỉ lặng lẽ cúi đầu, như thể đã dồn hết nước mắt cho Tổ quốc từ những năm trước.

Sau chiến tranh, Mẹ Huỳnh Thị Ba tiếp tục sống giản dị giữa xóm làng, nuôi dạy các con còn lại nên người. Mẹ không một lời kể công, không một lời than trách. Mẹ mất năm 1997, mang theo nỗi nhớ con đến cuối đời.

Ngày 04/8/2014, Nhà nước truy tặng Mẹ danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” theo Quyết định số 1853/QĐ-CTN. Với người dân An Trường, đó là sự ghi nhận muộn màng nhưng hoàn toàn xứng đáng dành cho một người mẹ đã hiến dâng hai người con trai cho độc lập, tự do của đất nước.

Câu chuyện về Mẹ Huỳnh Thị Ba không chỉ nằm trong những trang hồ sơ hay quyết định khen thưởng, mà còn sống mãi trong ký ức của làng quê – nơi mỗi con đường, mỗi mái nhà đều in dấu những hy sinh thầm lặng. Với thế hệ hôm nay, đó là lời nhắc nhở sâu sắc rằng hòa bình có được là từ máu xương của bao người lính, và từ những người mẹ đã tiễn con đi mà không có ngày trở lại.