MẸ BÙI THỊ HƯƠNG
Sinh năm 1904 tại xứ đường phổi nổi tiếng Quảng Ngãi, nhưng má Bùi Thị Hương đã lưu lạc vào đất Đồng Nai từ đầu những năm 30. Má kết hôn với ông Lê Bá Đảng, người gốc Quảng Nam và sinh được 4 người con trai. Gia đình má từ thời kháng chiến chống Pháp đã là cơ sở của cách mạng. Ông Lê Bá Đảng vì hoạt động Việt Minh nên đã bị thực dân Pháp bắt tra tấn đánh đập dã man. Năm 1958, ông lâm bệnh nặng và qua đời. Một mình nơi đất khách quê người, má Hương thay chồng nuôi con và vẫn một lòng đi theo cách mạng. Người con đầu của má, anh Lê Hồng Phước trước giải phóng giữ cương vị Bí thư xã An Lợi, hoạt động tại địa phương. Người con thứ ba, anh Lê Văn Khê (sinh năm 1941), thoát li gia đình năm 1961, là Tiểu đội trưởng Tiểu đội du kích An Lợi. Thời kỳ 1960-1962, quân và dân Long Thành tích cực chuẩn bị lực lượng cho ngày Đồng khởi, nổi dậy “diệt ác phá kềm”. Tháng 10/1962, một cán bộ xã An Lợi phản bội móc nối với địch bày trận phục kích bắn chết anh Khê lúc anh cùng đơn vị đột nhập vào ấp xây dựng phong trào quần chúng. Địch phơi xác anh một đêm. Sáng hôm sau, chúng còn cho lính mang mã tấu đến định chặt đầu anh đem đi bêu trong xã. Khi biết tin, anh Phước đã kịp thời lấy được xác em mang đi chôn. Đau đớn vì cái chết của con trai, má Hương vẫn không sờn lòng. Tháng 2/1963, má tiếp tục cho anh Lê Văn Mùi (sinh năm 1940) nhập ngũ. Anh được biên chế vào Đại đội 1, bộ đội Long Thành. Năm 1968, đang hoạt động tại ấp 3, Long Thành, Trung úy Lê Văn Mùi được cấp trên rút về Tỉnh đội. Ngày 01/11/1969, trên đường đi công tác qua Lộc An, anh bị rơi vào ổ phục kích của lính Úc. Khi gia đình má Hương nghe tin, đi tìm xác con thì thi hài anh Mùi đã bị thất lạc, không rõ anh nằm tại đâu. Mất hai đứa con ruột thịt, nỗi đau đã quá sức chịu đựng của người mẹ. Nhưng má Hương còn khổ hơn vì bị địch theo dõi, quản chế gắt gao. Nhất cử, nhất động của má, chúng đều tra vấn, hạch hỏi. Bọn địch gọi má là “bà già AK” để ám chỉ tính chất “nguy hiểm” của má. Suốt những năm chiến tranh, nhà má bị pháo kích, bị bom dội làm cháy, dựng đi dựng lại nhiều lần. Năm 1967, người con trai út của má là anh Lê Văn Cại (sinh năm 1951), làm xã đội trưởng An Lợi, kiêm quyền bí thư xã. Ấp 7 An Lợi đồn bót địch dựng dày đặc, tưởng con ruồi bay qua không lọt. Nhưng hàng ngày má đi bán trứng vịt lộn vẫn theo dõi nắm tình hình hoạt động của địch. Đêm đến, lợi dụng lúc địch sơ hở, má mang cơm và đồ tiếp tế ra ruộng cho các con. Năm 1969, anh Lê Văn Cại đi công tác, không may vấp phải trái của địch, anh hi sinh nhưng má không hay biết. Đem cơm ra ruộng, má vẫn hỏi anh Phước: “Em đâu con? Kêu nó, cho nó ăn cơm”. Nhìn gương mặt mẹ hao gầy hằn những nỗi lo âu vất vả, người con trai cả thương đứt ruột, không dám báo tin em đã hi sinh. Má Bùi Thị Hương mất ngày 24/8 (âm lịch) năm 1982. Ngôi nhà xưa của má, giờ anh Lê Hồng Phước đang ở. Sau giải phóng, anh về làm việc ở Ban Kinh tế huyện Long Thành. Từ năm 1982, má Hương qua đời, anh xin nghỉ việc để về nhà nhang khói cho má và ba người em đã hi sinh. Má Bùi Thị Hương đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.
