MẸ BÙI THỊ MÈ: "BÀ MẸ TỔNG TIẾN CÔNG" VÀ NHỮNG CHUYẾN XE TIẾP TẾ GIỮA LÒNG SÀI GÒN

Nếu Mẹ Rành là biểu tượng của vùng ven "Đất thép", thì Mẹ Bùi Thị Mè lại là huyền thoại của phong trào đấu tranh đô thị ngay tại trung tâm Sài Gòn. Mẹ là một trí thức, một nhà giáo, nhưng trên hết là một Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đã dùng trí tuệ và sự khéo léo của mình để tổ chức mạng lưới hậu cần khổng lồ, tiếp tế cho các chiến dịch lớn, đặc biệt là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Mẹ Bùi Thị Mè sinh năm 1921 tại Long An, sau đó lên Sài Gòn sinh sống và hoạt động cách mạng. Với danh nghĩa là một phu nhân có địa vị, Mẹ đã lợi dụng sự sơ hở của giới thượng lưu Sài Gòn để xây dựng các cơ sở tiếp tế, nuôi giấu cán bộ ngay trong lòng nội thành.

Phóng viên: Thưa các cựu biệt động Sài Gòn, vai trò của Mẹ Bùi Thị Mè trong việc chuẩn bị cho các trận đánh vào cơ quan đầu não của địch quan trọng như thế nào?

Nhân chứng: Mẹ Mè chính là "tổng kho" của chúng tôi. Những chiếc xe hơi sang trọng của Mẹ thường xuyên chở vũ khí, thuốc nổ ngụy trang dưới những giỏ hoa tươi hoặc quà bánh để đi qua các trạm kiểm soát. Mẹ có biệt tài ngoại giao, có thể trò chuyện thân mật với giới chức chính quyền Sài Gòn để thu thập thông tin tình báo, rồi tối về lại lặng lẽ ngồi dưới ánh đèn dầu dịch mật mã, viết báo cáo gửi ra chiến khu. Mẹ đã hiến dâng những người con yêu quý của mình cho cách mạng, và chính Mẹ cũng là một chiến sĩ cảm tử trên mặt trận thầm lặng.

Trong chiến dịch Mậu Thân 1968, nhà Mẹ Mè là nơi hội họp bí mật của các thủ lĩnh biệt động. Mẹ không chỉ lo bữa ăn, chỗ ngủ mà còn trực tiếp đi trinh sát địa hình quanh Dinh Độc Lập, Tòa Đại sứ Mỹ để chỉ dẫn cho anh em. Khi nhiều người con của Mẹ hy sinh trong trận chiến này, Mẹ nén đau thương, tiếp tục mở rộng mạng lưới cứu trợ tù chính trị và chăm sóc thương binh bí mật.

Phóng viên: Điều gì làm nên phong thái đặc biệt của Mẹ Bùi Thị Mè – một trí thức yêu nước giữa lòng đô thị phồn hoa?

Nhân chứng: Đó là sự dung hòa giữa nét dịu dàng của người phụ nữ Nam Bộ và bản lĩnh của một nhà cách mạng kiên định. Mẹ luôn dạy chúng tôi rằng: "Đấu tranh trong lòng địch không chỉ bằng súng, mà bằng văn hóa và nhân cách". Ngay cả khi bị bắt và tra tấn, Mẹ vẫn giữ phong thái ung dung, tự tại, dùng lý lẽ của một nhà giáo để thuyết phục những người lính bên kia chiến tuyến trở về với chính nghĩa. Sau này, khi giữ chức vụ Thứ trưởng Bộ Y tế, Lao động và Thương binh của Chính phủ Cách mạng Lâm thời, Mẹ vẫn giữ lối sống giản dị, hết lòng vì đồng đội.

Mẹ Bùi Thị Mè là minh chứng cho việc lòng yêu nước không phân biệt tầng lớp, địa vị. Sự hy sinh của Mẹ và các con đã góp phần làm nên ngày toàn thắng. Mẹ không chỉ là mẹ của những liệt sĩ, Mẹ còn là biểu tượng của trí tuệ và lòng nhân ái Việt Nam, người đã biến tình yêu gia đình thành tình yêu Tổ quốc rộng lớn.