MẸ CAO THỊ KHỎI – CĂN NHÀ GIỮ LẠI MỘT ĐỜI CHỜ ĐỢI

MẸ CAO THỊ KHỎI – CĂN NHÀ GIỮ LẠI MỘT ĐỜI CHỜ ĐỢI

Trong căn nhà tình nghĩa ở thị trấn An Phú, huyện An Phú, nơi trang trọng nhất vẫn treo hai tấm Bằng Tổ quốc ghi công của chồng và người con duy nhất của Mẹ Việt Nam Anh hùng Cao Thị Khỏi.

Căn nhà ấy được chính quyền huyện xây dựng, trao tặng mẹ năm 1995. Đó không chỉ là một mái ấm lúc tuổi già, mà còn là nơi lưu giữ câu chuyện về một người phụ nữ đã dành cả cuộc đời cho chồng con, rồi lặng lẽ đi qua những mất mát quá lớn của chiến tranh.

Mẹ Cao Thị Khỏi sinh năm 1910, quê thị trấn An Phú, huyện An Phú. Mẹ có chồng và một người con trai duy nhất là liệt sĩ. Ngày 17/12/1994, Nhà nước phong tặng mẹ danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”.

“Mấy đi về hồi nào vậy?”

Ngày có khách đến thăm, mẹ bất chợt hỏi:

“Mấy đi về hồi nào vậy?”

Rồi mẹ cười, một nụ cười hồn hậu, vô tư.

Người khách ngẩn ngơ, chưa hiểu vì sao mẹ lại hỏi như thế. Nhưng những người hàng xóm đã quá quen với câu hỏi ấy.

Bởi từ những năm tháng cuối đời, mẹ thường lặp đi lặp lại câu nói ấy mỗi khi có người bước vào nhà.

Mẹ đã không còn nhớ rõ mọi chuyện.

Nhưng có lẽ, đằng sau sự lẫn quên ấy là một cuộc đời quá nhiều nhọc nhằn và mất mát.

Một người hàng xóm tốt bụng thường tranh thủ thời gian rảnh để lo cơm nước, chăm sóc mẹ kể rằng mẹ đã như vậy từ lâu.

Căn nhà yên bình.

Người mẹ ngồi đó.

Và phía sau nụ cười vô tư là cả một quãng đời đầy giông bão.

Người vợ gánh cả gia đình trên đôi vai

Thuở còn trẻ, mẹ lấy chồng là ông Phạm Văn Trọng, một người lính thường xuyên xa nhà.

Ông đi công tác, chiến đấu, ít có thời gian ở bên gia đình. Mọi gánh nặng cuộc sống vì thế dồn lên đôi vai người vợ.

Mẹ không than trách.

Ngược lại, mẹ luôn động viên chồng yên tâm công tác.

Mẹ chỉ có một người con trai duy nhất là Phạm Văn Sảnh, sinh năm 1930.

Để nuôi con khôn lớn, mẹ bươn chải từng ngày. Mẹ gánh hàng bán từng lá trầu, quả cau, chai dầu dừa, kiếm được bao nhiêu đều chắt chiu dành cho con.

Cuộc sống nghèo khó, nhưng mẹ cố giữ cho con được lớn lên trong tình thương.

Với mẹ, người con duy nhất ấy là niềm vui, là hy vọng của cả cuộc đời.

Người con duy nhất rời mái nhà

Phạm Văn Sảnh chưa học hết phổ thông thì nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, nối bước cha tham gia kháng chiến.

Mẹ biết con mình đi vào nơi hiểm nguy.

Nhưng mẹ vẫn để con lên đường.

Có lẽ lúc ấy, mẹ chỉ mong một ngày con trở về, giống như bao người mẹ vẫn mong con mình trở về sau những năm tháng chiến tranh.

Nhưng điều mẹ không bao giờ mong đợi cuối cùng đã xảy ra.

Ngày 2/3/1947, ông Phạm Văn Trọng và người con trai duy nhất Phạm Văn Sảnh cùng hy sinh.

Hai người thân yêu nhất của mẹ đã ra đi trong cùng một ngày.

Đó là một mất mát quá lớn đối với một người phụ nữ đã dành cả tuổi xuân để chờ chồng, nuôi con.

Từ ngày ấy, cuộc đời mẹ như lặng xuống.

Một đời sống trong tình thương của xóm làng

Nỗi đau quá lớn khiến tinh thần mẹ suy sụp.

Nhưng mẹ không bị bỏ lại một mình.

Người dân quanh xóm hiểu hoàn cảnh, thương mẹ và thường xuyên qua lại chăm sóc. Chính quyền địa phương cũng quan tâm, giúp đỡ mẹ.

Căn nhà tình nghĩa được dựng lên vào năm 1995 trở thành chỗ nương náu của mẹ những năm cuối đời.

Trong căn nhà ấy, hai tấm Bằng Tổ quốc ghi công luôn được đặt ở nơi trang trọng nhất.

Hai tấm bằng.

Hai cái tên.

Hai người thân yêu nhất đã vĩnh viễn nằm lại.

Còn người mẹ vẫn sống trong ký ức của riêng mình.

Có những lúc mẹ nhớ.

Có những lúc mẹ quên.

Nhưng tình thương của bà con, chính quyền và những người hàng xóm chưa bao giờ quên mẹ.

Một người mẹ, một căn nhà và một đời hy sinh

Ngày 17/12/1994, Nhà nước phong tặng Mẹ Cao Thị Khỏi danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”, ghi nhận sự hy sinh của mẹ và gia đình đối với đất nước.

Mẹ đã sống một cuộc đời không giàu có.

Mẹ chỉ có đôi quang gánh, những ngày chợ sớm, những tháng năm chờ chồng và người con duy nhất.

Rồi chiến tranh lấy đi cả hai.

Ông Phạm Văn Trọng và anh Phạm Văn Sảnh đã cùng hy sinh ngày 2/3/1947.

Mẹ ở lại.

Một mình mang theo nỗi đau của một gia đình mất đi hai người thân yêu nhất.

Có lẽ vì thế mà căn nhà tình nghĩa của mẹ không chỉ là một mái nhà. Đó là nơi giữ lại những ký ức cuối cùng của một người phụ nữ đã dành cả cuộc đời để chờ chồng, nuôi con, rồi phải học cách sống cùng khoảng trống không bao giờ lấp đầy.

Và câu hỏi mẹ thường nhắc lại:

“Mấy đi về hồi nào vậy?”

nghe tưởng như một câu nói của người đã quên đi hiện tại, nhưng biết đâu, trong một góc ký ức nào đó của mẹ, vẫn còn một mái nhà xưa, vẫn còn người chồng và người con trai duy nhất đang trên đường trở về.

Mẹ Cao Thị Khỏi đã đi xa, nhưng sự hy sinh của mẹ và gia đình vẫn còn được quê hương An Phú ghi nhớ – như một câu chuyện lặng lẽ mà day dứt của thời hoa lửa, nơi tình thương của người ở lại kéo dài hơn cả chiến tranh.