MẸ CŨNG ĐÃ VÀO CUỘC - Viết về Mẹ VNAH Nguyễn Thị Quyên
Nói đến phong trào cách mạng của nhân dân xã Phú Phụng trong thời gian chống Mỹ – Thiệu, không ai xa lạ gì với Ông Hai Chợ Lớn, một biệt danh thân thiết của một cán bộ cách mạng. Tuy nhiên, nếu không nhắc đến gia đình và sự đóng góp của bản thân một người Mẹ, nơi Ông Hai Chợ Lớn được nuôi nấng, chở che thì thật sự chưa đầy đủ.
Người đó là Mẹ Nguyễn Thị Quyên, sinh năm 1913, là mẹ của đứa con duy nhất, liệt sĩ Nguyễn Văn Sinh, cán bộ Tuyên huấn hy sinh ngày 26/10/1970 tại xã Long Trung, Cai Lậy, Tiền Giang. Mẹ gốc người ở Cái Sơn, Mỹ An (Vĩnh Long) về nhà chồng – ông Nguyễn Văn Đẹt, thường được gọi là ông Năm Đẹt ở ấp Phụng Đức B xã Phú Phụng. Nơi Mẹ ở và hoạt động là vùng giáp nước giữa hai con rạch: Rạch Kinh và Rạch Ấp Chợ. Khoảng cách giữa nơi này với trụ sở xã chưa đầy 02km theo đường chim bay. Hoàn cảnh gia đình Mẹ không giàu, cũng không nghèo. Đây là một phúc lớn trong thời chiến so với nhiều gia đình khác. Ông Hai Chợ Lớn là con của người anh thứ Tư của ông Năm Đẹt. Ông là cán bộ từ Long An về đây hoạt động. Phần lớn thời gian hoạt động ở Phú Phụng ông thường về trú ẩn trong nhà Mẹ.
Từ ngày có cán bộ về ở, một không khí mới của gia đình đã xuất hiện. Khi có điều kiện thì giác ngộ cách mạng dễ xảy ra, vì lòng yêu quê hương đất nước, vì không chịu nổi sự kìm kẹp của chính quyền tay sai. Từ đầu không phải dễ dàng chồng của Mẹ đồng tình. Nhưng Mẹ đã nhập cuộc. Mẹ và người con trai của mình đã tích cực tham gia hỗ trợ các hoạt động của Ông Hai Chợ Lớn và các cán bộ chiến sĩ đồng đội của ông. Công việc hàng ngày của Mẹ là canh gác, nấu cơm và đưa thư. Nhà Mẹ nhỏ, xây bằng gạch, phía trên mặt tiền có ô – văn, có thể là nơi trú ẩn an toàn khi bị động. Phía trước nhà là con sông nhỏ, bên kia bờ sông là một khu đất vườn, không có con đường nào khác dẫn đến đây. Đây là nơi Mẹ chọn làm nơi đào hầm trú ẩn cho cán bộ. Con sông này là cửa ngõ dẫn đến bờ sông Tiền Giang đi Cái Bè, Cai Lậy, Tân Phong thuộc Mỹ Tho khi xưa. Khu vực này rất mỏng vì nó cách bờ sông Tiền khoảng trên 01km. Do vậy khi có tình huống bị lộ bí mật, cán bộ phải vội vàng chuyển đi nơi khác. Bọn lính xã, lính quận thường đi lại ngang qua đây. Có lần có 06 tên cố vấn Mỹ đi qua ngang.
Bọn chúng dùng que sắt để tìm kiếm khám phá hầm trú ẩn của Việt Cộng. Chiến sĩ cán bộ đã phục sẵn chờ. Nhưng may cho chúng, hôm ấy cây cầu tre bị gãy, nên việc phục kích không thành. Năm 1968, một tên chiêu hồi “lẻo mép” đã mách với địch những bí mật. Sợ bị lộ, Mẹ khuyên con mình chuyển sang Cai Lậy, Tiền Giang hoạt động. Hai năm sau, chính nơi này liệt sĩ Nguyễn Văn Sinh đã hy sinh.
Trong thời gian Mẹ hoạt động, có một thuận lợi lớn cho gia đình của Mẹ để che chở cán bộ. Theo bà con hàng xóm kể rằng, ông Năm Đẹt biết “bùa”. Vì vậy tụi lính, kể cả lính quận cũng không dám đến xét nhà. Tuy nhiên cũng có lần, Mẹ bị bắt đưa về bót ở lộ Cả Đô, để đào đất, làm cỏ. Một hình thức tập trung gia đình cách mạng để răn đe, khai thác.
Mẹ mất năm 1991 hưởng thọ 78 tuổi. Hai ông bà được an nghỉ nơi mộ phần trong vườn phía sau nhà. Ngày 24/4/1995, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam đã truy tặng mẹ Nguyễn Thị Quyên, danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng vì đã có con độc nhất hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc.
