Mẹ Đặng Thị Thỉ và nỗi đau mất cả chồng lẫn người con duy nhất
Ở thôn Thiện Đông, xã Diên Sanh, Mẹ Việt Nam Anh hùng Đặng Thị Thỉ đã ở tuổi “xưa nay hiếm”. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày chiến tranh kết thúc, nhưng mỗi khi nhắc về chồng và người con trai duy nhất đã hy sinh, ký ức trong mẹ vẫn nguyên vẹn. Nỗi đau ấy không thể xóa nhòa theo thời gian, bởi đó là những người thân yêu nhất mà mẹ đã vĩnh viễn mất đi trong những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh.
Người chồng ngã xuống ngay tại nhà
Mẹ Thỉ lấy chồng và sinh được một người con trai duy nhất là Lê Anh Tuấn. Những năm chiến tranh, gia đình mẹ là một trong những cơ sở tham gia nuôi giấu cán bộ, làm liên lạc và tiếp tế lương thực cho lực lượng cách mạng.
Cuộc sống khi ấy luôn đối mặt với hiểm nguy. Mỗi lần cán bộ đến nhà, vợ chồng mẹ tìm cách che giấu, bảo vệ. Những bao gạo, những chuyến liên lạc tưởng như bình thường nhưng đều có thể phải đánh đổi bằng tính mạng.
Năm 1968, bi kịch ập xuống gia đình. Chồng mẹ bị địch phục kích và bắn hy sinh ngay tại nhà.
Người phụ nữ ấy mất đi người bạn đời khi cuộc chiến vẫn đang diễn ra khốc liệt. Nhưng thay vì rời bỏ quê hương, mẹ tiếp tục bám trụ, tiếp tục tham gia cách mạng. Người chồng đã ngã xuống, nhưng con đường mà ông lựa chọn vẫn được mẹ tiếp bước.
Người con duy nhất dành tuổi xuân cho cách mạng
Nối tiếp sự kiên cường của cha, Lê Anh Tuấn lớn lên trong những năm tháng chiến tranh và sớm giác ngộ cách mạng. Năm vừa tròn 18 tuổi, anh hăng hái tham gia hoạt động và được bầu làm Phó An ninh xã.
Tuổi thanh xuân của người con trai duy nhất gắn với những nhiệm vụ giữa vùng đất luôn bị địch càn quét, bom đạn đe dọa. Anh chưa kịp lập gia đình, chưa kịp xây dựng một cuộc sống riêng cho mình.
Anh dành tất cả những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho cách mạng.
Tháng 1/1975, trong một lần làm nhiệm vụ, anh ẩn nấp dưới hầm thì bị địch phát hiện và xả súng. Người con trai duy nhất của mẹ hy sinh khi mới bước qua tuổi 23.
Điều khiến nỗi đau ấy càng trở nên day dứt là thời điểm anh ngã xuống, ngày quê hương được giải phóng chỉ còn cách đó vài tháng.
“Con trai mẹ ngày ấy vì quyết tâm theo cách mạng nên dành tất cả tuổi xuân cho cách mạng, chưa có người yêu. Chồng hy sinh, người con duy nhất của mẹ cũng hy sinh. Không có nỗi đau nào lớn hơn”, mẹ Thỉ nghẹn ngào.
Nén nỗi đau riêng, chờ ngày đất nước hòa bình
Mất chồng rồi mất người con duy nhất, mẹ Thỉ gần như không còn người thân yêu nhất bên cạnh. Nhưng mẹ vẫn cố gắng nén nỗi đau riêng, tiếp tục tham gia cách mạng với một niềm tin: rồi sẽ đến ngày quê hương sạch bóng quân thù.
Có lẽ chính niềm tin ấy đã giúp người mẹ vượt qua những tháng ngày tưởng như không thể vượt qua.
Chiến tranh kết thúc. Đất nước thống nhất. Hòa bình trở về trên quê hương. Nhưng với mẹ, chiến thắng ấy cũng mang theo một khoảng trống suốt đời không thể lấp đầy. Bởi người chồng đã hy sinh và người con trai duy nhất cũng không thể trở về chứng kiến ngày quê hương hòa bình.
Hơn nửa thế kỷ sau, khi nhắc lại câu chuyện, mẹ vẫn không nói nhiều về những gian khổ mà mình đã trải qua. Mẹ chỉ nhớ về chồng, về người con trai còn quá trẻ và về những năm tháng mà cả gia đình đã lựa chọn đứng về phía cách mạng.
Sự hy sinh của mẹ Đặng Thị Thỉ có lẽ không thể đo đếm bằng những con số hay những phần thưởng. Đó là sự hy sinh của một người vợ mất chồng, một người mẹ mất đứa con duy nhất nhưng vẫn kiên cường sống tiếp, mang theo niềm tin vào ngày đất nước độc lập.
Hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, câu chuyện của mẹ là một phần ký ức không thể thiếu về những năm tháng chiến tranh. Bởi phía sau mỗi người lính ngã xuống còn có những người mẹ, người vợ ở hậu phương âm thầm chịu đựng mất mát. Họ không cầm súng nơi chiến trường, nhưng cũng đã dành cho Tổ quốc những gì quý giá nhất của cuộc đời mình.
Mẹ Việt Nam Anh hùng Đặng Thị Thỉ là một trong những người mẹ như thế - một người mẹ đã mất cả chồng và người con duy nhất, nhưng vẫn giữ trọn niềm tin vào cách mạng và đất nước. Sự hy sinh ấy sẽ mãi là một phần thiêng liêng của lịch sử dân tộc.


