Mẹ Đỗ Thị Phức – Người mẹ kiên cường giữa vùng đất lửa Nam Thái Sơn

Mẹ Đỗ Thị Phức, thường gọi là mẹ Gấm, sinh năm 1906, quê ở xã Phương Xá, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Hà. Năm 1941, gia đình mẹ nằm trong số 750 gia đình bị thực dân Pháp đưa vào Nam Bộ khai phá đồn điền, sau đó trở thành cư dân của ấp 2, kênh 3, xã Nam Thái Sơn, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang. Chứng kiến cảnh áp bức, bất công và cuộc sống cơ cực của người dân, mẹ sớm nuôi lòng căm thù quân xâm lược và tích cực tham gia cách mạng.

Người mẹ làm giao liên, nuôi giấu cán bộ

Ngay từ trước năm 1945, gia đình mẹ đã là một cơ sở cách mạng trung kiên. Mẹ làm nhiệm vụ giao liên, chuyển công văn, thư từ cho Đảng bộ địa phương. Trong kháng chiến chống Pháp, mẹ tham gia Hội mẹ chiến sĩ, tích cực phục vụ bộ đội chiến đấu.

Bước vào thời kỳ chống Mỹ, mẹ tiếp tục hoạt động ở vùng tranh chấp giữa ta và địch. Dù bị địch kìm kẹp, mẹ vẫn kiên quyết bám đất, giữ nhà, nuôi giấu cán bộ, bộ đội và du kích, nhất quyết không vào ấp chiến lược.

Suốt nhiều tháng, mẹ âm thầm đào một hầm bí mật để làm nơi che giấu cán bộ, chiến sĩ. Năm 1960, căn hầm ấy từng là nơi một chi bộ Đảng tổ chức họp. Có lần địch phát hiện và định ném lựu đạn xuống hầm, mẹ đã lấy thân mình che miệng hầm, quyết bảo vệ những người đang ở bên dưới.

Người mẹ trinh sát giả làm người ăn xin

Không chỉ nuôi giấu cán bộ, mẹ Đỗ Thị Phức còn trực tiếp thực hiện nhiều nhiệm vụ nguy hiểm.

Năm 1968, mẹ vận động nhân dân đấu tranh hỗ trợ lực lượng vũ trang. Mẹ thường dùng khăn len làm ám hiệu cho bộ đội và đoàn biểu tình tiến lên vây đồn, đồng thời tuyên truyền, vận động binh lính địch trở về với gia đình.

Để nắm tình hình quân địch, mẹ từng dẫn hai cháu lên Rạch Giá, giả làm người ăn xin để điều tra tình hình rồi báo cáo cho cán bộ cơ sở. Với dáng vẻ của một bà già nghèo khổ dắt theo hai đứa trẻ, mẹ đã qua được sự kiểm soát của địch mà chúng không hề hay biết thân phận thực sự của mình.

Bằng sự mưu trí ấy, mẹ đã nhiều lần vượt qua vòng vây, vận chuyển hàng trăm lần tài liệu, công văn từ xã lên tỉnh an toàn.

Tay không đứng trước xe tăng

Năm 1972, khi bộ đội và du kích chiến đấu chống càn trên cánh đồng Nam Thái, mẹ vận động nhân dân góp gạo rồi nắm cơm, bọc vào khăn và đưa ra từng ụ chiến đấu cho bộ đội, du kích.

Mẹ còn dẫn đầu 40 cuộc đấu tranh chính trị của nhân dân với địch. Có lần, mẹ cầm cờ tiến thẳng lên thị xã Rạch Giá, yêu cầu Mỹ và chính quyền tay sai bồi thường nhân mạng.

Đặc biệt, trong một lần địch dùng xe tăng định ủi phá xóm làng, mẹ đã tay không đứng chặn trước mũi xe tăng. Trước sự gan dạ của người phụ nữ đã ở tuổi cao, quân địch phải chùn bước.

Không chỉ giúp đỡ bộ đội bằng lương thực và nơi ăn chốn ở, mẹ còn làm tốt công tác địch vận, vận động được nhiều binh lính đối phương bỏ súng, trở về với cách mạng.

Sáu người con, cháu hy sinh

Từ năm 1963 đến năm 1972, mẹ Đỗ Thị Phức lần lượt có sáu người con, cháu hy sinh. Nỗi đau mất mát không thể kể hết, nhưng mẹ vẫn nén đau thương, tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng và giúp đỡ bộ đội, du kích.

Mẹ từng bốn lần bị địch bắt, bị tra khảo, đe dọa và dụ dỗ. Nhưng trước mọi thủ đoạn, mẹ vẫn giữ vững khí tiết, không khuất phục.

Người dân xã Nam Thái Sơn kính phục mẹ bởi sự gan dạ, lòng yêu nước và sự che chở mà mẹ dành cho cán bộ, bộ đội, du kích. Trong những năm tháng chiến tranh, căn nhà và căn hầm bí mật của mẹ trở thành một điểm tựa quan trọng cho lực lượng cách mạng.

Người mẹ được phong tặng danh hiệu Anh hùng

Những đóng góp và chiến công của mẹ Đỗ Thị Phức được Nhà nước ghi nhận bằng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất.

Ngày 6/11/1978, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng mẹ danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Cuộc đời mẹ Đỗ Thị Phức là câu chuyện về một người phụ nữ bình dị nhưng có ý chí phi thường. Mẹ vừa là người mẹ, người bà, vừa là giao liên, trinh sát, cơ sở cách mạng, người nuôi giấu cán bộ và người trực tiếp đấu tranh với quân địch.

Từ căn hầm bí mật đến những cuộc đấu tranh giữa lòng địch, từ những nắm cơm gửi ra trận địa đến khoảnh khắc tay không đứng trước xe tăng, mẹ đã dành trọn những năm tháng chiến tranh cho cách mạng.

Mẹ Đỗ Thị Phức – mẹ Gấm – đã để lại hình ảnh một người mẹ Việt Nam kiên cường, lấy lòng dũng cảm và tình yêu quê hương làm sức mạnh để vượt qua những năm tháng chiến tranh khốc liệt.