Mẹ Đoàn Thị Hộ: Những Đứa Con Lên Đường Từ Ấp Đon
Giữa lòng xã Nhị Long, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh, có một ngôi nhà từng rộn rã tiếng cười của tám người con, nhưng cũng chính nơi ấy đã chứng kiến những giọt nước mắt thầm lặng của một người mẹ khi tiễn con đi mãi không về. Đó là câu chuyện của mẹ Đàn Thị Hộ (1901 – 1990).
Mẹ Đoàn Thị Hộ nên duyên cùng ông Nguyễn Văn Chi (sinh năm 1896). Trong sự tảo tần của những người con đất Kinh, mẹ và cha đã cùng nhau nuôi dạy 8 người con (4 trai, 4 gái) khôn lớn. Gia đình đông con vốn là niềm hạnh phúc lớn lao, nhưng khi đất nước lâm nguy, mẹ đã sẵn lòng gác lại niềm riêng, tiễn những người con trai của mình tham gia vào hàng ngũ du kích và thanh niên xung phong tại địa phương.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, mẹ Hộ đã lần lượt nhận về những dòng tin dữ. Hai người con trai của mẹ đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, ngay trên chính mảnh đất quê hương mình:
1. Liệt sỹ Nguyễn Văn Tường (sinh năm 1931): Anh tham gia cách mạng từ rất sớm, năm 1949, khi mới 18 tuổi. Là Phân đoàn trưởng thanh niên ấp Đon, anh luôn đi đầu trong các phong trào. Vào ngày 19/5/1952, trong một nhiệm vụ trinh sát đưa đường cho bộ đội đánh đồn, anh bị địch phát hiện và bắn hy sinh. Anh ngã xuống khi mùa xuân của tuổi trẻ đang rực rỡ nhất.
2. Liệt sỹ Nguyễn Văn Ngàn (sinh năm 1929): Tiếp nối chí hướng của em trai, anh tham gia làm chiến sỹ du kích ấp Đon vào tháng 3/1963. Chỉ vài tháng sau, ngày 19/9/1963, trong lúc được phân công theo dõi nắm tình hình địch, anh bị phát hiện và đã anh dũng hy sinh dưới họng súng quân thù.
Mất đi hai người con trai chỉ trong vòng hơn mười năm, nỗi đau của mẹ Hộ cứ chồng chất lên nhau. Nhưng vượt lên tất cả, mẹ vẫn là hậu phương vững chắc, là biểu tượng của sự kiên cường cho các người con còn lại noi theo.
Mẹ Đoàn Thị Hộ qua đời vào năm 1990, thọ 89 tuổi. Mẹ đã đi qua gần trọn một thế kỷ, chứng kiến cả những đau thương và ngày toàn thắng của dân tộc.
Để ghi nhớ công ơn trời biển và sự hy sinh lớn lao của mẹ, vào ngày 04/8/2014, Chủ tịch nước đã truy tặng mẹ danh hiệu cao quý: "BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG" theo Quyết định số 1853/QĐ-CTN.
Lời kết: Câu chuyện về mẹ Đoàn Thị Hộ và hai người con liệt sỹ tại ấp Đon, xã Nhị Long sẽ mãi là một phần ký ức hào hùng của người dân Trà Vinh. Những hy sinh ấy đã góp phần viết nên hai chữ "Tự do" cho thế hệ hôm nay và mai sau.
