Mẹ Doãn Thị Tần – Người mẹ của mười đóa hoa Đồng Lộc
Mẹ Doãn Thị Tần, quê xã Đồng Lộc (nay thuộc thị trấn Đồng Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh), là thân mẫu của Võ Thị Tần – Tiểu đội trưởng của 10 nữ thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc. Sau khi người con gái yêu quý cùng chín đồng đội anh dũng hy sinh ngày 24/7/1968, mẹ đã vượt qua nỗi đau mất con, dành nhiều năm gìn giữ ký ức về Đồng Lộc, tiếp đón các đoàn khách đến tri ân và trở thành biểu tượng của những người mẹ Việt Nam âm thầm hiến dâng con cho Tổ quốc.
Những ai từng đến Ngã ba Đồng Lộc đều không thể quên hình ảnh ngọn đồi nhỏ, nơi mười cô gái thanh niên xung phong đã mãi mãi nằm lại ở tuổi mười tám, đôi mươi.
Nhưng phía sau câu chuyện về mười cô gái ấy còn có nỗi đau lặng thầm của những người mẹ.
Trong số đó có mẹ Doãn Thị Tần, người đã sinh thành và nuôi dưỡng Võ Thị Tần, Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4.
Gia đình mẹ sống bằng nghề nông.
Cuộc sống nghèo khó nhưng luôn chan chứa tình yêu thương.
Ngay từ nhỏ, Võ Thị Tần đã là cô gái chăm chỉ, học giỏi và rất thương cha mẹ.
Mỗi buổi chiều đi làm đồng về, em lại giúp mẹ nấu cơm, chăm em và vá lại những tấm áo đã sờn vai.
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, Võ Thị Tần tình nguyện gia nhập lực lượng thanh niên xung phong.
Ngày con gái khoác ba lô lên đường, mẹ lặng lẽ sửa lại chiếc khăn quàng trên vai con.
Mẹ không níu kéo.
Chỉ dặn một câu:
"Con đi giữ đường cho xe ra tiền tuyến. Mẹ ở nhà chờ ngày đất nước hòa bình."
Đó là lần cuối cùng mẹ được nhìn thấy con gái.
Suốt những tháng ngày sau đó, Đồng Lộc trở thành "tọa độ lửa".
Máy bay Mỹ liên tục đánh phá nhằm cắt đứt tuyến chi viện chiến lược.
Tiểu đội của Võ Thị Tần ngày đêm san lấp hố bom, mở đường cho xe qua.
Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968, sau nhiều đợt bom dữ dội, khi các cô vừa hoàn thành việc thông đường và trở về hầm trú ẩn thì một loạt bom khác bất ngờ trút xuống.
Cả mười cô gái đều anh dũng hy sinh.
Tin dữ truyền về làng.
Mẹ Doãn Thị Tần như chết lặng.
Mẹ cùng bà con vượt nhiều cây số đến Đồng Lộc.
Trước mắt mẹ chỉ còn những nấm đất mới đắp và chiếc cuốc, chiếc xẻng còn vương bùn đất.
Mẹ ôm di vật của con vào lòng mà không nói thành lời.
Nỗi đau ấy theo mẹ suốt phần đời còn lại.
Nhưng mẹ không chìm trong tuyệt vọng.
Mỗi khi có học sinh, chiến sĩ hay du khách đến Đồng Lộc, mẹ đều kể về Võ Thị Tần và chín người đồng đội bằng giọng nói bình thản nhưng đầy tự hào.
Mẹ bảo:
"Các con tôi còn rất trẻ, nhưng đã sống một cuộc đời thật đẹp."
Những lời kể của mẹ khiến biết bao người rơi nước mắt.
Mỗi năm đến ngày 24 tháng 7, mẹ lại lặng lẽ thắp hương cho con và chín cô gái.
Đối với mẹ, họ không chỉ là đồng đội của Võ Thị Tần mà đều là những đứa con chung của mình.
Đảng và Nhà nước đã phong tặng mẹ danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng, ghi nhận sự hy sinh và những cống hiến to lớn của gia đình đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Đến cuối cuộc đời, điều mẹ mong mỏi nhất không phải là những lời ca ngợi, mà là thế hệ trẻ sẽ hiểu giá trị của hòa bình và biết sống xứng đáng với sự hy sinh của lớp người đi trước.
Ngày nay, tại Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc, hình ảnh mẹ Doãn Thị Tần vẫn được nhiều người nhắc nhớ như biểu tượng của đức hy sinh, lòng bao dung và tình mẫu tử thiêng liêng.
Mỗi bước chân đến Đồng Lộc không chỉ là hành trình tưởng nhớ mười cô gái anh hùng, mà còn là dịp để tri ân những người mẹ đã lặng lẽ hiến dâng những điều quý giá nhất cho Tổ quốc.



