MẸ ĐỢI BÊN CỬA

Mỗi buổi chiều, mẹ lại ra ngồi bên cửa.

Người hàng xóm hỏi:

“Chị đợi ai?”

Mẹ cười:

“Đợi thằng Tâm.”

Tâm đi đã nhiều năm.

Ban đầu, mẹ vẫn nhận thư đều.

Thư của Tâm không dài.

Anh thường viết rằng mình khỏe, rằng đồng đội tốt, rằng mẹ đừng lo.

Có một lần anh viết:

“Sau này về, con sẽ sửa lại mái nhà.”

Mẹ giữ lá thư ấy riêng.

Mái nhà cũ vẫn dột mỗi khi mưa.

Người cha bảo:

“Để tôi sửa.”

Mẹ lắc đầu:

“Thằng Tâm bảo nó sửa.”

Người cha hiểu.

Ông không nói nữa.

Mỗi lần trời mưa, hai vợ chồng lại lấy chậu đặt dưới những chỗ dột.

Mẹ vẫn nói:

“Để dành cho nó.”

Năm tháng trôi qua.

Thư ít dần.

Rồi không còn thư.

Người đưa thư đến một ngày nọ.

Mẹ nhìn thấy ông từ xa.

Bà đứng dậy rất nhanh.

Nhưng lần này, người đưa thư không cười.

Mẹ hiểu.

Bà ngồi xuống.

Không ai nói gì.

Sau ngày ấy, mẹ vẫn ra cửa mỗi chiều.

Người hàng xóm thương bà:

“Chị biết nó không về nữa mà.”

Mẹ gật:

“Biết.”

“Vậy sao vẫn đợi?”

Mẹ nhìn con đường trước nhà.

“Đợi để nhớ.”

Câu trả lời khiến người hàng xóm không biết nói gì.

Thời gian tiếp tục trôi.

Mái tóc mẹ bạc.

Người cha mất.

Tâm vẫn không trở về.

Mái nhà cũ được con cháu sửa lại nhiều lần, nhưng mẹ không bao giờ quên câu nói ngày trước:

“Sau này về, con sẽ sửa.”

Đó chỉ là một lời hứa nhỏ.

Nhưng nó đã trở thành một phần cuộc đời bà.

Những năm cuối đời, mẹ yếu dần.

Một buổi chiều, bà vẫn ngồi bên cửa.

Cháu hỏi:

“Bà có mệt không?”

Bà lắc đầu.

“Không.”

“Bà đợi chú Tâm à?”

Bà cười.

“Ừ.”

“Nhưng chú đi lâu rồi.”

Bà nhìn cháu.

“Bà biết.”

Đứa cháu ngồi xuống cạnh bà.

Hai bà cháu cùng nhìn con đường.

Chiều hôm ấy trời rất đẹp.

Nắng vàng phủ lên hàng cây.

Mẹ nhắm mắt một lúc.

Bà nói rất khẽ:

“Thằng Tâm mà về thì bảo nó… mẹ không giận vì nó về muộn.”

Đứa cháu nắm tay bà.

Những lời cuối cùng ấy trở thành câu chuyện được gia đình kể lại nhiều năm.

Người mẹ ấy đã đợi một người con suốt phần đời còn lại.

Không phải vì bà không hiểu chiến tranh.

Mà vì tình mẫu tử không có khái niệm “đã quá muộn”.

Có những người mẹ không còn chờ một bước chân ngoài cổng.

Họ chỉ chờ ký ức của con mình trở về mỗi ngày.

Và những người lính đã hy sinh không chỉ để lại một khoảng trống trong đơn vị.

Họ để lại khoảng trống trong một căn nhà.

Trên một mâm cơm.

Bên một cánh cửa.

Trong cuộc đời của những người thân yêu.

Đó là phần mất mát của chiến tranh mà những con số thống kê không thể nói hết.