Mẹ Dương Thị Hoa sinh năm 1931, quê quán xã Hòa Tịnh, huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh LongMẹ Dương Thị Hoa sinh năm 1931, quê quán xã Hòa Tịnh, huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long

Bài viết:

Có những con người đi qua chiến tranh mà không để lại tên trong sách lịch sử, không có tượng đài, không có trang sử vàng, nhưng cuộc đời của họ lại chính là một bản anh hùng ca thầm lặng. Trong số đó Mẹ Việt Nam Anh hùng Dương Thị Hoa – một người mẹ đã hi sinh cả cuộc đời mình cho chồng, cho con và cho Tổ quốc.

Mẹ Dương Thị Hoa sinh năm 1931, quê quán xã Hòa Tịnh, huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long (nay thuộc xã Bình Phước, tỉnh Vĩnh Long).Năm nay mẹ 95 tuổi và sống cùng người con trai út. Mẹ sinh được 9 người con. Cuộc đời mẹ gắn liền với chiến tranh, đói nghèo, nước mắt và những lần tiễn biệt mà không biết ngày gặp lại.

Chồng của mẹ là người được xã giao nhiệm vụ đi thu tiền, vận động các khoản đóng góp của nhân dân trong xã để phục vụ cho hoạt động cách mạng. Ngoài ra, ông còn là cơ sở cách mạng, thường xuyên liên lạc, hỗ trợ cho cán bộ trong vùng. Chính vì vậy, ông nhiều lần bị địch nghi ngờ, theo dõi và cuối cùng bị bắt giam suốt 3 năm trời. Trong thời gian bị giam, ông bị tra hỏi, đánh đập, cuộc sống vô cùng cực khổ. Ở nhà, mẹ một mình nuôi đàn con nhỏ, vừa lo miếng ăn từng bữa, vừa thấp thỏm không biết chồng còn sống hay đã chết.

Sau khi được thả về, chưa kịp nghỉ ngơi bao lâu thì ông lại tiếp tục công việc cho cách mạng. Trong một lần ông đi dự đám tang của người trong xã , không may bị gián điệp báo cho địch rằng trong đám có nhiều cán bộ cách mạng. Địch lập tức cho máy bay và lính đến bao vây, càn quét. Trong lúc hỗn loạn, ông bị trúng đạn nặng và hi sinh, để lại mẹ cùng 8 người con còn thơ dại. Từ giây phút đó, mẹ chính thức trở thành góa phụ giữa thời chiến, một mình gánh cả gia đình trên đôi vai gầy gò.

Lúc ông mất, ông vừa mới thu được một khoản tiền của xã theo nhiệm vụ, chưa kịp giao lại nên đã cất trong hầm bí mật sau vườn nhà. Ngoài ra, ông còn cất giữ 1 khẩu súng lục và lựu đạn phục vụ cho hoạt động cách mạng. Sau khi hi sinh, ông đã báo mộng cho người con gái thứ ba là bà Minh Hải, chỉ rõ vị trí nơi cất giấu. Nhờ vậy, gia đình đã tìm được toàn bộ số tiền và vũ khí, rồi đem giao nộp lại đầy đủ cho xã. Trong hoàn cảnh nghèo khó, mất mát như vậy, nhưng gia đình vẫn một lòng trung thực, đặt lợi ích của cách mạng lên trên tất cả.

Nỗi đau của mẹ chưa dừng lại ở đó. Người con trai đầu của mẹ là ông 2 (bí danh Hồng Vân), tham gia lực lượng quân y, đã hi sinh trong chiến tranh. Trong một lần bị địch tập kích tại Cái Kè – Vĩnh Long, ông bị bắn và mất năm 1968. Khi nhận lại thi thể con, mẹ gần như gục ngã, bởi con không còn nguyên vẹn. Nỗi đau ấy không chỉ là mất con, mà là mất đi cả một phần máu thịt của chính mình.

Người con thứ tư của mẹ là ông Chí Quang, giữ chức Bí thư xã, bị địch bắt giam và tra tấn suốt 3 năm trong tù. Dù bị đánh đập, hành hạ cả thể xác lẫn tinh thần, ông vẫn không khai báo, không phản bội cách mạng. Người con thứ sáu của mẹ cũng tham gia bộ đội, hiện nay là cựu chiến binh của xã. Người con thứ chín từng công tác trong ngành công an, phục vụ nhân dân, bảo vệ trật tự xã hội.

Thời điểm đó, những người mang họ Hồ thường bị cho là có liên quan đến cách mạng, dễ bị gọi hỏi, xét hỏi, thậm chí bắt bớ vô cớ.

Chính vì vậy, con cái của Mẹ khi ra ngoài tuyệt đối không dám khai đúng họ thật của mình. Khi đi làm giấy tờ, đi học hay tiếp xúc với người lạ, các con đều phải khai gian là họ Nguyễn để tránh bị chú ý. Có khi chỉ một câu hỏi “con họ gì?” cũng khiến cả nhà thót tim, bởi nếu lỡ khai đúng họ thật, rất có thể sẽ bị gọi lên tra hỏi, bị theo dõi, thậm chí bị bắt và tra tấn.

Việc phải sống dưới một cái tên không phải của mình, phải giấu đi cả dòng họ và gốc gác thật sự, là nỗi tủi thân và sợ hãi mà chỉ những người từng sống trong thời chiến mới hiểu được. Nhưng trong hoàn cảnh đó, để bảo toàn mạng sống và giữ an toàn cho gia đình, con cái của Mẹ buộc phải chấp nhận từ bỏ họ thật của mình suốt một thời gian dài, coi đó như một cách để tồn tại giữa sự truy lùng và đàn áp của kẻ thù.

Suốt cả cuộc đời, mẹ Dương Thị Hoa sống trong cảnh liên tục tiễn người thân ra đi mà không biết ngày trở lại. Mẹ tiễn chồng vào tù, rồi tiễn chồng ra chiến trường và mãi mãi không trở về. Mẹ tiễn con ra trận, rồi nhận lại con trong hình hài không còn nguyên vẹn. Có những nỗi đau không thể khóc thành tiếng, chỉ có thể nuốt vào trong lòng mà sống tiếp.

Thế nhưng, chưa bao giờ mẹ than trách số phận. Mẹ vẫn lặng lẽ làm lụng, nuôi con, dạy con sống tử tế, trung thực, yêu nước và không bao giờ quay lưng với cách mạng. Đối với mẹ, mất mát là nỗi đau riêng, còn đất nước là nghĩa lớn.

Với những hi sinh to lớn ấy, mẹ đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý “Mẹ Việt Nam Anh hùng”. Đồng thời, gia đình nhiều năm liền được địa phương công nhận là “Gia đình cách mạng gương mẫu”, bởi nhiều thế hệ trong gia đình đều có đóng góp cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.