MẸ HÒA ĐỒNG CHẶN XE TĂNG – BIỂU TƯỢNG KIÊN CƯỜNG CỦA ĐỘI QUÂN TÓC DÀI PHÚ YÊN

MẸ HÒA ĐỒNG CHẶN XE TĂNG – BIỂU TƯỢNG KIÊN CƯỜNG CỦA ĐỘI QUÂN TÓC DÀI PHÚ YÊN

Quá khứ hào hùng từ vùng đất gian lao

Những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, mảnh đất Tuy Hòa 1 (nay là xã Tây Hòa, tỉnh Đắk Lắk) phải chịu sự kìm kẹp gay gắt của kẻ thù. Chúng mở chiến dịch “Hải Yến”, dồn dân lập ấp chiến lược, xây dựng mạng lưới mật vụ dày đặc hòng tạo nên những “vành đai trắng”, cắt đứt mối quan hệ máu thịt giữa nhân dân và cách mạng.

Thế nhưng, “Đảng bám dân, dân bám đất”, tinh thần bất khuất của người dân nơi đây chưa bao giờ nguội lạnh. Từ cuối năm 1963, dưới sự lãnh đạo của Huyện ủy, nhân dân ấp Rượu, xã Hòa Đồng (nay là xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk) đã anh dũng nổi dậy phá ấp chiến lược, giành lại quyền làm chủ quê hương.

Sáng ngời khí phách “Mẹ Hòa Đồng chặn xe tăng”

Lịch sử xã Hòa Đồng mãi khắc ghi ngày 28/7/1964. Sáng hôm đó, sau những trận bom đạn giội xuống tàn phá xóm làng, địch điều động 6 chiếc xe tăng M.113 lầm lì tiến vào ấp Rượu. Nhìn những ruộng lúa đang xanh mướt — nguồn sống của bao gia đình — bị xích sắt xe tăng cày nát, lòng căm thù trong mắt người dân dâng lên tột độ.

Chính trong khoảnh khắc cân não ấy, một người phụ nữ tóc đã điểm bạc bước dòng xuống ruộng, hiên ngang đứng chắn ngay trước mũi xe tăng đang gầm rú. Đó là cụ Ngô Thị Kính (lúc bấy giờ đã 63 tuổi).

Hình 1Di ảnh cụ Ngô Thị Kính - Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và cũng là “Mẹ Hòa Đồng chặn xe tăng” năm xưa.

Thấy mẹ Kính xả thân, "đội quân tóc dài" và dân làng liền ùa theo hỗ trợ. Địch nã đạn xuống ruộng để uy hiếp tinh thần, nhưng mẹ vẫn đứng vững như một tượng đài. Tên sĩ quan chỉ huy hầm hố quát lớn:

“Bà muốn chết hay Việt cộng xúi bà chặn xe tăng?”

Mẹ Kính điềm tĩnh, dõng dạc trả lời:

“Không có Việt cộng nào xúi cả. Tại sao các ông để xe tăng giẫm nát lúa của đồng bào?”

Khi tên sĩ quan cố tình gán ép tội danh tiếp tay cho cách mạng, mẹ khôn khéo, mềm dẻo nhưng đầy đanh thép: “Tui già rồi còn liên lạc, tiếp tế cho ai được nữa. Bỏ nhà cửa ở đây theo các ông vô ấp, bị nhốt như con heo, con bò làm sao sống nổi”.

Trước lý lẽ sắc bén và khí phách hiên ngang của người mẹ già, tên sĩ quan chỉ huy hoàn toàn bất lực. Hắn bất ngờ phải chắp tay lạy mẹ: “Con lạy bà ngoại, bà về đi, tụi con làm theo lệnh cấp trên...”. Nhưng mẹ Kính vẫn kiên quyết:

“Xe pháo có đường đi. Ruộng lúa của đồng bào không được phá. Các ông có giỏi cứ đạp lên thân già này mà đi!”

Đuối lý và hoảng sợ trước ý chí của nhân dân, đoàn xe tăng M.113 của địch đành phải lầm lũi quay đầu, rút lui theo lối mòn cũ.

Ngọn đuốc bất tử trong lòng thế hệ trẻ

Trận đấu tranh chính trị kiên cường của mẹ Ngô Thị Kính đã trở thành "lời giải" và bài học kinh nghiệm quý báu cho phong trào du kích địa phương. Học tập tinh thần của mẹ, chỉ tính từ đó đến cuối tháng 8/1964, phụ nữ ba xã Hòa Đồng (nay là xã Hòa Thịnh, xã Hòa Thịnh, xã Hòa Mỹ đã có thêm 28 lần chặn đứng các cuộc càn quét bằng xe tăng của địch.

Cụ Ngô Thị Kính mất năm 1971, nhưng hình tượng người mẹ hiên ngang ngày ấy đã bước vào nhạc họa, trở thành một phần linh hồn của ca khúc "Bài ca Phú Yên" do nhạc sĩ Văn Chừng sáng tác:

“...Mẹ Hòa Đồng chặn xe tăng, góp phần nên chiến thắng. Quân ta náo nức tiến về giải phóng quê hương…”

Hình 2 Biểu tượng đội quân tóc dài ở xã Hòa Đồng.

Ngày nay, nếu có dịp ghé thăm đài tưởng niệm liệt sĩ xã Hòa Đồng, chúng ta sẽ được chiêm ngưỡng bức tượng một người phụ nữ kiêu hãnh đưa cao cánh tay — bức tượng được tạc từ chính nguyên mẫu của Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Kính.